Baklavanın ve birçok tatlının ana hammaddesi olan Antep fıstığının kilogram fiyatının son bir yılda yüzde 213 artarak 750 liradan 2 bin 350 liraya fırlaması üzerine, Baklava ve Tatlı Üreticileri Derneği’nin (BAKTAD) çağrıları sonuç verdi. Hükümet, fahiş fiyat artışının ve stokçuluğun önüne geçmek için kabuklu ve kabuksuz Antep fıstığı ithalatına geçici olarak izin verdi.
Stokçulara Kötü Haber: Antep Fıstığı İthalatı Açıldı!
“Kazanan Çiftçi Değil, Stokçu Karaborsacılar”
BAKTAD Başkanı Mehmet Yıldırım, fiyat artışının hiçbir somut gerekçesi olmadığını belirterek, “Geçen yıl tarihin en yüksek rekoltesine ulaştık. Türkiye’ye üç yıl yetecek fıstık üretimi gerçekleşti. O fıstığın en az yarısının depolarda bekletildiğini biliyoruz,” dedi. Bu yıl mahsulün az olmasını fırsat bilen stokçu tüccarların fiyatları bilinçli olarak yükselttiğini söyleyen Yıldırım, “Burada şu anda kazanan çiftçi değil, ellerinde geçen seneden de yüklü stok bulunduran karaborsacılar kazanıyor. Çiftçi zaten fıstığı elinde uzun süre tutamıyor,” diyerek asıl soruna işaret etti.
Stokçulara Kötü Haber: Antep Fıstığı İthalatı Açıldı!
“İthalat Kararı Fiyatları Frenleyecek”
İthalat izninin çok isabetli bir karar olduğunu belirten Yıldırım, “Bu kararla stokçular hariç herkes kazançlı çıkacak,” dedi. ABD, İran ve Suriye’den ithalat yapılabileceğini ifade eden Yıldırım, “Türkiye’de 60 dolara kadar çıkan iç fıstık fiyatı İran’da 17,5 dolar. İthalat kararı sayesinde fiyatların düşebileceğini, en azından artışın frenleneceğini düşünüyoruz,” diye konuştu. Yıldırım, fıstık fiyatları istedikleri seviyeye geldiğinde baklava fiyatlarında da indirim yapacaklarını belirtti.
Kalıcı Çözüm Önerisi: “Destek Araziye Değil, Ürüne Verilsin”
Mehmet Yıldırım, bu sorunun her yıl tekrarlanmaması için kalıcı bir çözüm önerisi de sundu. Stokçuluğu engelleyecek en önemli adımın ürünün kayıt altına alınması olduğunu belirten Yıldırım, “Tarım ve Orman Bakanlığı araziye veya toprağa değil de ürüne destek verirse fıstık kayıt altına alınır. Böylece ne kadar üretim olduğu bilinir ve ona göre hareket edilir,” dedi.
Mehmet Yıldırım BAKTAD Başkanı
Toprak TV Olarak
Antep fıstığı piyasasında yaşananlar, tarım tedarik zincirindeki klasik bir “üretici-aracı-sanayici” geriliminin en net fotoğrafıdır. BAKTAD Başkanı‘nın açıklamaları, sorunun bir “arz eksikliği” değil, bir “piyasa şeffaflığı ve denetim eksikliği” olduğunu gözler önüne seriyor. Geçen yılın rekor rekoltesine rağmen fiyatların uçması, stokların kayıt altında olmamasından faydalanan spekülatörlerin piyasayı nasıl manipüle edebildiğini kanıtlıyor. Bu noktada, geçici ithalat izni, yüksek ateşi düşürmek için yapılan bir “acil müdahale” gibidir ve gereklidir. Ancak asıl tedavi, Mehmet Yıldırım’ın önerdiği “ürüne dayalı destekleme” reçetesinde gizlidir. Destek, toprağa değil, beyan edilen ürüne verildiğinde, devlet o yıl ülkede ne kadar fıstık üretildiğini net bir şekilde görür. İşte bu “veri”, stokçunun elindeki en büyük silah olan “mal yok” algısını kıracak olan şeydir. Bu, şeffaflık yoluyla piyasayı terbiye etme modelidir.
Stokçulara Kötü Haber: Antep Fıstığı İthalatı Açıldı!
