Demirci Dağlarından Sanayi Devlerine Uzanan Şifa: Kadınlar Yılda 450 Ton Çitlembik Toplayarak Ekonomiye Can Veriyor!…
-
[DEMİRCİ-MANİSA]
Ege’nin yüksek rakımlı dağları ve zengin bitki örtüsüyle öne çıkan Manisa’nın Demirci ilçesinde, doğada kendiliğinden yetişen tıbbi ve aromatik bitki çitlembik (melengiç), kırsalda yaşayan kadın üreticilerin en büyük geçim kapısı haline geldi. Zorlu ve dik yamaçlarda imece usulüyle yılda yaklaşık 450 ton çitlembik toplayan emektar kadınlar; yıkama, ayıklama ve kurutma işlemlerinden geçirdikleri mahsulü İstanbul, Ankara, Gaziantep ve Bursa’daki ilaç ve kozmetik sanayisinin öncü firmalarına göndererek aile bütçelerine ciddi katkı sağlıyor.
“40 Mahallede İmece Mesaisi: Dağlardan Kazanlara, Kazanlardan Güneşe”
Demirci ilçe merkezinin yanı sıra Rahmanlar Mahallesi, Kulalar Mahallesi, Sevinçler Mahallesi, Esenyurt Mahallesi, Mezitler Mahallesi, Boyacık Mahallesi ve Kerpiçlik Mahallesi başta olmak üzere yaklaşık 40 kırsal mahallede sonbaharla birlikte çitlembik mesaisi yaşanıyor. Sabahın erken saatlerinde kovalarını alarak sarp kayalıklara ve dağ yamaçlarına çıkan kadınlar, topladıkları yeşil taneli çitlembikleri çuvallarla evlerine taşıyor.
Toplanan mahsul; yapraklarından, çöplerinden ve olgunlaşmamış kırmızı tanelerinden ayrılması amacıyla su dolu kazanlarda yıkanıyor. Suyun yüzeyine çıkan yabancı maddeler arındırıldıktan sonra dibe çöken kaliteli “altın yeşili” taneler süzülerek güneşte doğal kurutmaya bırakılıyor. Ürünün bir kısmı yörede çerez olarak kavrulurken ve geleneksel yöntemlerle şifalı yağı çıkarılırken, büyük bir kısmı ise endüstriyel hammadde olarak sanayiye sevk ediliyor.
“78 Yaşındaki Çiftçi Zeynep Sönmez: Çocukluğumdan Beri Dağlardan Topluyorum”
Çocukluk yıllarından bu yana dağlarda çitlembik hasadı yaptığını aktaran 78 yaşındaki çiftçi Zeynep Sönmez, “Biz çocukluğumuzdan beri dağlara gider, çitlembikleri sıyırıp getirirdik. Çöplerini yıkayıp kurutur, öğüterek yağını çıkarırdık. Ekim ayı girmeden olgunlaşmaya başlıyor. Yeşilini toplayıp kazanlarda yıkıyoruz. Üstte kalanları temizleyip altta kalan altın yeşilini süzüyor, çuvallayıp kurutuyoruz. Eskiden yağını sadece kendi soframızda tüketirdik, şimdi sanayiye satıp gelir elde ediyoruz” dedi.
Rahmanlar Mahallesi sakinlerinden Havana Sönmez ise çitlembiğin kadınlar için vazgeçilmez bir dayanışma ve kazanç vesilesi olduğunu belirterek, “Güz mevsiminde kadınlar toplanıp dağlara çıkıyoruz. Kurutup çerez yapıyoruz, yağını çıkarıp yemeklerde kullanıyoruz. Doğal ve yakılmadan tüketildiğinde mide rahatsızlıklarına, hazımsızlığa ve astıma iyi gelen bir şifa kaynağıdır” ifadelerini kullandı.
Toprak TV Olarak;
Demirci’nin dik yamaçlarında hiçbir kimyasal gübre ve ilaç değmeden, tamamen doğanın koynunda kendiliğinden yetişen çitlembiğin kadın eliyle toplanıp 450 tonluk bir sanayi girdisine dönüştürülmesini; orman köylüsünün refahı ve tıbbi-aromatik bitkisel üretim potansiyelimiz adına fevkalade gurur verici bir kırsal kalkınma modeli olarak değerlendiriyoruz.
Karar vericilere çağrımızdır: Tarım ve Orman Bakanlığı, Orman Genel Müdürlüğü ile Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü koordinasyonunda; Demirci ilçesindeki orman köylüsü kadınların kuracağı kooperatiflere “Tıbbi ve Aromatik Bitkiler Soğuk Sıkım Yağ ve Sabun İşleme Tesisi” kurulmalıdır. Kadınların dik yamaçlarda taşıma yükünü hafifletecek mini arazi taşıma araçları ve hijyenik kurutma kerevetleri Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı (KKYDP) kapsamında yüzde 75 hibe ile sağlanmalı; Demirci çitlembiği için Coğrafi İşaret tescil süreci derhal başlatılmalıdır.
Tüketicilerimize ve yetiştiricilerimize tavsiyemiz ve çağrımız ise; toplayıcılarımızın ağaçların dallarını kırmadan, sürgün gözlerine zarar vermeyecek şekilde özel toplama tarakları kullanmaları ve yeşil taneleri tam olgunluk evresinde hasat etmeleridir. Tüketicilerimizin ise sentetik kozmetik ve kimyasal yağlar yerine; Manisa dağlarının el değmemiş doğasından gelen, bağışıklık ve sindirim dostu saf çitlembik yağını ve sabununu tercih ederek emektar kadın çiftçilerimize destek olmalarıdır.
