Toroslar’ın Şifa Hazinesi: Akseki’de 5 Kilo Andız Kozalağından 1 Kilo Pekmez Üretiliyor, Kilosu 500 ₺’den Alıcı Buluyor!…
-
[AKSEKİ-ANTALYA]
Toros Dağları’nın binlerce yıllık biyolojik zenginliğini barındıran Antalya’nın Akseki ilçesinde, sonbahar aylarının gelmesiyle birlikte geleneksel andız pekmezi üretimi için zahmetli mesai başladı. Sarp kayalıklarda ve ormanlık alanlarda kendiliğinden yetişen andız (Juniperus drupacea) ağaçlarının olgunlaşan kozalaklarını tek tek toplayan bölge halkı, yaklaşık bir hafta süren geleneksel kazan kaynatma sürecinin ardından şifa deposu pekmezi sofralara hazır hale getiriyor. 5 kilo andız kozalağından yalnızca 1 kilo elde edilebilen bu değerli ürün, kilogramı 500 ₺’den satışa sunuluyor.
“Dağlardan Evlere, Çekiç Seslerinden 18 Saatlik Kazan Mesaisine”
Akseki’nin Alaçeşme Mahallesi başta olmak üzere kırsal yerleşimlerde sabahın erken saatlerinde başlayan toplama süreci, dik ve kayalık yamaçlarda çuvallara doldurulan kozalakların köye indirilmesiyle devam ediyor. Evlerde kimi üreticiler makinelerle, kimileri ise geleneksel yöntemlerle çekiç ve keser yardımıyla kozalakları kırıp parçalıyor.
Üretim aşamalarını aktaran Alaçeşme Mahallesi sakinlerinden Abdullah Uğur, sürecin sabır istediğini belirterek şunları söyledi:
“Toroslar’ın yüksek dağlarından topladığımız andız ağacının taze kozalaklarını ilk olarak temiz su dolu kaplarda ıslatıyoruz. İki gün boyunca suda dinlendirip özünü bırakmasını sağladıktan sonra süzüyoruz. Bir gün de durulması ve tortusunun dibe çökmesi için bekletiyoruz. Ardından bakır kazanlara alıp meşe odunu ateşinde kaynatmaya başlıyoruz. Yaklaşık 18 saat süren kaynama sonrası ürün koyulaşıp pekmez kıvamına ulaşıyor. Soğuduktan sonra cam kavanozlara dolduruyoruz. 5 kilo kozalaktan yaklaşık 1 kilo saf pekmez elde ediyoruz.”
“Kilosu 500 ₺: Doğal Orman Ürünü Aile Bütçesine Can Suyu Oluyor”
Toroslar’da yetişen tıbbi ve aromatik bitkilerin yağını da çıkaran Abdullah Güven ise andız pekmezinin yöre kültüründeki vazgeçilmez yerine değinerek, “Andız ağaçları doğanın bize sunduğu en büyük lütuflardan biridir. Kozalakların toplanmasından kırılmasına, kaynatılmasından süzülmesine kadar her anı emek ister. Kilosunu 500 ₺’den satıyoruz; hem kendi kışlık şifamızı ayırıyoruz hem de aile bütçemize önemli bir ek gelir kazandırıyoruz” dedi.
Yüksek rakımlarda doğal olarak yetişen iğne yapraklı andız ağacının meyvelerinden elde edilen pekmez, içerdiği zengin mineraller ve uçucu bileşenlerle özellikle kış aylarında astım, bronşit, inatçı öksürük ve solunum yolu rahatsızlıklarına karşı doğal bir kalkan olarak kabul ediliyor.
Toprak TV Olarak;
Toroslar’ın el değmemiş sarp yaylalarında, hiçbir kimyasal gübre ve ilaç değmeden, tamamen orman köylüsünün bilek gücü ve geleneksel irfanıyla üretilen Akseki andız pekmezini; tıbbi ve aromatik bitkisel üretimimizin ve odun dışı orman ürünlerimizin parlayan bir yıldızı olarak görüyoruz. 5 kilo kozalağın 18 saatlik odun ateşiyle 1 kilo saf pekmeze dönüştüğü bu eşsiz zanaat, kırsalda yaşayan vatandaşlarımızın doğduğu yerde doyması adına son derece kıymetlidir.
Karar vericilere çağrımızdır: Tarım ve Orman Bakanlığı, Orman Genel Müdürlüğü ile Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü koordinasyonunda; Akseki andız pekmezinin korunması ve dünya pazarlarına tanıtılması için ivedilikle “Coğrafi İşaret Tescili” başvurusu tamamlanmalıdır. Orman köylülerimizin dağdan topladığı kozalakları hijyenik ortamda kırmaları için mahalle bazlı mini kırma değirmenleri ve paslanmaz çelik vakumlu kaynatma kazanları Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı (KKYDP) kapsamında yüzde 75 hibe ile üretici kooperatiflerine hibe edilmelidir.
Tüketicilerimize ve yetiştiricilerimize tavsiyemiz ve çağrımız ise; üreticilerimizin andız kozalaklarını toplarken ağaçların genç sürgünlerine ve tohumluk anaç dallara zarar vermemeleri, kaynatma esnasında şekerin yanarak HMF (Hidroksimetilfurfural) oranını yükseltmemesi için kontrollü ısı kullanmalarıdır. Tüketicilerimizin ise glikoz şurubu veya esansla tatlandırılmış sahte pekmezler yerine; Toroslar’ın kekik ve çam kokulu havasında meşe ateşiyle kıvam alan, hafif buruk ve yoğun aromalı hakiki Akseki andız pekmezini tercih ederek orman köylümüzün helal emeğine omuz vermeleridir.


