Değerli çiftçi dostlarım, sektörümüzün kıymetli temsilcileri,
Sizlere yaptığım “Sahte Bahar” ve fosfattaki düşüşün rehavet oluşturmaması gerektiği yönündeki uyarım her geçen hafta geçerliliğini koruyor. Bu hafta elime ulaşan uluslararası raporlarda bunu görmek mümkün.
Ancak bu kez durum biraz daha karmaşık. Bu haftaki raporun özetini baştan söyleyeyim de kurtulayım: Burada, talebi olmayan ürünler ve fiyatı 2008 krizinden bu yana en yüksek seviyeye çıkan hammaddeler var.
Gelin, bu hafta kartların nasıl karıldığının genel ve kısa bir analizini yapalım.
(NOT: FOB: Üretildiği limandaki fiyat, CFR: Ülke limanına teslim fiyatıdır.)
1. ÜRE: Talep Bitti, Fiyatlar Geri Çekiliyor
Geçen hafta “Hindistan taban fiyatı belirledi” demiştim. Ancak bu hafta görüyorum ki; stoklarını 7 milyon tonun üzerine çıkaran Hindistan, depolarını doldurmuş görünüyor.
Talep Çöküşü: Hindistan’ın alımını tamamlaması ve Batı dünyasında (Avrupa/ABD) talebin zayıflamasıyla fiyatlarda desteğin kaybolduğunu söylemek yanlış olmaz.
Fiyatlar: Orta Doğu’da fiyatlar 390 $/ton FOB seviyelerine kadar geriledi.
Beklenti: Raporlarda görünen o ki; Ocak ayına kadar fiyatlar baskı altında kalacak, ancak Ocak-Şubat aylarında Hindistan’ın tekrar sahneye çıkması düşünülürse toparlanacak diye öngörebiliriz.
2. KÜKÜRT: İşte Asıl Yangın Yeri Burası!
Dostlar, asıl tehlike burada. Gübre fiyatı düşüyor diye sevinirken, gübrenin hammaddesi olan Kükürt (Sülfür) alev almış durumda.
Tarihi Zirve: Orta Doğu’da kükürt fiyatları, emtia patlamasının yaşandığı 2008 yılından bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.
Bunun Sebebi:Rusya ve Kazakistan’daki lojistik sorunlar ve çatışmalar… Buralarda arz kesilince, Katar ve Kuveyt fiyatları ton başına 95 Dolar birden artırdı.
Tehlike: Bilindiği üzere kükürt, fosfatlı gübrelerin (DAP/TSP) ana hammaddesi olduğundan ve hammadde bu kadar artarken ürün fiyatının düşüyor olması sürdürülebilir değildir. Bunu sürekli söylüyorum ve sonucu ben de merakla bekliyorum.
3. FOSFAT VE POTASYUM: Sessizlik ve Sürpriz
Fosfat (DAP): Piyasada yaprak kımıldamıyor. Alıcılar geri çekildi, fiyatlar yatay veya düşüş eğiliminde. Ancak yukarıda bahsettiğim kükürt maliyeti, üreticinin ensesinde boza pişiriyor.
Potasyum: Brezilya’da sürpriz bir talep artışı yaşandı ve fiyatlar toparlandı. Çin’in yeni sözleşme imzalaması piyasaya güven verdi.
BENCE
Değerli Dostlar,
Geçen haftaki “Sahte Bahar” uyarımı, bu hafta “Maliyet Kıskacı” olarak güncelliyorum. Üre tarafında çiftçimiz için “Bekle-Gör” dönemi başladı. Fiyatlar gevşiyor, acele etmeye gerek yok.
Ancak Fosfat (Taban Gübresi) tarafında işler karışık. Ürün fiyatı düşüyor ama hammadde (Kükürt) rekor kırıyor. Ben bunu şöyle yorumlamak istiyorum: “Sanayici bu maliyeti sineye çekemez, eninde sonunda fiyata yansıtır.”
Bu Tabloda Paydaşlar Ne Yapmalı?
Tarım ve Orman Bakanlığı: Kükürt fiyatlarındaki bu tarihi artışı (+$95/ton) acil koduyla izlemeye almalı. Yerli gübre sanayicimizin hammadde tedarikinde yaşayacağı sıkıntı, yarın çiftçimize “Fahiş Fiyat” olarak dönmemeli.
Gübre Sanayicisi: Hammadde yangınına rağmen, düşen ürün fiyatlarını çiftçiye yansıtarak “Sürümden Kazanma” stratejisini gütmeli. Stok maliyeti artmadan satışları hızlandırmalıdır.
DAP/Taban Gübresi: Kükürt maliyetleri bu kadar artmışken, şu anki durgunluktan kaynaklı fiyatlar bir “Fırsat Penceresi” olabilir. Bu pencere, hammadde maliyetleri ürüne yansıdığında kapanacaktır.
Son olarak; pusulamız borsa ekranları değil, Toprak Analizi olsun. Toprağın neye ihtiyacı varsa onu verelim, cebimizi de toprağımızı da koruyalım.
“Toprak Senin Özün, Nasıl Bakarsan Öyle Görür Gözün.”
Gelecek hafta görüşmek dileğiyle…
Levent Özdemir Ziraat Yüksek Mühendisi Toprak Radyo Televizyon A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı
Toprağın neye ihtiyacı varsa onu verelim, cebimizi de toprağımızı da koruyalım.
