İstanbul’da Dijital Toprak Devrimi: 29 Teknolojik Tesiste Kesintisiz Bitkisel Üretim Yapılıyor…
-
[İSTANBUL]
Türkiye’nin en yoğun nüfuslu metropolü olan İstanbul‘da, kentsel gıda arz güvenliğini sağlamak ve azalan tarım arazilerinde maksimum verimlilik elde etmek amacıyla hayata geçirilen topraksız tarım ve modern örtü altı üretim yatırımları hızla büyüyor. İstanbul İl Tarım ve Orman Müdürlüğü verilerine göre; kent genelinde faaliyet gösteren 29 teknolojik topraksız tarım işletmesinde, iklim koşullarından bağımsız olarak yılın 365 günü kesintisiz bitkisel üretim gerçekleştiriliyor.
İstanbul’da modern sera yatırımları ve kontrollü üretim teknikleri son 15 yılda önemli bir gelişim gösterdi. Özellikle 2020 yılından sonra ivme kazanan tam kontrollü kapalı alan yetiştiriciliği, metropolün gıda tedarik zincirinde lojistik maliyetleri düşüren ve karbon salımını azaltan stratejik bir model olarak öne çıkıyor. Kapalı Ortamda Bitkisel Üretim Kayıt Sistemi’ne (KOBÜKS) kayıtlı olan bu işletmeler; Çatalca, Pendik, Beykoz, Büyükçekmece, Sarıyer, Çekmeköy, Silivri, Ataşehir ve Kağıthane ilçelerinde toplam 189,5 dekarlık alanda faaliyetlerini sürdürüyor.
Yıllık Milyonlarca Adet ve Kilogram Üretim Kapasitesi
Yüksek teknolojiyle donatılmış bu tesislerde; domates, biber, çilek ve mantar gibi katma değeri yüksek ürün grubunda yıllık 950 bin 712 kilogram üretim yapılıyor. Tüketici talebinin yoğun olduğu marul, kıvırcık, maydanoz ve roka gibi yeşil yapraklı sebzelerde ise yıllık üretim miktarı 5 milyon 897 bin 25 adet seviyesine ulaşmış durumda.
Topraksız tarım sistemlerinin iklim değişikliği, kuraklık ve hızlı kentleşme karşısında en güçlü alternatif girdi modelini sunduğunu belirten uzmanlar; bu yöntemle suyun kontrollü ve geri dönüşümlü kullanılması sayesinde geleneksel tarıma oranla %95 ile %99 arasında su tasarrufu sağlandığını vurguluyor. Toprak kaynaklı hastalık ve zararlıların kontrol altına alındığı hidroponik sistemlerde, bitkinin ihtiyaç duyduğu besin ve oksijen tam otomasyonla verildiği için bitki stresi azalıyor, ürün kalitesi ise standart hale geliyor. Geleneksel bitkisel üretimde yılda en fazla iki kez hasat alınabilirken, bu tesislerde yılda 6 ila 12 kez hasat yapılabilmesi birim alandan alınan verimi katlıyor.
Yerin 30 Metre Altında 365 Gün Kesintisiz Üretim
Tarım ve Orman Bakanlığı, topraksız tarım yatırımları ile otomasyon sistemlerini Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı (KKYDP) ve TKDK tarafından yürütülen IPARD programları kapsamında düşük faizli kredilerle destekliyor. Bu desteklerde genç girişimciler ile kadın üreticilere ilave puan avantajları sağlanıyor.
Bu alandaki en dikkat çekici kamu yatırımlarından biri olan ve İstanbul İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından 2022 yılında açılan İstanbul Kapalı Dikey Tarım Uygulama ve Araştırma Merkezi, yerin yaklaşık 30 metre altında, 700 metrekarelik bir alanda üretim yapıyor. Tesisin 320 metrekarelik kısmında kurulu dört katlı hidroponik üretim sisteminde sıcaklık, nem, karbondioksit, ışık yoğunluğu ve pH değerleri tam otomasyonla yönetilerek mevsimsel dalgalanmalardan tamamen bağımsız, kesintisiz bir üretim ekosistemi sunuluyor.
Toprak TV Olarak;
İstanbul gibi mega kentlerde nüfus baskısı ve imar hareketliliği nedeniyle tarım arazilerinin daraldığı yadsınamaz bir gerçektir. Bu doğrultuda, metropolün hemen yanı başında, hatta yerin 30 metre altında en modern teknolojilerle gerçekleştirilen topraksız bitkisel üretim yatırımlarını, geleceğin gıda mimarisinin en somut adımı olarak görüyoruz. Geleneksel üretime göre sağlanan %99’luk su tasarrufu ve yılda 12 hasada imkan veren bu vizyon, sadece bir üretim modeli değil; lojistik maliyetlerini sıfırlayan, gıda enflasyonunu dizginleyen ve karbon ayak izini silen ulusal bir başarı hikayesidir. Kamu kurumlarının yenilikçi AR-GE çalışmalarını ve bu ekosisteme dahil olan kadın ile genç girişimcilerimizin desteklenmesini, yarınlarımızın gıda güvenliği adına gururla alkışlıyoruz.
