Serhat Şehri Ardahan’da 13 Bin Yıllık Mirasın Hasadı Tamamlandı: Genetik Hazine Ata Tohumu Kavılca Ambarlarda!…
-
[MERKEZ-ARDAHAN]
Doğu Anadolu’nun yüksek rakımlı serhat şehri Ardahan’da, genetik saflığını binlerce yıldır koruyan ve bölgenin en kadim tahıl mirası olan ata tohumu kavılca buğdayında hasat dönemi başarıyla tamamlandı. Ardahan Üniversitesi yerleşkesinde kurulan deneme ve çoğaltım parsellerinde geleneksel yöntemlerle yetiştirilen kavılca, çetin kış şartlarına meydan okuyan güçlü başaklarıyla toplanarak ambarlardaki yerini aldı.
“Ardahan Üniversitesi Yerleşkesinde Örnek Üretim Modeli”
Ata tohumlarının biyolojik çeşitliliğini korumak, genetik erozyonun önüne geçmek ve yerel üretim kültürünü geleceğe taşımak amacıyla Ardahan Üniversitesi bünyesinde yürütülen çoğaltım programı bu sezon da bereketle taçlandı. Zorlu iklim ve yüksek rakıma tam adapte olmuş yapısıyla dikkat çeken kavılca buğdayı, modern tarımın tek tipleştirici etkisine karşı doğal ve dirençli yapısıyla öne çıkıyor. Hasadın tamamlanmasıyla birlikte elde edilen tohumluk materyaller, bölge çiftçisine dağıtılmak ve ekim alanlarını genişletmek üzere tasnif sürecine alındı.
“Gluten Yapısı Düşük, Besin Değeri Yüksek Genetik Miras”
Yaklaşık 13 bin yıllık geçmişe sahip olan ve genetik yapısı bozulmadan günümüze ulaşan çift kabuklu kavılca buğdayı; düşük glisemik indeksi, yüksek mineral, lif ve protein içeriğiyle sağlıklı beslenmenin en değerli hammaddeleri arasında gösteriliyor. Yerleşke tarlalarında tamamlanan hasat, ata yadigârı tohumların yalnız bir nostalji değil; kuraklık, soğuk ve iklim krizine karşı Türkiye’nin en stratejik gıda kalkanı olduğunu bir kez daha kanıtladı.
Toprak TV Olarak;
Kafkaslar’ın ayazında, 2 bin metre rakımda kimyasal gübre ve ilaca ihtiyaç duymaksızın başak veren ata tohumumuz kavılcayı, Türk tarımının biyolojik bağımsızlık beratı olarak görüyoruz. Ardahan Üniversitesi’nin bu genetik hazineyi tarlada çoğaltarak çiftçiye ulaştırma çabası, ithal ve hibrit tohum bağımlılığına karşı atılmış en kıymetli bilimsel ve milli duruştur.
Karar vericilere çağrımızdır: Tarım ve Orman Bakanlığı, Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü ile Ardahan İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ve Ardahan Üniversitesi koordinasyonunda; kavılca buğdayı ekilişlerine özel “Ata Tohumu Havza Desteği” tanımlanmalı, sertifikasyon süreçleri yerel tohum statüsünde tescillenerek kolaylaştırılmalıdır. Çift kabuklu yapısı nedeniyle işlenmesi zor olan kavılcanın kabuğunu kırma ve taş değirmenlerde un haline getirme aşamaları için Ardahan’da üretici kooperatiflerine yüzde 100 hibeli “Yerel Kavılca İşleme ve Paketleme Tesisi” kurulmalıdır.
Tüketicilerimize ve yetiştiricilerimize tavsiyemiz ve çağrımız ise; bölge üreticilerimizin asırlık tohumlarını hibrit çeşitlerle melezlemeden, geleneksel izolasyon mesafesini koruyarak ekim nöbetine dahil etmeleridir. Tüketicilerimizin ise endüstriyel, katkılı unlar yerine; Ardahan’ın temiz yaylalarında yetişen, taş değirmende öğütülmüş saf ata tohumu kavılca unundan yapılan ekmekleri ve bulgurları tercih ederek hem kendi sağlıklarına hem de yerel üreticimizin alın terine güç vermeleridir.
