Madalyonun İki Yüzü: Cips, Kola ve Bizim Suyumuz…
-
Değerli dostlarım,
Bugün önüme bir haber düştü. Küresel gıda devi PepsiCo, “Bir Damla Bir Dünya” projesiyle tarımda su verimliliği için 60 milyon liralık bir yatırım yapmış. Adana, Mersin, Manisa ve İzmir’de 3 bin dekar alanda damla sulama sistemlerini yaygınlaştırıyormuş.
İlk bakışta ne kadar güzel değil mi? “Helal olsun” diyesi geliyor insanın. Sanayici elini taşın altına koymuş, çiftçiye “suyu boşa harcama” diyor, ekipman veriyor, eğitim veriyor. Sezar’ın hakkı Sezar’a; yapılan her yatırım, toprağa giren her teknoloji başımızın tacıdır. Vahşi sulamanın belini kıracak her hamleyi alkışlarız.
Ancak… Bir Ziraat Mühendisi ve bu toprakların sesi olarak, madalyonun diğer yüzüne de bakmak, “Neden?” sorusunu sormak boynumun borcudur.
Bu Proje Bir “Lütuf” mu, Yoksa “Zorunluluk” mu?
Dostlar,
PepsiCo’nun İzmir ve Manisa hattında devasa üretim tesisleri var. Burada ne üretiliyor? Cips ve gazlı içecek. Bir düşünün… Patatesin tarladan gelip o pakete girene kadar kaç ton suyla yıkandığını, işlendiğini bir düşünün. Ya da o içtiğiniz kutu kolaların hammaddesinin zaten “Su” olduğunu…
İzmir, Manisa, Gediz Havzası… Burası ülkemizin “Su Stresi” en yüksek bölgelerinden. Yeraltı suları alarm veriyor, kuyular her yıl daha derine iniyor. Sanayici çok iyi biliyor ki; kuyu kurursa fabrika durur. Su biterse patates yetişmez, cips olmaz. Su biterse o şişeler dolmaz.
Yani kıymetli dostlar; bu “Net Su Pozitif” vizyonu, sadece bir sosyal sorumluluk projesi veya hayırseverlik değildir. Bu, sanayici için kendi tedarik zincirini ve geleceğini garanti altına alma projesidir. Buna iş dünyasında “Sürdürülebilirlik” diyorlar ama ben buna “Hayatta Kalma Stratejisi” diyorum.
60 Milyon TL Yeterli mi?
Şirket, fabrikalarında kullandığı suyu geri kazandığını ve tarımda tasarruf sağlattığını söylüyor. Hedefleri, kullandıklarından fazlasını doğaya geri vermek. Bu vizyonu destekliyorum. Ama sormadan da edemiyorum: Milyarlarca dolar ciro yapan, bölgenin suyunu sanayi proseslerinde yoğun şekilde kullanan bir dev için 60 Milyon TL ve 3 bin dekar alan, denizde bir damla değil midir? Bu bölgenin suyu üzerinde oluşturdukları baskıyı düşününce, bu yatırım bir “Halkla İlişkiler (PR)” çalışmasından öteye geçip, havzanın tamamını kapsayacak bir seferberliğe dönüşmeli değil midir?
Çiftçimize Sözüm Şudur:
Sanayicinin size sunduğu damla sulama desteğini alın, eğitimlere katılın, teknolojiyi kullanın. Bu sizin menfaatinizedir. Ama şunu asla unutmayın: O su, sanayicinin değil, sizin çocuklarınızın mirasıdır. Onlar bugün var, yarın başka ülkeye giderler ama siz o toprağın sahibisiniz. Suyunuzu korumak, fabrikanın çarkından önce sizin ocağınızın tütmesi için şarttır.
BENCE:
PepsiCo’nun adımını “Doğru ama Yetersiz” buluyorum. Su yoğun sektörlerde çalışan tüm sanayicilerimiz, sadece “pilot projelerle” vitrin süslemek yerine, tükettikleri suyun bedelini doğaya daha güçlü ödemelidir.
Ben, hem yapılan yatırımı alkışlarım hem de “Daha fazlasını yapmalısınız” diye hatırlatırım. Çünkü mesele bir şirketin kârı değil, Anadolu’mun can damarı olan suyumuzdur.
“Toprak Senin Özün, Nasıl Bakarsan Öyle Görür Gözün.”
Kalın sağlıcakla…
Levent Özdemir
Ziraat Yüksek Mühendisi
Toprak Radyo Televizyon A.Ş.
Yönetim Kurulu Başkanı
