Karacabey Ovası’nda Çeltik Suyu Alarmı: Zirai İlaçlı Drenaj Suyu Salçalık Domateste Dönüm Başına 7 Ton Verim Kaybına Yol Açtı!…
-
[KARACABEY / BURSA]
Türkiye’nin salçalık domates ihtiyacının yaklaşık %40’ını tek başına karşılayan Bursa’nın Karacabey Ovası’nda, Manyas Gölü sulama havzasına karışan kimyasal içerikli çeltik drenaj suları bitkisel üretimde ciddi bir krize yol açtı. Manyas ve Gönen havzalarındaki çeltik tavalarından tahliye edilen herbisit ve pestisit kalıntılı suların dere yatakları aracılığıyla sulama kanallarına karışması, 220 bin dönüm arazide üretim yapan salçalık domates üreticilerini dekar başına 7 tona varan rekolte kaybıyla karşı karşıya bıraktı.
Tarlada yaşanan fizyolojik tahribatı ve verim düşüklüğünü yerinde inceleyen Karacabey Ziraat Odası İkinci Başkanı Ramazan Düzen ve bölge üreticileri, bitkisel üretimde sürdürülebilirliğin sağlanması adına çeltik tahliye suları ile tarımsal sulama kanallarının fiziki olarak birbirinden ivedilikle ayrılması çağrısında bulundu.
“Gölden Gelen Kimyasallı Su Yaprakları Kıvırıyor, Verimi Yarı Yarıya Düşürüyor”
Bölgedeki su rejimine ve ürün kaybına ilişkin teknik detayları paylaşan Karacabey Ziraat Odası İkinci Başkanı Ramazan Düzen, ovanın can damarı olan 220 bin dönümlük tarım arazisinin Manyas Gölü kaynaklı suyla beslendiğini belirterek şu tespitlerde bulundu:
“Manyas ve Gönen havzası çeltik sahalarından derelere salınan atık sular Karacabey Ovası’na ulaştığında toksik bir etki oluşturuyor. Çeltikte kullanılan yabancı ot ve mantar ilaçları göl suyunu kirleterek domates bitkisinde vejetatif gelişim bozukluğu yaratıyor. Bitkiler yapraklarını içe doğru kıvırıyor, çiçek döküyor ve dane büyütemiyor. Çeltik sahasından gelen suyla sulanan araziler ile artezyen yeraltı suyuyla sulanan parseller arasında dekar başına 5, 6 hatta 7 tona varan telafisi imkansız bir rekolte uçurumu oluşuyor. Çeltik stratejik bir üründür, ekilmesine asla karşı değiliz; fakat çeltik drenaj suyu ile genel sulama şebekesini birbirinden ayıracak radikal bir havza su politikası zorunludur. Manyas Barajı’ndan ovaya doğrudan kapalı devre temiz su iletilmeli ya da çeltik tahliye sularının derelere akıtılması teknolojik arıtma ve drenaj setleriyle kesin olarak engellenmelidir. Gelecek sezona kadar bu sorun çözülmezse ovada domates üreticisi kalmayacaktır.”
“Artezyenle Sulanan Tarlada Verim İki Katına Çıkıyor, Drenaj Suyu Üreticiyi Batırıyor”
Karacabey Ovası’nda salçalık domates yetiştiriciliği yapan üretici Şakir Akkuş ise kirlenmiş göl suyunun ekonomik faturasını tarladaki rakamlarla açıkladı. Yeraltı temiz artezyen suyu kullandığı alanlarda verimin tam iki katına çıktığını vurgulayan üretici Şakir Akkuş, “Manyas Gölü üzerinden gelen ilaçlı suyla sulama yaptığımız parsellerde dekar başına en az 5-6 ton verim kaybı yaşıyoruz. Çeltik suyunun getirdiği kimyasallar bitkiyi adeta felç ediyor. Kendi bireysel imkanlarımızla çözebileceğimiz bir altyapı meselesi değil. Dekar başına 12-13 tonun altında verim alan bir domates üreticisinin yüksek mazot, gübre ve fide maliyetleri altında kâr etmesi imkansızdır, bu doğrudan iflas demektir. Çeltik üreticisi kazanırken salçalık domates üreticisinin göz göre göre batmasına izin verilmemelidir” dedi.
Toprak TV Olarak;
Marmara’nın en bereketli alüvyal topraklarına sahip Karacabey Ovası’nda yaşanan bu çevre ve üretim felaketini, havza bazlı su yönetimindeki koordinasyon eksikliğinin acı bir sonucu olarak değerlendiriyoruz. Bir tarımsal ürünün yetiştirilmesi için kullanılan ilaçlı atık suyun, komşu havzadaki diğer stratejik mahsulü zehirlemesi kabul edilemez bir tarımsal çelişkidir.
Karar vericilere çağrımızdır: Tarım ve Orman Bakanlığı Su Yönetimi Genel Müdürlüğü, Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğü ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ivedilikle ortak bir kriz masası oluşturmalıdır. Manyas Gölü ve bağlantılı derelerdeki herbisit-pestisit kalıntı analizleri bağımsız laboratuvarlarca kamuoyuna açıklanmalı; çeltik tavalarından çıkan kimyasal drenaj sularının sulama kanallarına karışmasını engelleyecek kuşaklama kanalları ve ayrı tahliye hatları 2027 üretim sezonuna kadar tamamlanmalıdır. Manyas Barajı’ndan Karacabey Ovası’na kapalı basınçlı borulu hatla arıtılmış temiz su aktarımı hızlandırılmalı, ilaçlı su kirliliği nedeniyle dekar başına 7 ton zarar eden kayıtlı domates üreticilerine telafi edici tarımsal afet desteği ödenmelidir.
Üreticilerimize somut tavsiyemiz ve çağrımız ise; sulama suyunun ağır kimyasal içerdiği dönemlerde yüzeyden salma sulama yerine damla sulama hatlarına geçici filtreleme ve aktif karbon filtre takviyeleri yapmaları, şüpheli göl suyu kullanımları öncesinde tarlada lokal yaprak ve toprak fitotoksisite testleri uygulamaları ve Ziraat Odası nezdinde hazırlanacak hasar tespit raporlarıyla yasal haklarını aramak üzere kurumsal koordinasyon sağlamalarıdır.
