Diyarbakır’da Bereket Krize Dönüştü: Çermik ve Çüngüş’te Pazar Daralması ve Yağış Nedeniyle 200 Ton Üzüm Bağlarda Kaldı!…
-
[ÇERMİK-DİYARBAKIR]
Güneydoğu Anadolu’nun en köklü bağcılık merkezlerinden Diyarbakır’ın Çermik ve Çüngüş ilçelerinde, 2026 yılı yağışlarının getirdiği yüksek rekolte üreticiye beklenen sevinci yaşatamadı. Hasat döneminde pazarlama kanallarının tıkanması, sonbahar yağışlarının geleneksel kurutma ve pekmez-pestil işleme süreçlerini aksatması ve tüccar alımlarının yavaşlaması sebebiyle tonlarca mahsul omcalarda kaldı.
Komşu il Elazığ’dan Diyarbakır iç piyasasına yoğun miktarda üzüm girişi yapılmasının da yerel talebi daraltmasıyla birlikte; Çermik ilçesi Kuyu Mahallesi’nde yaklaşık 50 ton, Çüngüş ilçesi Mirğan ve Geçit mahalleleri bölgesinde ise 150 ton olmak üzere toplam 200 ton sofralık ve kurutmalık üzüm hasat edilemeden bağlarda terk edildi.
“Kuyu, Mirğan ve Geçit Mahallelerinde 200 Ton Emek Dalında Çürüme Tehlikesiyle Karşı Karşıya”
Bölgedeki bağcılık işletmelerinden aktarılan saha verilerine göre; ilkbahar ve yaz yağışlarının bağlarda yüksek verim sağlamasına rağmen, sonbahar yağmurlarının erken başlaması üreticilerin açık alanda sergi kurarak üzüm kurutmasını ve geleneksel şıra işleme faaliyetlerini imkânsız hale getirdi. Tüccarların alım yapmaması ve işçilik maliyetlerinin satış fiyatlarının üzerine çıkması sonucunda üreticiler hasat masrafını dahi karşılayamayacak duruma gelerek yaklaşık 200 ton üzümü bağlarında bırakmak zorunda kaldı.
Toprak TV Olarak;
Diyarbakır’ın Çermik ve Çüngüş ilçelerinde bütün bir yıl budamasından çapasına kadar büyük emekle yetiştirilen 200 ton üzümün pazarlama ve işleme altyapısı eksikliği nedeniyle bağlarda kalmasını, milli tarım ekonomimiz adına acı bir kaynak israfı olarak değerlendiriyoruz. Yağışlı geçen sonbahar ikliminde geleneksel sergi yöntemlerinin tıkanması, bölgede kapalı sistem üzüm kurutma ve şıra-pekmez işleme tesislerinin ne kadar elzem olduğunu bir kez daha göstermiştir.
Karar vericilere çağrımızdır: Tarım ve Orman Bakanlığı, Diyarbakır Valiliği ile Diyarbakır İl Tarım ve Orman Müdürlüğü koordinasyonunda; Çermik ve Çüngüş ilçelerinde bağlarda kalan ürünlerin değerlendirilmesi amacıyla Tarım Kredi Kooperatifleri ve yerel birlikler aracılığıyla derhal ‘Acil Müdahale ve Sanayi Alımı’ başlatılmalıdır. Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) İdaresi ve Karacadağ Kalkınma Ajansı iş birliğiyle Çermik-Çüngüş hattına iklim şartlarından bağımsız çalışan modern üzüm kurutma tünelleri, vakumlu pekmez-pestil işleme tesisleri ve soğuk hava depoları için Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı (KKYDP) üzerinden yüzde 85 doğrudan kamu hibesi verilmelidir.
Tüketicilerimize ve yetiştiricilerimize tavsiyemiz ve çağrımız ise; bağcılık yapan üreticilerimizin tek başına tüccar beklemek yerine kooperatif çatısı altında birleşerek sözleşmeli üretim ve ortak işleme modelleri kurmalarıdır. Tüketicilerimizin ise yapay glikoz şuruplu ve katkılı tatlılar yerine; Çermik ve Çüngüş bağlarının yüksek antioksidan değerine sahip yerli kuru üzümünü, doğal üzüm pekmezini ve cevizli sucuğunu doğrudan üreticilerimizden temin ederek Anadolu emeğine sahip çıkmalarıdır.


