İthalat Kıskacından Küresel İhracata: Sakarya Hendek’te %97’si Kadın Emekçilerden Oluşan Dev Tesiste Yılda 13 Milyon Orkide Dünyaya Ulaşıyor!…
-
[SAKARYA]
Türkiye’nin süs bitkileri ve biyoteknoloji alanındaki ithalat bağımlılığını tersine çeviren devrim niteliğindeki adımlar Sakarya’dan dünyaya açılıyor. Doğu Marmara Kalkınma Ajansı (MARKA) destekleriyle Sakarya’nın Hendek ilçesinde faaliyete geçirilen Tarımsal Ürünler Mükemmeliyet Merkezi, doku kültürü teknolojisiyle orkide fidesi üretiminde küresel bir üs haline geldi. Daha önce tamamen yurt dışından döviz ödenerek ithal edilen orkideler, Hendek’teki yüksek teknolojili laboratuvarlarda çoğaltılarak dünya çiçekçilik borsasının kalbi Hollanda’ya ve oradan tüm dünya pazarlarına ihraç ediliyor.
3 Bin Metrekarelik Biyoteknoloji Üssünde 67 Farklı Orkide Çeşidi
Hendek ilçesinde 3 bin metrekarelik kapalı alanda faaliyet gösteren merkezde, in vitro doku kültürü yöntemiyle steril ve logaritmik çoğaltım yapılıyor. Yaklaşık 67 farklı türde orkidenin hassas çoğaltım süreçlerinin yürütüldüğü tesiste, 100 kişilik istihdamın %97’sini kadın çalışanlar oluşturuyor. Kadın emeğinin titizliği ve modern agroteknolojinin birleşimiyle üretilen yüksek kaliteli fide ve çelikler, Türkiye’nin süs bitkileri sektöründeki rekabet gücünü zirveye taşıyor.
Tesis Üretim Müdürü: “Yıllık 13 Milyon Fideyi Hollanda Üzerinden Dünyaya Gönderiyoruz”
Üretim hacmi ve laboratuvar dinamikleri hakkında teknik açıklamalarda bulunan Tesis Üretim Müdürü Şüheda Türk, sürecin tamamen steril koşullarda yürütüldüğünü belirterek şunları kaydetti:
“Hendek tesisimizde 3 bin metrekare kapalı alanda yaklaşık 67 çeşit ile üretim yapıyoruz. Ekibimizin yüzde 97’si kadınlardan oluşuyor ve kadın istihdamına azami önem veriyoruz. Üretimimizin tamamını Hollanda’ya ihraç ediyoruz; oradan da tüm dünya ülkelerine ulaşıyor. Doku kültürü, sağlıklı bir ana ürünün steril edilip logaritmik hızla çoğaltılabilecek stok materyale dönüştürülmesiyle başlar. Bitkilerin ihtiyaç duyduğu tüm mikro besin elementleri, hava ve nem dengesini özel kutularda sağlıyoruz. Yalnızca laboratuvar alanımızda yıllık üretim kapasitemiz 13 milyona yakın ve bu miktarı dünya pazarına sevk edebiliyoruz.”
Kalkınma Ajansı Genel Sekreteri: “Hem İthal İkamesi Hem Kadın İstihdamı”
Tesisin genel kapasitesinin yıllık 38 milyon adet ve 4 bin 700 ayrı türe ulaşabilecek altyapıda tasarlandığını vurgulayan Doğu Marmara Kalkınma Ajansı Genel Sekreteri Mustafa Çöpoğlu, merkezin tarım ve sanayinin entegrasyonu açısından örnek bir model olduğunu ifade etti:
“Daha önceden döviz ödeyerek ithal ettiğimiz fideleri artık kendi tesisimizde yerli imkanlarla üretip yurt dışına satıyoruz. Burada ihracat var, kadın istihdamı var, ithal ikamesi var, yüksek katma değerli AR-GE ve yenilikçi ürün var. Türkiye’nin kalkınması ve dünya pazarlarında rekabet edebilmesi için aradığımız bütün stratejik unsurlar bu merkezde mevcuttur.”
Toprak TV Olarak;
Süs bitkileri sektörü, dünyada dekar başına en yüksek ekonomik getiriyi sağlayan tarımsal kolların başında gelmektedir. Yıllarca Hollanda, Tayland ve Almanya gibi merkezlerden ithal edilerek dış ticaret açığı yaratan orkide fidelerinin bugün Sakarya Hendek’te doku kültürü laboratuvarlarında üretilip yeniden küresel pazarlara ihraç edilmesi, Türkiye’nin bitkisel üretimdeki teknolojik bağımsızlığının tescilidir. Çalışan profilinin %97’sinin kadınlardan oluşması ise kırsal kalkınmada kadın emeğinin yüksek teknolojiyle nasıl taçlandırılabileceğinin en somut kanıtıdır. Karar vericilere çağrımızdır: Hendek Tarımsal Ürünler Mükemmeliyet Merkezi gibi doku kültürü tesisleri yalnızca süs bitkileriyle sınırlı kalmamalı; virüsten ari meyve anaçları, sebze tohumlukları ve stratejik tıbbi aromatik bitkilerin yerli fide üretiminde de havza bazlı yaygınlaştırılmalı, enerji ve sterilizasyon maliyetlerini düşürecek özel sübvansiyon modelleriyle desteklenmelidir.
