-
[SAKARYA]
Türkiye’nin süs bitkileri ve biyoteknoloji alanındaki ithalat baÄımlılıÄını tersine çeviren devrim niteliÄindeki adımlar Sakarya’dan dünyaya açılıyor. DoÄu Marmara Kalkınma Ajansı (MARKA) destekleriyle Sakaryaânın Hendek ilçesinde faaliyete geçirilen Tarımsal Ãrünler Mükemmeliyet Merkezi, doku kültürü teknolojisiyle orkide fidesi üretiminde küresel bir üs haline geldi. Daha önce tamamen yurt dıÅından döviz ödenerek ithal edilen orkideler, Hendek’teki yüksek teknolojili laboratuvarlarda çoÄaltılarak dünya çiçekçilik borsasının kalbi Hollandaâya ve oradan tüm dünya pazarlarına ihraç ediliyor.
3 Bin Metrekarelik Biyoteknoloji Ãssünde 67 Farklı Orkide ÃeÅidi
Hendek ilçesinde 3 bin metrekarelik kapalı alanda faaliyet gösteren merkezde, in vitro doku kültürü yöntemiyle steril ve logaritmik çoÄaltım yapılıyor. YaklaÅık 67 farklı türde orkidenin hassas çoÄaltım süreçlerinin yürütüldüÄü tesiste, 100 kiÅilik istihdamın %97âsini kadın çalıÅanlar oluÅturuyor. Kadın emeÄinin titizliÄi ve modern agroteknolojinin birleÅimiyle üretilen yüksek kaliteli fide ve çelikler, Türkiye’nin süs bitkileri sektöründeki rekabet gücünü zirveye taÅıyor.
Tesis Ãretim Müdürü: “Yıllık 13 Milyon Fideyi Hollanda Ãzerinden Dünyaya Gönderiyoruz”
Ãretim hacmi ve laboratuvar dinamikleri hakkında teknik açıklamalarda bulunan Tesis Ãretim Müdürü Åüheda Türk, sürecin tamamen steril koÅullarda yürütüldüÄünü belirterek Åunları kaydetti:
“Hendek tesisimizde 3 bin metrekare kapalı alanda yaklaÅık 67 çeÅit ile üretim yapıyoruz. Ekibimizin yüzde 97âsi kadınlardan oluÅuyor ve kadın istihdamına azami önem veriyoruz. Ãretimimizin tamamını Hollandaâya ihraç ediyoruz; oradan da tüm dünya ülkelerine ulaÅıyor. Doku kültürü, saÄlıklı bir ana ürünün steril edilip logaritmik hızla çoÄaltılabilecek stok materyale dönüÅtürülmesiyle baÅlar. Bitkilerin ihtiyaç duyduÄu tüm mikro besin elementleri, hava ve nem dengesini özel kutularda saÄlıyoruz. Yalnızca laboratuvar alanımızda yıllık üretim kapasitemiz 13 milyona yakın ve bu miktarı dünya pazarına sevk edebiliyoruz.”
Kalkınma Ajansı Genel Sekreteri: “Hem Ä°thal Ä°kamesi Hem Kadın Ä°stihdamı”
Tesisin genel kapasitesinin yıllık 38 milyon adet ve 4 bin 700 ayrı türe ulaÅabilecek altyapıda tasarlandıÄını vurgulayan DoÄu Marmara Kalkınma Ajansı Genel Sekreteri Mustafa ÃöpoÄlu, merkezin tarım ve sanayinin entegrasyonu açısından örnek bir model olduÄunu ifade etti:
“Daha önceden döviz ödeyerek ithal ettiÄimiz fideleri artık kendi tesisimizde yerli imkanlarla üretip yurt dıÅına satıyoruz. Burada ihracat var, kadın istihdamı var, ithal ikamesi var, yüksek katma deÄerli AR-GE ve yenilikçi ürün var. Türkiyeânin kalkınması ve dünya pazarlarında rekabet edebilmesi için aradıÄımız bütün stratejik unsurlar bu merkezde mevcuttur.”
Toprak TV Olarak;
Süs bitkileri sektörü, dünyada dekar baÅına en yüksek ekonomik getiriyi saÄlayan tarımsal kolların baÅında gelmektedir. Yıllarca Hollanda, Tayland ve Almanya gibi merkezlerden ithal edilerek dıŠticaret açıÄı yaratan orkide fidelerinin bugün Sakarya Hendek’te doku kültürü laboratuvarlarında üretilip yeniden küresel pazarlara ihraç edilmesi, Türkiye’nin bitkisel üretimdeki teknolojik baÄımsızlıÄının tescilidir. ÃalıÅan profilinin %97âsinin kadınlardan oluÅması ise kırsal kalkınmada kadın emeÄinin yüksek teknolojiyle nasıl taçlandırılabileceÄinin en somut kanıtıdır. Karar vericilere çaÄrımızdır: Hendek Tarımsal Ãrünler Mükemmeliyet Merkezi gibi doku kültürü tesisleri yalnızca süs bitkileriyle sınırlı kalmamalı; virüsten ari meyve anaçları, sebze tohumlukları ve stratejik tıbbi aromatik bitkilerin yerli fide üretiminde de havza bazlı yaygınlaÅtırılmalı, enerji ve sterilizasyon maliyetlerini düÅürecek özel sübvansiyon modelleriyle desteklenmelidir.
