Çeşme’nin Beyaz Altınında Hasat Heyecanı: Coğrafi İşaretli Damla Sakızının Kilosu 50 Bin ₺’ye Ulaştı!…
-
[ÇEŞME-İZMİR]
Ege’nin serin imbat rüzgarlarını alan ve dünyada yalnızca Sakız Adası ile İzmir’in Çeşme ilçesinde büyüyüp gelişen tescilli damla sakızı (Pistacia lentiscus var. chia) ağaçlarında 2026 yılı hasat mesaisi devam ediyor. Temmuz ayında ağaç gövdelerine atılan geleneksel çiziklerden sızarak toprağa serilen beyaz kireç tozu üzerine damlayan reçineler, eylül ortasında toplanmasının ardından evlerde ve atölyelerde tek tek cımbızla ayıklanıp temizleniyor.
Kozmetik, gastronomi ve modern farmakoloji sanayisinin en kıymetli hammaddelerinden olan Çeşme damla sakızının kilogramı piyasada 45 bin ile 50 bin ₺ arasında alıcı buluyor.
“Üretici Hasan Ege Tütüncüoğlu: 5 Yılda 50 Bin Sakız Ağacını Toprakla Buluşturduk”
Bölgedeki sakız ağacı varlığını yeniden ayağa kaldırmak için mücadele verdiklerini aktaran üretici Hasan Ege Tütüncüoğlu, şu değerlendirmelerde bulundu:
“Damla sakızı yalnızca Çeşme ve Sakız Adası mikroklimalarında yetişebilen, bölgeye özgü endemik bir mirastır. Cumhuriyet döneminde maalesef Çeşme’deki sakız ağaçları ihmal edilmiş, sayıları bin adede kadar gerilemişti. 2020 yılından itibaren üreticilerimiz ve Tarım ve Orman Bakanlığı’nın ortak çalışmaları sayesinde Çeşme’de 50 bin adet sakız ağacı fidanı diktik. Yaklaşık bin dönümlük alanda üretim yapıyoruz. Turizm baskısı sebebiyle arazi bulmakta zorlansak da bu ağaçların değeri ölçülemez. Temmuz ayında çizimle başlayan ve eylülde toplamayla süren hasadın ardından aralık ayına kadar süren titiz temizlik aşamasına geçiyoruz. Şu an yıllık rekoltemiz 100 kilogram civarında ancak yeni fidanlarımız verime yattığında Çeşme’de 1,5 ila 2 ton rekolteye ulaşacağız ve dış ticaret açığını kapatmaya başlayacağız.”
“Dernek Başkanı İbrahim Topal: Doğru Enzimlerin ve Teruarın Adresi Çeşme’dir”
Çeşme Sakız Üreticileri Derneği Başkanı İbrahim Topal ise coğrafi işaret tescilinin önemine değinerek teruar çalışmalarına dikkat çekti:
“Çeşme damla sakızının tescili yapıldıktan sonra 2024 yılında derneğimizi kurduk. Bu reçinedeki özel enzimlerin ve aromatik kalitenin oluşması yalnızca denizden esen imbat, kireçli toprak ve güneşin açısıyla mümkündür. Yapılan bilimsel mikro-bölgeleme tez çalışmalarında; Çeşme’nin kendi içinde dahi Çiftlikköy yüzde 81 ekolojik uygunluk verirken, Alaçatı yüzde 78, diğer sahalar yüzde 76 uygunluk vermektedir. Çeşme’nin bu nadide beyaz altınını korumak ve geliştirmek mecburiyetindeyiz.”
Toprak TV Olarak;
Kilosu 50 bin ₺ gibi rekor bir katma değere ulaşan, bir zamanlar unutulmaya yüz tutmuş sakız ağacı gen kaynaklarımızın 50 bin fidanla yeniden diriltilmesini; Akdeniz tarımının ve tıbbi bitkisel üretimimizin en stratejik zaferlerinden biri olarak görüyoruz. Çeşme gibi turizm rantının ve betonlaşma baskısının en yoğun olduğu bir yarımadada bin dönümlük tarım arazisini koruyarak sakız ağacı diken üreticilerimiz, memleket toprağına sahip çıkmanın en asil örneğini sergilemektedir.
Karar vericilere çağrımızdır: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Tarım ve Orman Bakanlığı koordinasyonunda; Çeşme Yarımadası’nda sakız yetiştiriciliğine uygun Hazine arazileri, turizm veya konut imarına kesinlikle açılmamalı; Çeşme Sakız Üreticileri Derneği ve kooperatiflere sembolik bedellerle uzun süreli sakız plantasyonu tahsisi yapılmalıdır. Sakız fidanı diken üreticilere fidan başına doğrudan hibe verilmeli; Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı (KKYDP) kapsamında damla sakızı temizleme, sınıflandırma ve farmasötik işleme atölyelerine yüzde 85 doğrudan hibe desteği sağlanmalıdır.
Tüketicilerimize ve yetiştiricilerimize tavsiyemiz ve çağrımız ise; üreticilerimizin bilimsel mikro-bölgeleme haritalarına göre fidan dikimi yapmaları, ağaçları yaralarken aşırı derin çizik atmaktan kaçınarak kambiyum dokusunu korumalarıdır. Tüketicilerimizin ise piyasada sentetik yapay aromalarla satılan sahte ürünler yerine; üzerinde Çeşme Coğrafi İşaret hologramı bulunan saf, doğal ve şifa kaynağı yerli Çeşme damla sakızını tercih etmeleridir.
