Tarımsal Piyasada Tarihi Eşik: TÜRİB Vadeli İşlem Piyasası Buğday ve Mısır Kontratlarıyla Başlıyor!…
-
[KONAK- İZMİR]
Türkiye tarım ürünleri ticaretinde fiyat risklerini minimize edecek, üretici ve sanayiciye geleceğe dönük öngörülebilirlik kazandıracak kritik bir finansal adım hayata geçiyor. Türkiye Ürün İhtisas Borsası (TÜRİB) bünyesinde yıl sonunda devreye alınması hedeflenen “Vadeli İşlem Piyasası”, İzmir Ticaret Borsası ev sahipliğinde düzenlenen tanıtım toplantısıyla kamuoyuna duyuruldu. Piyasada ilk etapta stratejik hububat ürünleri olan ekmeklik buğday ve mısır kontratları işlem görecek; fiziki teslimat üssü olarak ise Türkiye’nin tahıl ambarı Konya belirlendi.
“ELÜS Kontratları Fiziki Teslimatlı, Endeks Kontratları Nakdi Uzlaşmalı Olacak”
Toplantı kapsamında düzenlenen panelde piyasa mimarisi ve operasyonel işleyişe dair teknik detayları paylaşan TÜRİB Genel Müdürü Ali Kırali, sistemin esnek bir altyapıyla kurgulandığını kaydetti. İlk fazda buğday ve mısır ürünlerine odaklanacaklarını belirten Genel Müdür Ali Kırali, şu değerlendirmelerde bulundu:
“Elektronik Ürün Senedi (ELÜS) dayanaklı kontratlar fiziki teslimatlı, endeks dayanaklı kontratlar ise nakdi uzlaşmalı olarak dizayn edildi. Fiziki teslimat noktasının, hububat üretiminin yoğun yapılması ve lojistik açıdan merkezi konumda yer alması nedeniyle başlangıçta Konya olması planlanmaktadır. Dayanak varlıkları ve teslimat merkezlerini ilerleyen süreçte çeşitlendirip artırma imkânı tanıyan modüler ve esnek bir borsa altyapısı kurduk.”
“Daha Rekabetçi Bir Tarım İçin Fiyat Riskini Yönetmeliyiz”
Tarımsal emtiada organize piyasaların güvence rolüne dikkat çeken İzmir Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Işınsu Kestelli ise güçlü bir üretim modeli için derinlikli piyasaların şart olduğunu vurguladı. Açılış konuşmasında sektör paydaşlarına seslenen Yönetim Kurulu Başkanı Işınsu Kestelli; “Daha rekabetçi bir tarım sektörü inşa edebilmek adına fiyat oynaklıklarını ve finansal riskleri doğru yönetmek mecburiyetindeyiz. Bugün İzmir’de bu yapının en stratejik adımı atılıyor. Bundan sonraki ortak görevimiz, bu piyasayı tabana yaymak, üretici ve sanayiciye doğru anlatmak ve reel sektörün somut ihtiyaçlarıyla buluşturmaktır” ifadelerini kullandı.
Toplantı panelinde ayrıca İş Yatırım Menkul Değerler AŞ Genel Müdür Yardımcısı Burak Kınalılar, Türkiye Un Sanayicileri Federasyonu Onursal Başkanı Haluk Tezcan ve İTB Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Bülent Uçak da tarımsal vadeli piyasaların arz güvenliği ve sanayi tedariki üzerindeki stratejik önemini ele aldı.
Toprak TV Olarak;
Hasat dönemlerinde yaşanan aşırı fiyat dalgalanmaları, üreticinin mahsulünü değerinin altında elden çıkarmasına, sanayicinin ise hammadde maliyetini öngörememesine yol açmaktadır. TÜRİB Vadeli İşlem Piyasası’nın faaliyete geçmesi; çiftçiye daha ekim yaparken mahsulünü ileri vadeli bir fiyatla satma (hedging/korunma), lisanslı depolardaki ELÜS varlıklarını finansal teminata dönüştürme ve spekülatif baskıları kırma imkânı tanıyacaktır. Konya merkezli fiziki teslimat ağı, Anadolu’nun lojistik dengesi açısından isabetli bir başlangıçtır. Ancak bu sistemin başarısı; küçük ve orta ölçekli üretici kooperatiflerinin piyasaya doğrudan entegre edilmesine ve lisanslı depoculuk analiz standartlarının tavizsiz uygulanmasına bağlıdır. Üreticilerimize çağrımızdır: Ürün senetlerinin finansal bir değere dönüşmesi için hasat edilen buğday ve mısırda süne zararı, rutubet (maksimum %14) ve yabancı madde baremleri standartlara uygun tutulmalı; lisanslı depolara teslim edilen her danenin ELÜS portföyü üzerinden vadeli piyasalarda bir güvenceye karşılık geldiği bilinciyle hareket edilmelidir.
