Tarihi İpek Yolu’nun Mirası Bursa’da Yaşıyor…

Türkiye’nin İpek Böceği Yumurtası İhtiyacının Tamamı Bursa’dan Karşılanıyor: Dünyada Sayılı Üreticilerden Biri KOZABİRLİK!

[BURSA] – Tarihi İpek Yolu’nun Anadolu’daki son durağı ve Osmanlı döneminde dünya saraylarını süsleyen ipeğin üretim merkezi olan Bursa, bugün de Türkiye’nin ipek böceği yumurtası ihtiyacının tamamını karşılayan bir merkez konumunda. Dünyada sayılı ipek böceği yumurtası üreticilerinden Bursa Koza Tarım Satış Kooperatifleri Birliği (KOZABİRLİK), Bursa İl Tarım ve Orman Müdürlüğü bünyesindeki “İpek Böceği Yumurtası Üretim İşletmesi”nde hibrit ve damızlık yumurta üretiyor.

Merkezde, ipek verimi fazla olan Çin ırkı ile hastalıklara karşı dayanıklılığı yüksek Japon ırkı ipek böcekleri çiftleştirilerek hibrit ipek böceği yumurtası elde ediliyor. Bu sayede, Türkiye’nin ipek böceği yumurtası ihtiyacının tamamı tek bir merkezden karşılanabiliyor.

Üretim sürecinde, köylerde yetiştiricilik yapan ailelerden alınan kozalar işletmeye getiriliyor. Burada işçiler tarafından özenle kesilen kozalardan çıkarılan krizalitler (kelebek olmadan önce bir böceğin başkalaşma durumu) cinsiyet ayrımına tabi tutuluyor. Krizalitlerin kelebeklenmesinin ardından dişi ve erkek kelebekler çiftleşmeye bırakılıyor. Bu çiftleşmeyle elde edilen hibrit yumurtalar, bir sonraki sene ipek böceği yumurtası olarak üreticilere ücretsiz olarak dağıtılıyor.

İşletme, ihtiyaç fazlası ipek böceği yumurtalarını ihraç etme kapasitesine de sahip. Ayrıca, ırkların erkek ve dişisinin kendi içinde çiftleştirilmesiyle damızlık ipek böceği yumurtası üretimi de gerçekleştiriliyor.

“Dünyada da kendi ipek böceği yumurtasını üretebilen 5-6 ülkeden biriyiz”

KOZABİRLİK Tohum Üretim İşletmesi Müdürü Ardahan Erdemir, Türkiye’nin ipek böceği yumurtası üretiminde kendi kendine yeterli olduğunu vurguladı. Erdemir, “Bir önceki sene elde edilen yumurtaları üreticilere böcek olarak veriyoruz, beslemenin ardından oluşan kozaları da üreticilerden satın alıyoruz. Kelebek çıktıktan sonra çiftleştirip yumurtaları elde ediyoruz. Bu döngüyü her sene yapmak zorundayız çünkü ırkları aktarmadığımız zaman ipek böceği ırkı bir sonraki seneye devretmiyor,” ifadelerini kullandı.

Erdemir, üretimin 15-20 gün sürdüğünü ve ihtiyaca göre 120-130 kişi istihdam ettiklerini belirterek, günlük yaklaşık 250 kilogram kozayı işleyebildiklerini aktardı. Erdemir, “Bunun sonucunda Türkiye’nin ihtiyacı olduğu kadar yumurtayı elde ediyoruz. Hatta bazı yıllarda yumurtaları ihraç ettiğimiz de oluyor,” diye konuştu.

Türkiye’de bunun gibi başka bir tesisin olmadığını vurgulayan Erdemir, “Dünyada da kendi ipek böceği yumurtasını üretebilen 5-6 ülkeden biriyiz. Bu şekilde devam ediyoruz her sene,” dedi.

Damızlık yumurta üretim süreçlerine de değinen Erdemir, “Gelen kozaların içinden ırkının özelliklerini taşıyanları seçerek kendi kendine çiftleşmeye bırakıyoruz, diğerleri gibi dişi ve erkek ayrımına tabi tutmuyoruz. Çiftleşmenin ardından dişileri ‘selül’ dediğimiz kese kağıtlarının içine koyuyoruz. Orada tek kelebek, yumurtalarını bırakıyor,” bilgisini verdi.

“Bir kozadan 1500-1600 metre ip çıkıyor”

İpekböceği Yumurta Üretim İşletmesi‘nin stratejik önemine değinen KOZABİRLİK Genel Müdürü Mustafa Çakır da dünyadaki 7 işletmeden biri olduklarını vurguladı. Çakır, “Türkiye’nin kendi kendine yumurtasını üretebilen sayılı ülkelerden biri olduğunun altını çizdi. Yaklaşık 5 bin kutu üretim oluyor. İhtiyatlı davranarak biraz fazla üretiyoruz. Fazla ürettiğimiz yumurtaları da Yunanistan, Bulgaristan gibi iklimi bize yakın ülkelere ihraç ediyoruz,” dedi.

Üretilen yumurtaların seneye üretim yapacak çiftçilere ücretsiz olarak dağıtıldığını belirten Çakır, “İpekçiliğin en önemli yeri, burası,” ifadesini kullandı.

Çakır, “Bazı ülkeler, ipek böceği yumurtası üretmiyor, ithal ediyor. Biz, bu konuda ithalata bağımlı değiliz. Kendi yumurtamızı kendimiz üretebiliyoruz. Burada 1963 yılından beri hibrit yumurta üretiyoruz. Anadolu topraklarında 1500 yıldır ipek böcekçiliği yapılıyor. Biri hastalıklara dayanıklı, diğeri ipek kalitesi çok iyi ırklar çaprazlandığı, hibritleştirildiği zaman çok iyi, daha verimli ipek böceği yumurtası elde ediliyor. Bu hibrit yumurtalar, kozalarını ördüklerinde bir kozadan 1500-1600 metre ip çıkıyor,” bilgilerini paylaştı.

Toprak TV olarak:

Türkiye’nin ipek böceği yumurtası üretiminde kendi kendine yeterliliği ve hatta ihracat yapabilmesi, tarımsal çeşitliliğin ve geleneksel üretim metotlarının modern bilimle harmanlanmasının somut bir örneğidir. KOZABİRLİK‘in bu stratejik üretimi, kırsal kalkınmaya destek sağlaması, yerel aileleri üretime dahil etmesi ve ipekçiliğin Anadolu’daki binlerce yıllık mirasını yaşatması açısından büyük önem taşımaktadır. Bir kozadan 1500-1600 metre iplik elde edilmesi gibi verimlilik başarıları, katma değeri yüksek tarımsal ürünlerin ülke ekonomisine sunduğu katkıyı gözler önüne sermektedir. Toprak TV olarak, bu tür yerli ve milli başarı hikayelerini desteklemeye ve kamuoyunu bilgilendirmeye devam edeceğiz.

Toprak haber