Sorting by

×

Balıkesir Ayvalık’ta Çulların Arasından Süzülen 4 Bin Yıllık Üretim Mirası: Hiçbir Isıl İşlem Görmeden Granit Taşlarda Ezilen Zeytinler Saf Meyve Suyu Kıvamında Zeytinyağına Dönüşüyor!…

    [AYVALIK-BALIKESİR]

    Türkiye’nin zeytin ve zeytinyağı başkenti Balıkesir’in Ayvalık ilçesinde, kökleri 3-4 bin yıl öncesine dayanan geleneksel taş baskı zeytinyağı üretim kültürü asırlardır süregelen ustalığıyla yaşatılmaya devam ediyor. Dalından özenle toplanan zeytinlerin ağır granit taşlar arasında çekirdeğiyle birlikte ezilip hamur haline getirildiği ve özel dokuma çulların arasında sıkıştırıldığı bu kadim yöntemde, hiçbir ısıl işlem ya da kimyasal kullanılmadan zeytinin en saf meyve suyu elde ediliyor.

Sıkıştırma işleminin ardından dinlendirme havuzlarında yalnızca birkaç dakika bekletilen öz, özgül ağırlığının sudan hafif olması sayesinde yüzeye çıkarak altın sarısı saf zeytinyağına dönüşüyor.

“Mutluköy Mahalle Muhtarı ve Üretici Erdinç Tügen: Zeytinin Çekirdeğindeki Şifa da Yağa Karışıyor”

Ayvalık’a bağlı Mutluköy Mahallesi’nde 6. dönem muhtarlık görevini yürüten ve dedesinden babasına, babasından kendisine ve çocuklarına aktarılan taş baskı geleneğini sürdüren zeytin üreticisi Erdinç Tügen, 1930’lu ve 1940’lı yıllarda elektriğin gelmesiyle taşların hayvan gücü yerine elektrik motorlarıyla döndürülmeye başlandığını ancak üretim tekniğinin özünün hiç değişmediğini vurguladı.

Üretim sürecinin besin ve sağlık değerine etkilerini anlatan Mahalle Muhtarı ve Üretici Erdinç Tügen, şu ifadeleri kullandı:

“Taşa zeytinimizi attıktan sonra dönen granit taş zeytin tanesini çekirdeğiyle birlikte öğütüp hamur haline getiriyor. Çekirdeğiyle birlikte ezildiği için çekirdeğin içerisindeki şifa değerleri ve polifenol-antioksidanlar doğrudan zeytinyağına karışıyor. Hamurları çullarımızın içerisine aldıktan sonra baskının üzerine üst üste istifliyoruz. Sıkıştırma usulüyle hamurun içindeki su ve yağı ayırıyoruz. Yağ sudan hafif olduğu için yaklaşık 5 dakika bekledikten sonra suyun üzerine çıkan yağımızı üstünden kaydırma yöntemiyle alıyoruz.”

“Isıl İşlem Uygulanmadığı İçin Vitamin ve Antioksidanlar Korunuyor”

Zeytinin bir meyve olduğunu ve taş baskı yönteminde sıfır ısıl işlem uygulandığını belirten Erdinç Tügen, elde edilen yağın taze sıkılmış doğal meyve suyu niteliğinde olduğunu dile getirdi. Modern kontinü sistemlere kıyasla taş baskı yönteminde 1 kilogram yağ elde etmek için daha fazla miktarda zeytin kullanıldığını kaydeden Tügen, bu verim ve işçilik farkının fiyata yansıdığını ancak vitamin, mineral ve antioksidan zenginliği bakımından emeğinin karşılığını fazlasıyla verdiğini sözlerine ekledi.

Toprak TV Olarak;

Balıkesir Ayvalık Mutluköy Mahallesi’nde dede yadigârı taş baskı zeytinyağı üretim geleneğini büyük bir özveriyle sürdüren ve gelecek kuşaklara aktaran Mahalle Muhtarı ve üreticimiz Erdinç Tügen’i gönülden kutluyoruz. Hiçbir kimyasal ve ısıl işleme maruz kalmadan granit taşlarda çekirdeğiyle birlikte ezilip çulların arasından damla damla süzülen bu kadim üretim mirası, yalnızca gastronomik bir lezzet değil, aynı zamanda Anadolu’nun yaşayan tarım tarihi ve coğrafi işaretli kültürel hazinesidir.

Karar vericilere çağrımızdır: Tarım ve Orman Bakanlığı, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Türk Patent ve Marka Kurumu ile Balıkesir Valiliği ve Balıkesir İl Tarım ve Orman Müdürlüğü koordinasyonunda; Kuzey Ege’nin 3-4 bin yıllık üretim mirası olan geleneksel taş baskı zeytinyağı işletmeleri “Somut Olmayan Kültürel Miras ve Geleneksel Tarım İşletmesi” statüsüyle koruma altına alınmalıdır. Modern kontinü sistemlere göre daha fazla zeytinle daha düşük randıman veren ancak yüksek polifenol içeren taş baskı üreticilerinin ayakta kalabilmesi için kilogram başına ‘Geleneksel Taş Baskı Kalite Primi’ ödenmeli; Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı (KKYDP) kapsamında krom-nikel paslanmaz çelik dinlendirme tankları, hijyenik dolum hatları ve güneş enerjili işletme altyapılarına yüzde 85 doğrudan kamu hibesi sağlanmalıdır.

Tüketicilerimize ve yetiştiricilerimize tavsiyemiz ve çağrımız ise; zeytin yetiştiricilerimizin ve sıkımhane işletmecilerimizin hasat edilen zeytinleri çuvallarda bekletmeden aynı gün sıkıma alarak düşük asitli, yüksek polifenollü natürel sızma zeytinyağı üretmeye özen göstermeleridir. Tüketicilerimizin ise tağşişli ve merdiven altı ucuz yağlar yerine; Ayvalık’ın asırlık zeytin ağaçlarından çiftçimizin alın teriyle toplanıp taş baskı ustalığıyla süzülen hakiki yerli zeytinyağlarımızı sofralarına taşıyarak üreticimize sahip çıkmalarıdır.

toprak haber

Kaynak: İHA

Bir yanıt yazın