Doğadaki Nesli Tehlikedeydi: Bartın Üniversitesi Doku Kültürüyle Üretti, “Sürdürülebilir Salep” Projesi Başarıyla Tamamlandı!…
-
[BARTIN]
Batı Karadeniz’in zengin florasında doğal olarak yetişen ancak bilinçsiz ve aşırı söküm sebebiyle nesli tehlike altına giren salep orkidesi, bilimin rehberliğinde koruma altına alındı. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Kalkınma Ajansları Genel Müdürlüğü koordinasyonunda Batı Karadeniz Kalkınma Ajansı (BAKKA) tarafından “Anadoludakiler Programı” kapsamında desteklenen ve Bartın Üniversitesi (BARÜ) tarafından yürütülen “Sürdürülebilir Salep Üretimi” projesinin kapanış toplantısı gerçekleştirilerek elde edilen stratejik çıktılar kamuoyuyla paylaşıldı.
Protokol Kapanış Zirvesinde Bir Araya Geldi
BARÜ Rektörü Prof. Dr. Ahmet Akkaya ev sahipliğinde düzenlenen kapanış toplantısına; Bartın Vali Yardımcısı Mehmet Anıl Çolak, Bartın Belediye Başkan Yardımcısı Sançar Biçer, İl Özel İdaresi Genel Sekreter Vekili Ayhan Kuş, BAKKA Genel Sekreteri Mehmet Çetinkaya, İl Tarım ve Orman Müdürü Murat Türkmen, Kozcağız Belediye Başkanı Mustafa Karaman ve Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Yafes Yıldız katıldı. Toplantıda proje sürecinde verilen çiftçi eğitimleri, doğal popülasyonu koruma uygulamaları ve laboratuvar sonuçları kapsamlı biçimde değerlendirildi.
Doku Kültürü Laboratuvarında Tohumdan Fideye Devrim
BARÜ Bartın Meslek Yüksekokulu Bitkisel ve Hayvansal Üretim Bölümünden Dr. Öğretim Üyesi Cevdet Gümüş yürütücülüğünde tamamlanan projenin en kritik bilimsel çıktısı doku kültürü laboratuvarı oldu. Doğal ortamlardan toplanan salep orkidesi tohumları in vitro koşullarda sterilize edilerek fide üretimine dönüştürüldü. Doğadan yumru sökümünün önüne geçmeyi hedefleyen bu biyoteknolojik atılımla hem endemik türlerin doğal habitatı muhafaza edildi hem de bölge çiftçisine yüksek katma değerli alternatif bir bitkisel üretim modeli kazandırıldı.
Rektör Akkaya: “Bilimsel Altyapımızı Tarımsal Değerleri Korumaya Adadık”
Kapanış değerlendirmesinde bulunan Rektör Prof. Dr. Ahmet Akkaya, üniversitenin bölgesel kalkınmadaki misyonuna dikkat çekerek şunları kaydetti:
“Bartın Üniversitesi olarak sahip olduğumuz bilimsel bilgi ve araştırma altyapısının bölgemizin doğal ve tarımsal değerlerinin korunmasına yönelik kullanılmasını son derece kıymetli buluyoruz. Bartın’ın en nadide zenginliklerinden olan salep orkidesinin korunması, sürdürülebilir üretim yöntemlerinin geliştirilmesi ve elde edilen teknik bilgi birikiminin sahadaki üreticilerimize aktarılması büyük önem taşıyor. Ortaya konulan bu çalışmaların sürdürülebilir üretime kalıcı katkılar sunacağına inanıyor, Proje Yürütücüsü Dr. Öğretim Üyesi Cevdet Gümüş’e ve tüm paydaşlarımıza teşekkür ediyorum.”
Toprak TV Olarak;
Salep orkidesi, dondurma ve gıda sanayisinin en kıymetli hammaddelerinden biri olmasına rağmen, yıllardır doğadan vahşi söküm yoluyla temin edildiği için Anadolu dağlarında yok olma tehlikesiyle yüz yüzeydi. Bartın Üniversitesi ve BAKKA ortaklığında hayata geçirilen bu proje; yasaklamanın ötesine geçerek bilimi, doku kültürünü ve çiftçi eğitimini devreye sokan gerçekçi bir kurtarma modelidir. Laboratuvarda tohumdan fide üretmek, biyolojik çeşitliliğimizi teminat altına alırken üreticiye de dekar başına muazzam bir gelir kapısı aralamaktadır. Karar vericilere çağrımızdır: Bartın’da kurulan bu doku kültürü ve fide altyapısı bir proje çıktısı olarak raflarda kalmamalı; Bartın İl Tarım ve Orman Müdürlüğü koordinesinde sözleşmeli üretim havzaları kurulmalı, orman köylüsüne yerli salep fidesi dağıtımı sübvanse edilerek doğadaki yabani yumrular tamamen koruma kalkanına alınmalıdır.
