Bağlarda Erken Budama Verimi Vuruyor: Manisa Bağcılık Araştırma Enstitüsü’nden Kritik “Şubat Ortası” Uyarısı!…
-
[YUNUSEMRE-MANİSA]
Türkiye’nin çekirdeksiz Sultaniye üzüm ambarı Manisa ve Gediz Havzası‘nda, hasat sonrası bağ bakım takvimi ile kış budaması zamanlamasına ilişkin hayati teknik uyarılar geldi. Manisa Bağcılık Araştırma Enstitüsü Yetiştirme Tekniği Bölümü Ziraat Yüksek Mühendisi Mustafa Sacit İnan, asmanın yapraklarını tamamen döküp derin uyku (dormansi) dönemine geçmeden kesinlikle budanmaması gerektiğini vurgulayarak, Manisa ve Ege Bölgesi için en doğru budama tarihinin şubat ayı ortaları olduğunu açıkladı.
Erken budamanın asmanın erken uyanmasına yol açarak ilkbahar geç donlarına davetiye çıkardığını belirten İnan, doğru zamanlamanın gelecek sezonun rekoltesini, salkım kalitesini ve asma gövde hastalıklarına karşı direncini doğrudan belirlediğini kaydetti.
“Asma Uykuya Dalmadan Budanmaz: Karbonhidrat Birikimi Hayatidir”
Hasadın ardından asma köklerinin kendi gelişimine ve kışa hazırlık sürecine odaklandığını ifade eden Ziraat Yüksek Mühendisi Mustafa Sacit İnan, şu uyarılarda bulundu:
“Asma, yaprakları tamamen dökülüp çubuklar kahverengileştikten sonra budanmalıdır. Asma uykuya yatmadan önce fotosentez yapmaya ve köklerinde, gövdesinde karbonhidrat ve nişasta depolamaya devam eder. Bu birikim, asmanın kış donlarına, ilkbahar geç soğuklarına ve fungal hastalıklara karşı en büyük kalkanıdır. Asmanın hemen uykuya dalmasının ardından erkenden budama yapmak da sakıncalıdır; çünkü erken budanan asma erken uyanır ve don riskiyle karşılaşır. Geç kalındığında ise ‘ağlama’ dediğimiz aşırı su ve besin kaybı yaşanır. Manisa için en ideal takvim şubat ortasıdır.”
“Sultani Çekirdeksizde 6-7 Çubuk ve Göz Sayısı Kuralı”
Sultani Çekirdeksiz üzüm çeşidinde dip gözlerin verimsiz olduğuna dikkat çeken İnan, asma terbiyesinde aşırı çubuk yüklemesinden kaçınılması gerektiğini belirtti:
“En ideal uygulama asma başına 6-7 ürün çubuğu bırakmaktır. Sofralık üzümde her çubukta 10-12 göz, kurutmalık üzümde ise 14-15 göz bırakılmalıdır. Göz sayısını kısıp çubuk sayısını artırmak büyük bir agronomik hatadır. Fazla çubuk; asma tacında hava sirkülasyonunu engeller, güneşlenmeyi düşürür, külleme ve kurşuni küf baskısını artırarak ilaç maliyetlerini katlar. Her ürün çubuğu için 2-3 gözlü yedek çubuk bırakılmalı, çubuklar alt tele dengeli bağlanmalıdır.”
“Kav Hastalığına Karşı Bordo Bulamacı ve Alet Dezenfeksiyonu”
Budama öncesi sıra aralarında subsoiler veya dipkazan ile derin sürüm yapılmasını, yüzde 2-3’lük bordo bulamacı uygulanmasını ve kav, kangren, geriye ölüm görülen asmaların işaretlenmesini öneren İnan; budama biter bitmez yaraların aşı macunuyla kapatılması ve asmalara yüzde 4’lük bordo bulamacı sıkılması gerektiğini bildirdi. Bulaşıcı kav hastalığı sporlarının taşınmaması için hastalıklı asmaların en sona bırakılması ya da budama makaslarının her asma geçişinde dezenfekte edilmesi gerektiğinin altı çizildi.
Toprak TV Olarak;
Gediz Ovası’nın milli serveti olan Sultaniye bağlarımızda, alışkanlıklarla veya işçi bulma telaşıyla kasım-aralık aylarında asmaya makas vurulmasını; hem don riski hem de gövde kangreni hastalıkları açısından büyük bir rekolte tehdidi olarak değerlendiriyoruz. Bilimsel bağcılık; asmanın fizyolojisine saygı duymayı, karbonhidrat deposunu korumayı ve doğru zamanda doğru gözü bırakmayı emreder.
Karar vericilere çağrımızdır: Tarım ve Orman Bakanlığı, Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü ve Manisa İl Tarım ve Orman Müdürlüğü koordinasyonunda; Gediz Havzası’nda “Bağ Budama Okulları ve Sertifikalı Budamacı Timleri” kurulmalıdır. Yanlış budama kaynaklı ürün kayıplarını ve kav hastalığı yayılımını önlemek adına çiftçilere yönelik uygulamalı kış budama eğitimleri hızlandırılmalıdır. Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı (KKYDP) kapsamında pnömatik ve şarjlı budama makasları, aşı macunlama aparatları ve pülverizatör yenilemelerine üretici birlikleri üzerinden yüzde 85 doğrudan kamu hibesi verilmelidir.
Tüketicilerimize ve yetiştiricilerimize tavsiyemiz ve çağrımız ise; bağcılarımızın ‘erken budayalım, aradan çıksın’ yanılgısına düşmeyerek Manisa Bağcılık Araştırma Enstitüsü’nün işaret ettiği şubat ortasını beklemeleridir. Budama artıklarını bağ içinde bırakmayıp derhal toplayarak imha etmeleri ve kesim aletlerini çamaşır suyu veya alkolle dezenfekte etmeleridir. Tüketicilerimizin ise sofralarına gelen o kehribar renkli Sultaniye üzümün ve kuru üzümün arkasında, kış ayazında parmakları donarak asma terbiye eden bağcılarımızın sabırlı emeği olduğunu unutmamalarıdır.
