Avrupa Birliği (AB) tarafından 2023 yılında coğrafi işaret tescili alan Şanlıurfa’nın “Suruç Narı”nda hasat dönemi başladı. Kurak geçen bir sezona rağmen dayanıklı yapısıyla üreticisini sevindiren narlar, ihracat için ayrılıyor. Mayhoş (ekşi) olarak tabir edilen narlar Avrupa ülkelerine, tatlı olanlar ise Arap ülkelerine ihraç ediliyor.
Şanlıurfa’nın Suruç ilçesindeki bahçelerden toplanan narların bir kısmı yurt içine sunulurken, önemli bir kısmı da ihraç ediliyor. Ekşi olan narlar ise evlerde veya küçük atölyelerde geleneksel metotlarla nar ekşisine dönüştürülüyor.
Gıda Yüksek Mühendisi Mustafa Erdal, Suruç narının sadece taze meyve olarak değil, sanayiye de kazandırılması gerektiğini belirtti. Erdal, “Suruç narının kendine has tadı, mayhoş özelliği ve antioksidan varlığından dolayı kolesterol, şeker hastaları üzerinde olumlu etkileri bulunmakta ve halkımızca tercih edilmektedir. Sadece taze tüketim değil, konsantre edilerek yıl boyunca ulaşılabilir bir ürün olmasını istiyoruz” dedi.
Ziraat Mühendisi Mehmet Bilgin ise Türkiye’nin yaklaşık 650 bin ton nar ürettiğini ve Antalya’dan sonra Şanlıurfa’nın geldiğini belirtti. Bilgin, “Şanlıurfa’da her yıl ortalama 10 bin ton nar elde edilmektedir. Özellikle mayhoş olanları Almanya gibi AB ülkelerine, tatlı narları da Arabistan ve Irak gibi ülkelere ihraç ediyoruz. Bu yıl sezon kurak geçti, Suruç narı dayanıklı yapısı sebebiyle olumsuzlukları ortadan kaldırdı” diye konuştu.
Suruç narının 2021’de Türk Patent, 2023’te ise AB’den tescil aldığını hatırlatan Bilgin, “Suruç narı, Şanlıurfa’nın AB tarafından tek tescilli ürünü olarak kayıtlara geçmiştir. Bu noktada ekonomik değere katkı sağlamak açısından çiftçilere yönelik hibelerin arttırılmasını talep ediyoruz” ifadelerini kullandı.
Bu hasat, Şanlıurfa tarımı için bir zaferdir. AB Coğrafi İşaret tescili, Suruç narına “Avrupa pasaportu” vermiştir ve bu ürün artık global ligde oynamaktadır. Haberin en çarpıcı yanı, pazarın damak tadına göre şekillenmiş olmasıdır: Mayhoş narların Alman pazarına, tatlı narların Arap pazarına gitmesi, üreticinin ve ihracatçının pazar taleplerini ne kadar iyi okuduğunu gösteriyor.
Kurak bir sezonda bile dayanıklılığıyla öne çıkması, bu çeşidin iklim değişikliğiyle mücadelede ne kadar stratejik bir ürün olduğunu kanıtlıyor.
Şimdi atılması gereken iki adım var: Birincisi Gıda Mühendisi Erdal’ın dediği gibi, bu ham lezzeti katma değerli sanayi ürününe (konsantre, nar ekşisi tesisi vb.) dönüştürmek. İkincisi ise Ziraat Mühendisi Bilgin’in çağrısı: AB tescili alındığına göre, devletin bu ürünü eken çiftçilere yönelik “hibe” ve destekleri artırmasıdır. Çünkü talep artacak, arzın da bu talebi karşılaması gerekecek.
