Bitlis Çeltikli Köyü’nde 250 Yıllık Ata Mirası: Şeyhciman Pirincinde İmece Usulü Hasat Başladı!…
-
[MERKEZ-BİTLİS]
Doğu Anadolu’nun binlerce yıllık tarımsal mirasını bağrında taşıyan Bitlis’te, çamur havuzlarında tamamen insan gücü ve geleneksel yöntemlerle yürütülen çeltik hasat mesaisi başladı. İsmini yüzyıllardır topraklarında yeşeren çeltikten alan Bitlis Merkez ilçeye bağlı Çeltikli Köyü’nde köylüler, modern makineleşmenin girmediği engebeli tava arazilerinde imece usulüyle üretim yapma geleneğini asırlardır kesintisiz sürdürüyor.
Mayıs ayı ortasında küreklerle hazırlanan çamur havuzlarına atılan 250 yıllık yerel ata tohumları, ilk iki ayı kesintisiz su altında geçen 4 aylık zorlu vejetasyon sürecini tamamladı. Kimyasal gübre kullanılmadan, yalnızca doğal hayvan gübresiyle beslenen ve eylül ayı sonu itibarıyla olgunlaşan ürünler, köylülerin dayanışmasıyla orak kullanılarak tek tek biçiliyor.
“250 Yıldır Aynı Tohumla Üretiyoruz, Şeker Oranı Düşük Şeyhciman Pirinci 81 İle Ulaşıyor”
Ailesinden devraldığı geleneksel çeltik tarımını yarım asırdır devam ettiren 60 yaşındaki üretici Ahmet Kın, tarladan sofraya uzanan meşakkatli süreci şu sözlerle anlattı:
“Köyümüzde çeltik ekimine mayıs ayında başlıyoruz. 15 Mayıs’tan ay sonuna kadar tohumlarımızı toprakla buluşturuyoruz. Kürekle, çamurla ve tamamen kendi bilek gücümüzle imece usulü çalışıyoruz. İlk iki ay havuzlar su dolu kalıyor, ardından suyu kesip ürünün dane bağlamasını bekliyoruz. Çeltik başakları oldukça hassas olduğu için motorlu tırpan veya biçerdöver kullanmıyoruz; orakla elle biçiyoruz. Harman alanında samanı rüzgarda savurarak ayırıyor, çadırlar üzerinde 1-2 gün kurutup köy değirmeninde öğütüyoruz. Köyümüzün eski adıyla andığımız Şeyhciman pirinci 200-250 yıllık ata tohumumuzdur. Şeker oranı çok düşük olduğu için özellikle sağlık hassasiyeti bulunan vatandaşlar yoğun ilgi gösteriyor. İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa ve Antalya başta olmak üzere Türkiye’nin 81 iline doğrudan gönderiyoruz. Dedelerimizin mirasını çocuklarımıza aktararak bu topraklarda yaşatmaya kararlıyız.”
Taş değirmenlerde kepeğinden ayrılan doğal Şeyhciman pirinci, hiçbir endüstriyel parlatma ve kimyasal koruyucu işlem görmeden paketlenerek doğrudan tüketiciye ulaştırılıyor.
Toprak TV Olarak;
Teknolojinin tek tipleştirdiği endüstriyel tarıma karşı; 250 yıldır bozulmadan korunan ata tohumunu, toprağı kirletmeyen doğal üretim metodunu ve Anadolu’nun en asil hasleti olan imece kültürünü yaşatan Çeltikli Köyü üreticilerimizi yürekten tebrik ediyoruz.
Karar vericilere çağrımızdır: Bitlis İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Doğu Anadolu Projesi (DAP) Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı koordinasyonunda “Şeyhciman Pirinci” adına acilen Coğrafi İşaret Tescili alınmalıdır. Kaybolma riski altındaki bu 250 yıllık yerel gen kaynağı tohumlar Türkiye Tohum Gen Bankası’nda resmi güvence altına alınmalı; Çeltikli Köyü’nde geleneksel üretim yapan üreticilere özel “Yerel Gen Kaynaklarını Koruma ve Organik Bitkisel Üretim” hibe desteği sağlanmalıdır. Ayrıca köy değirmeninin modern hijyenik taş sistemlerle yenilenmesi için kırsal kalkınma altyapı fonları devreye sokulmalıdır.
Geleneksel üreticilerimize tavsiyemiz ve çağrımız ise; ata tohumlarının genetik saflığını bozacak hibrit veya yabancı pirinç tohumlarını havzaya sokmamaları, hasat edilen çeltikleri yol kenarlarında değil tozdan uzak temiz brandalarda kurutmaları ve kurulan üretici kooperatifi çatısı altında markalaşarak ürünlerini hak ettiği gerçek katma değerle pazarlamalarıdır.
