Güneş ve Poyrazla Kuruyan Niğde Domatesi Dünya Sofralarında: İtalya’dan ABD’ye Dev İhracat Köprüsü!…
-
[NİĞDE – BOR]
İç Anadolu’nun bereketli toprakları ve elverişli mikroklimasıyla öne çıkan Niğde’de, tarladan toplanan sanayi tipi domatesler geleneksel yöntemlerin modern pazar dinamikleriyle harmanlandığı dev bir katma değer zincirine dönüşüyor. Bor ilçesine bağlı Kaynarca Köyü’nde kurulu kurutma alanlarında, bölgenin yakıcı güneşi ve sert esen poyraz rüzgarıyla kurutulan domatesler; İtalya, ABD, Fransa ve Rusya başta olmak üzere küresel gastronomi devlerine ihraç ediliyor.
13 Kilogram Yaş Domatesten 1 Kilogram Kırmızı Altın
Tarlalardan özenle hasat edilen domatesler, Kaynarca Köyü‘ndeki geniş kurutma sahalarına naklediliyor. Burada ikiye bölünerek beyaz örtüler üzerine serilen ve tuzlanan ürünler, bölgenin düşük nem oranı, yüksek güneşlenme süresi ve aralıksız esen kuru poyraz rüzgarı sayesinde 8-9 gün gibi kısa bir sürede ideal kuruluk oranına ulaşıyor. 13 kilogram yaş domatesten yalnızca 1 kilogram kuru ürün elde edilen bu zorlu süreçte, yaklaşık 5 bin ila 10 bin ton yaş domatesin işlenmesi hedefleniyor.
Sahada yürütülen yoğun mesaiye ilişkin bilgi veren Kaynarca Köyü Muhtarı Vedat Altınöz, kurutulan ürünlerin doğrudan veya Bor Organize Sanayi Bölgesi’ndeki modern tesislerde işlenerek iç ve dış piyasaya hazırlandığını belirterek şunları kaydetti:
“Kaynarca bölgemizin iklimi ve poyrazı domates kurutma için biçilmiş kaftandır. 13 kilogramdan ancak 1 kilogram kuru ürün çıkarabiliyoruz; ciddi bir emek ve dikkat gerektiriyor. Ürünlerimizin büyük kısmı İtalya, Amerika Birleşik Devletleri, Fransa ve Rusya pazarlarına gönderiliyor. Kuru domates dünya mutfağında pizza sektöründen gurme restoranlara, otellerden sos sanayisine kadar çok geniş bir alanda talep görüyor.”
Hasat ve kurutma döneminde Şanlıurfa’nın Siverek ilçesinden bölgeye gelen mevsimlik işçiler de yaklaşık 40 gün boyunca serim, tuzlama ve toplama aşamalarında alın teri döküyor. Mevsimlik tarım işçisi Kasım Esenlik, Niğde poyrazının domatesin rengini karartmadan doğal yolla kurumasını sağlayan en büyük nimet olduğunu dile getirdi.
Toprak TV Olarak;
Domates gibi pazarda dönemsel fiyat dalgalanmalarına maruz kalan bir yaş sebzenin tarlada heba edilmeyip kurutularak raf ömrünün uzatılması ve dünya pazarlarına döviz karşılığı satılması, bitkisel üretimde model alınması gereken muazzam bir agro-endüstri örneğidir. 13 kilogram yaş ürünü 1 kilogram konsantre değere dönüştürmek, lojistik maliyetlerini düşürdüğü gibi üreticinin pazar gücünü de katlamaktadır. Ancak kurutma sahalarındaki hijyen ve sürdürülebilirlik çıtası daha da yukarı taşınmalıdır. Karar vericilere çağrımızdır: Niğde İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Bor İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü koordinesinde, açık alan kurutmalarında toz, toprak ve yabancı madde bulaşmasını sıfırlayacak jeotekstil zemin örtüleri ve hijyenik kurutma kerevetleri hibe kapsamına alınmalıdır. Bor Organize Sanayi Bölgesi’ndeki işleme ve paketleme tesislerinin kapasitesi artırılmalı; ürünlerin doğrudan paketli ve markalı nihai mamul olarak ihraç edilmesi teşvik edilmelidir. Kurutma alanlarında gece gündüz çalışan mevsimlik işçilerimizin barınma, temiz içme suyu ve elektrik gibi insani yaşam standartları yerel yönetimlerce denetlenmeli ve güvence altına alınmalıdır. Üreticilerimize tavsiyemiz ise; tarlada kükürt ve kimyasal ilaç kalıntısı bırakmayacak entegre mücadele kurallarına titizlikle uymaları, kuru domatesin ihracat kapısında geri dönmemesi için gıda güvenliği standartlarını harfiyen korumalarıdır.
