Yazın 10 ₺’ye Kadar Çakılmıştı: Bursa Gürsu’da Geçci Nektarin Dalında 40 ₺’yi Görerek Fiyatını Dörde Katladı!…
-
[BURSA]
Türkiye’nin en önemli şeftali ve nektarin üretim merkezlerinden Bursa’nın Gürsu ilçesinde, sezon sonuna doğru piyasada yaşanan arz daralması üreticinin yüzünü güldürdü. Temmuz ve ağustos aylarında tüm erkenci ve orta çeşitlerin aynı anda olgunlaşması, pazar tıkanıklığı ve ihracat kanallarındaki yavaşlama sebebiyle dalında 10 ₺ seviyelerine kadar gerileyen nektarin, geç dönem cinslerin devreye girmesiyle fiyatını dörde katlayarak 30-40 ₺ bandına yükseldi.
Üretim Rekoru Fiyatları Dip Yaptırmıştı
Bu sezon Türkiye genelinde rekolte patlaması yaşanmış; resmi tahminlere göre şeftali üretiminin %88 artışla 835 bin tona, nektarin üretiminin ise %107 sıçramayla 414 bin tona ulaşacağı öngörülmüştü. Yaz aylarında aşırı ürün arzının piyasaya yığılması ve ihracatın beklentilerin altında kalması nedeniyle üretici maliyetlerini dahi karşılayamamış, kimi bölgelerde üreticiler bahçelerini sökmek zorunda kalmıştı. Ancak tarlalarda ürünün tükenmesi ve geçici çeşitlerin pazara girmesiyle arz-talep dengesi yeniden kuruldu.
Soğuk Havaya Dayanıklı Geç Çeşitler İhracat Yolunda
Bursa Gürsu ovasında hasadı süren geçici nektarinler, standart şeftali ve nektarin çeşitlerine kıyasla soğuk hava depolarında 2 ay boyunca bozulmadan tazeliğini koruyabilme özelliğiyle öne çıkıyor. Raf ömrü uzun olan bu dayanıklı çeşitler; Rusya, Azerbaycan, Balkan ülkeleri ve Orta Asya pazarlarına sevk edilerek dış piyasada yüksek talep görüyor.
Gürsu Ziraat Odası: “Arz-Talep Dengesi Kuruldu, Geç Dönem Üreticisi Şanslı”
Piyasadaki sert fiyat dönüşümünü değerlendiren Gürsu Ziraat Odası Meclis Üyesi Mehmet Yıldırım, yaz aylarında yaşanan sıkışıklığın ardından piyasanın toparlandığını belirterek şunları söyledi:
“Yaz aylarında ürün aşırı boldu. İhracat da zayıf kalınca ürün tüccarın elinde kaldı ve fiyatlar dibe vurdu. Şimdi tarlada ürün azaldı, geçici cinsler devreye girince piyasa yeniden canlandı. 10 ₺’ye kadar gerileyen nektarin dalında 30-40 ₺ seviyelerini gördü. Geç dönem üreticisi orta dönem üreticisine göre daha şanslı çünkü piyasada nektarin kalmadı. Dalında 30 ₺’den satıyoruz, hasadını tüccar üstleniyor. Yükselen işçilik, ilaç ve gübre maliyetleri sebebiyle bu fiyatlar aslında ancak maliyet seviyesini kurtarıyor; fakat 10 ₺ ile kıyaslandığında üretici için çok daha kabul edilebilir bir noktadayız.”
Üretici İsmet Yıldırım: “Piyasada Ürün Azalınca Geç Dönem Yüzümüzü Güldürdü”
Yaz aylarında fiyatların dip yapmasının üreticiyi sarstığını dile getiren üretici İsmet Yıldırım ise sahadaki toparlanmayı şu sözlerle aktardı:
“Ağustos ayında tüm çeşitler aynı anda olgunlaşınca fiyatlar adeta çakıldı ve orta dönem üreticimiz çok üzüldü. Şu anda son döneme yakın geçici cinslerin hasadını yapıyoruz. Piyasada ürün azaldığı için geç dönem nektarin hem üreticiyi hem de tüccarı memnun etti. Bu cinslerin yurt dışı pazar değeri ve dayanıklılığı yüksek olduğu için fiyatlar yükselişe geçti.”
Toprak TV Olarak;
Gürsu nektarininde yaşanan bu dramatik fiyat dalgalanması, Türk meyveciliğinin yapısal planlama eksikliğini bir kez daha gözler önüne sermektedir. Bir ay önce dalında 10 ₺’ye alıcı bulamayıp üreticiye ağaç kestiren aynı ürünün, arz azaldığında 40 ₺’ye fırlaması; sorunun ürünün kendisinde değil, hasat takvimi ve depolama altyapısında olduğunu kanıtlamaktadır. Rekoltenin %107 arttığı bir yılda piyasanın çökmesi, plansız çeşit seçiminin ve plansız dikimlerin faturasıdır. Çözüm bellidir: Tarımsal üretim planlaması kapsamında tek bir bölgeye yığılan aynı olgunlaşma periyoduna sahip fidan dağıtımları sınırlandırılmalı; erkenci, orta ve geççi çeşit dengesi havza bazında zorunlu kılınmalıdır. Ayrıca üreticinin tüccara mahkum olmadan ürününü depolayabileceği lisanslı soğuk hava depoları ile yerinde dondurulmuş gıda (IQF) ve püre işleme tesisleri kooperatifler eliyle hızla inşa edilmelidir.
