Yaş Çayda Kontenjan Krizi: Fiyatların Taban Altına Çekilmesine Üreticilerden Büyük Tepki…
-
[RİZE]
Doğu Karadeniz Bölgesi’nin en hayati bitkisel üretim faaliyeti olan yaş çay hasadında, Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü (ÇAYKUR) fabrikalarında yaşanan yoğunluk nedeniyle kontenjan uygulamasına geçilmesi üreticileri zor durumda bıraktı. Yaşanan izdiham sonrası çayını bir an evvel elinden çıkarmak isteyen üreticilerin özel sektöre yönelmesini fırsat bilen bazı firmaların taban fiyatın altında alım yapması, üreticilerin sert tepkisine yol açtı.
ÇAYKUR’un Kontenjan Kararı Yoğunluğu Artırdı
Bayram tatili boyunca aralıksız çay toplayan üreticilerin, ürünlerini hızla teslim etmek istemesi ÇAYKUR bünyesindeki fabrikalarda günlük işleme kapasitesinin aşılmasına neden oldu. Yaşanan bu aşırı yoğunluğun ardından ÇAYKUR, randevulu sistem ve kontenjan uygulamasını devreye aldı. Kurum tarafından üreticilere yönelik “Acele etmeyin, çayınızın tamamını alacağız” açıklaması yapılsa da ürünün dalında kartlaşmasını istemeyen çay üreticileri, ürünlerini satabilmek için özel sektör firmalarına yönelmek zorunda kaldı.
Taban Fiyatın Altına Düşen Alımlar Üreticiyi Mağdur Etti
Özel sektörün büyük temsilcilerinden Doğuş Çay’ın alım fiyatını düşürdüğünü ve diğer firmaların da bu fiyatı referans alarak üreticiyi mağdur ettiğini belirten çay müstahsili Nuray Kutlu, sisteme tepki gösterdi. Nuray Kutlu, “Çaylar güzel, bunlar bizim mesleğimiz ama çok şikayetçiyiz. Böyle bir sistem olmaz. Bayramdan önce açılan kampanya nedeniyle herkes çayını topladı bitirdi. Yoğunluk oluşunca bayramdan sonra kontenjan uygulamasına geçildi. ÇAYKUR kontenjanı düşürdüğü için Doğuş Çay da fiyatı aşağıya, 29 ₺’ye indirdi. Bizimle adeta borsa gibi oynuyorlar. Doğuş Çay ne yaparsa diğer özel sektörler de onu yapıyor, bizi parmaklarında oynatıyorlar” ifadelerini kullandı.
Bir diğer çay üreticisi Ayşe Kutlu ise yaşadıkları zararı dile getirerek, “Yaş çay sezonu aslında güzel gidiyor ama ÇAYKUR kontenjanı düşürünce doğrudan özel sektörün eline düştük. Özel sektörün eline düşünce de haliyle fiyatları hemen geri çekiyorlar. İster istemez müstahsili kırıyorlar. Biz bu konuda büyük zarardayız ve ciddi şikayetlerimiz var” şeklinde konuştu.
Toprak TV Olarak;
Doğu Karadeniz insanının en büyük geçim kaynağı olan yaş çayda, hasat döneminin getirdiği dönemsel yoğunluğun faturasının üreticiye kesilmesi kabul edilemez bir durumdur. Çiftçimizin günlerce yağmur çamur demeden topladığı emeğinin, kontenjan yetersizliği gerekçe gösterilerek özel sektör eliyle 29 ₺ gibi taban fiyatın çok altındaki rakamlara mahkum edilmesi sürdürülebilir üretim vizyonuna tamamen aykırıdır. Devlet teşekküllerinin ve özel sektör alıcılarının koordineli bir planlama yapması, üreticinin serbest piyasanın insafına bırakılmaması gıda arz güvenliğinin ve kırsal refahın temel şartıdır. Alın terinin borsası olmaz; çay müstahsilinin hakkının korunması, bölge tarımının geleceğini korumak demektir.
