[TRABZON] – Türkiye’nin önemli tarihi ve doğal güzellikleriyle öne çıkan Trabzon’unda, Akçaabat ilçesine bağlı Orta Mahalle’de yapılan bilimsel çalışmalar, 700 yıl öncesine uzanan eşsiz bir su kültürü ve su hasadı sistemini gün yüzüne çıkardı. Doğal ve Tarihi Değerleri Koruma Derneği üyesi bilim insanları tarafından Doğu Karadeniz Kalkınma Ajansı (DOKA) projesi kapsamında yürütülen incelemelerde, su mağaraları, yer altı tünelleri, sarnıçlar ve tarihi çeşmelerden oluşan kompleks bir sistem keşfedildi.
Antik Sistemler İklim Krizine Çözüm Olabilir!
Araştırmalar, asırlar önce su ihtiyacının yerleşim yerlerine nakline dair izler taşıyan bu sistemde; kiremit boru, kanal ve oluklardan oluşan yaklaşık 4 kilometrelik bir hatla yer altı sızıntı ve biriken yağmur sularının, mağara ve su tünelleri aracılığıyla mahalledeki kuyu, bahçe havuzları, sarnıç ve çeşmelere aktarıldığını ortaya koydu. Bölgede yıllarca verimli bir şekilde kullanıldığı belirlenen bu sistemin, özellikle günümüz iklim kriziyle mücadelede örnek teşkil edebileceği belirtiliyor.
Prof. Dr. Coşkun Erüz: “Yağmur Suyu Hasadı Aktif Olarak Kullanılmış”
Doğal ve Tarihi Değerleri Koruma Derneği Başkanı Prof. Dr. Coşkun Erüz, keşfedilen yer altı su sisteminin iklim kriziyle mücadeleye ışık tutacağını ifade etti. Erüz, “Orta Mahalle tarihte korunarak bugüne ulaşmış en eski yerleşim yerlerinden biridir. Bölgede su sistemleri var. Yer altından tüneller şeklinde kazınarak, sızıntı suların toplanıp kanallar aracılığıyla Orta Mahalle’ye getirilip kullanma şeklinde bir sistem kurulmuş. Bugün iklim değişikliği ile mücadele için öngördüğümüz ve teşvik edilmeye çalışılan yağmur suyu hasadı denilen sistem Orta Mahalle’de aktif olarak kullanılıyor,” dedi. Erüz, mevcut konakların bahçelerinde veya merdiven altlarında bulunan sarnıçlarda yağmur suyunun biriktirilerek bahçe sulamasında kullanıldığını, bunun yüzlerce yıldır Orta Mahalle’nin su ihtiyacını daimi kılan bir sistem olduğunu vurguladı. Mahallede yaklaşık 30 su yapısı bulunduğunu belirten Erüz, bunların restore edilerek Orta Mahalle’ye yeni bir kimlik ve vizyon kazandırılması gerektiğini söyledi.
Antik Sistemler İklim Krizine Çözüm Olabilir!
Dr. Öğretim Üyesi Güler Erüz: “Geçmişteki Bilgelik Günümüze Işık Tutuyor”
Artvin-Çoruh Üniversitesi Mimarlık Bölümü Dr. Öğretim Üyesi Güler Erüz de su hatlarının düzenlenip yeniden kullanılabilir hale getirilmesinin mümkün olduğuna dikkat çekti. Erüz, “Geçmişte su sıkıntısı yaşanan bir bölge olduğu için su oldukça verimli kullanılmış. Yağmur sularını sarnıçlara iletmişler. Havuz ve çeşmelerle bahçe sulamalarını ve içme sularını sağlamışlar. Günümüzde su kıtlığı dünyanın en büyük sorunlarından biri, temiz su azalıyor. Orta Mahalle’de su hasadı geçmişte yapılmış. Sular toplanmış ve hiçbir su boşa kullanılmamış,” ifadelerini kullandı. Bu tarihi sistemlerin restore edilmesinin hem günümüzdeki su ihtiyacına çözüm sunacağını hem de turizm açısından bölgeye katkı sağlayacağını belirtti.
Antik Sistemler İklim Krizine Çözüm Olabilir!
Yöre halkından Müslüm Şirin ve Adnan Mehmet Kazancı da, atalarından kalma su mağaralarının ve susuz kalan çeşmelerin yeniden suyla buluşmasını ve bu tarihi mirasın korunarak gün yüzüne çıkmasını talep ettiklerini dile getirdiler.
Toprak TV Olarak:
Toprak TV olarak, Trabzon Akçaabat‘taki bu 700 yıllık su hasadı sisteminin yeniden keşfedilmesini ve günümüz iklim kriziyle mücadelede bir örnek teşkil etmesini büyük bir heyecanla karşılıyoruz. Atalarımızın suyun her damlasını değerlendirme konusundaki bilgeliği, günümüzde su kıtlığıyla boğuşan dünyamıza ışık tutmaktadır. Bu eşsiz mirasın restore edilerek hem tarımsal sulamaya hem de turizme kazandırılması, kültürel değerlerimizi korurken sürdürülebilir bir gelecek inşa etme yolunda atılacak önemli bir adım olacaktır. İlgili tüm kurumları, bu projeye destek olmaya davet ediyoruz.
