Siyezin Anavatanı Kastamonu’da Üretim Alanı Genişliyor: 12 Bin Yıllık Ata Tohumu Turizme Kazandırılıyor…
-
[KASTAMONU – İhsangazi]
Geçmişi 12 bin yıl öncesine dayanan ve yeryüzünün ilk buğday çeşitlerinden biri olan coğrafi işaretli siyezin, Kastamonu’daki bitkisel üretim alanları her geçen gün daha da genişliyor. Siyez buğdayından un, bulgur ve helva gibi çok sayıda katma değerli ürünün elde edildiği İhsangazi ilçesinde, üretimin artırılmasının yanı sıra agro-turizm ve eko-turizm potansiyeline yönelik stratejik çalışmalar da hız kazandı.
Tarihsel süreçte Avrupa’nın belirli bölgelerinde yetiştiği varsayılan, Türkiye’de ise Göbeklitepe ve Karacadağ civarında üretildiği kabul edilen siyez buğdayı, Kastamonu’nun İhsangazi ilçesinde tamamen geleneksel ve doğal usullerle toprakla buluşturulmaya devam ediyor. İlçede yaklaşık 12 bin dekar gibi geniş bir alanda ekimi gerçekleştirilen siyez buğdayı, iç ve dış piyasada hem ham hem de işlenmiş niş ürün olarak yoğun bir talep görüyor. Bölge halkı tarafından “kabulca” veya “kaplıca” olarak da isimlendirilen bu kadim ata tohumunun yaklaşık %70’lik kısmı bulgur olarak katma değere dönüştürülürken, kalan kısmı ise un ve yem sektöründe değerlendiriliyor.
“Amacımız İhsangazi İlçesini Gastronomi Turizm Rotası Haline Getirmek”
“Hitit buğdayı” olarak literatürde yer alan İhsangazi coğrafi işaretli siyez buğdayının eko-turizme kazandırılması için başlatılan saha çalışmalarında, Kastamonu Üniversitesi Öğretim Görevlisi Hikmet Haberal ile bölgede siyez yetiştiriciliği yapan üretici Yasin Ciğerci bir araya geldi. Siyez buğdayının bilinenin aksine Anadolu’da binlerce yıldır saf yapısını koruyarak yetiştirildiğini belirten Hikmet Haberal, yürütülen agro-turizm vizyonuna dair şu bilgileri paylaştı:
“Siyez buğdayının İhsangazi ilçemizde 2020 yılında coğrafi işaret alarak menşe adı tescil edildi ve bu kadim geçmiş resmen tarihe geçti. Biz turizmciler olarak bu bölgeyi özel bir gastronomi rotası haline getirmek istiyoruz. Siyez unundan Kastamonu’nun coğrafi işaretli meşhur çekme helvası da dahil olmak üzere pastacılık, tatlıcılık ve etli yemeklerde çok geniş bir ürün çeşitliliği oluşturulduğunu gördük. Bu ürün çeşitliliğiyle birlikte, İhsangazi topraklarını Kastamonu’nun gastronomi turizm rotası haline getirip eko-çiftlikler ve eko-köyler kurulmasını amaçlıyoruz. Siyez, hiçbir kimyasal gübreleme, ilaçlama ve sulama gerektirmeden, tamamen doğanın sunduğu saflıkla yetişen eşsiz bir değerdir. Seyahat acentelerine ve rehberlere çağrıda bulunarak rotalarını İhsangazi üzerinden geçirmelerini rica ediyoruz.”
“Siyez Bizim İçin Tamamen Sıfır Atık Demek”
İhsangazi ilçesinde siyez yetiştiriciliği yapan üretici Yasin Ciğerci ise, ata tohumunun üretim aşamalarındaki düşük maliyetli ve sürdürülebilir yapısını şu sözlerle özetledi:
“Siyez buğdayımız tamamen doğal döngüde, kendini kar ve yağmur suyuyla besleyerek büyüyor. Üretim sürecinde hiçbir şekilde kimyasal ilaçlama ve yapay sulama yapmıyoruz. Ekim ayında toprakla buluşturduğumuz tohumlarımızı, ağustos ayındaki hasat döneminin ardından kendi taş değirmenimizde nizamıyla işliyoruz. Çok düşük maliyetli ve sürdürülebilir olan siyez, bizim için kelimenin tam anlamıyla sıfır atık demektir. Ürünün sap kısmını da başaklarını da hammadde olarak son damlasına kadar değerlendiriyoruz. Bu topraklar bizim için bir hazinedir ve siyezin anavatanı İhsangazi’de bu işe çok büyük önem veriyoruz.”
Toprak TV Olarak;
Anadolu topraklarının insanlığa en büyük miraslarından biri olan 12 bin yıllık siyez buğdayının, Kastamonu İhsangazi’de coğrafi işaret disipliniyle korunarak üretim sahasını genişletmesini bitkisel üretim geleceğimiz açısından son derece stratejik buluyoruz. Kimyasal gübre, ilaçlama ve yapay sulama gerektirmeyen yapısıyla siyez, küresel iklim değişikliği ve kuraklık tehdidine karşı elimizdeki en güçlü sürdürülebilir tarım enstrümanıdır. Bu kadim ata tohumunun sadece ham madde olarak değil, un, bulgur ve coğrafi işaretli çekme helva gibi katma değerli ürünlere dönüştürülerek eko-turizm rotalarıyla entegre edilmesini, bölgesel kalkınmanın kusursuz bir modeli olarak destekliyoruz. Toprağına sadakatle bağlı olan ve üretim vizyonunu sahaya yansıtan tüm üreticilerimizin haklı mücadelesini her mecrada desteklemeye devam edeceğiz.
