Piyasalar “Hindistan” Molasında: Gübre Fiyatlarında Genel Gevşeme Sürüyor mu?…
-
Değerli çiftçi dostlarım, sektörümüzün kıymetli temsilcileri,
Geçen hafta, gübre piyasasında tehlikeli bir “makasın açıldığından” bahsetmiştim. Bu hafta gelen uluslararası raporlar, piyasanın genel olarak bir “nefes alma” ve “bekle-gör” moduna geçtiğini gösteriyor. TÜİK’in açıkladığı ve Temmuz ayının en yüksek aylık artışının %9,89 ile gübrede olduğunu gösteren Tarım-GFE verilerinin hemen ardından gelen bu gevşeme, çiftçimiz için kritik bir önem taşıyor. Üre ve fosfattaki düşüş eğilimi devam ederken, kükürtteki artışın hızı yavaşlamış durumda. Piyasaların kulağı tek bir haberde: Hindistan’ın ne zaman ve ne kadar büyük bir alımla geri döneceği.
Uluslararası piyasalardan bu hafta elime ulaşan en taze veriler ışığında, bu “Hindistan molasının” bizler için ne anlama geldiğine gelin birlikte bakalım.
NOT: Analizlerimde sıkça gördüğünüz FOB terimi gübrenin üretildiği limandaki, CFR terimi ise Türkiye limanına getirilmiş halinin fiyatıdır.
ÜRE: Gözler Hindistan’da, Fiyatlar Baskı Altında!
Üre piyasası, Hindistan’ın yeni bir alım ihalesi açmamasının yarattığı arz fazlası hissiyatıyla bu hafta da düşüş eğilimini sürdürdü. Bu durum, üreticileri daha düşük fiyatları kabul etmeye zorluyor. Örneğin, Endonezya’dan bir üretici, iki hafta önce 455 $/ton’dan satabileceği ürünü bu hafta 412,50 $/ton gibi çok daha düşük bir fiyata satmak zorunda kaldı. Brezilya’da ise fiyatların 420 $/ton CFR seviyelerine kadar düştüğü raporlanıyor.
Çiftçimiz İçin Anlamı: Bu, azotlu gübre alımı için kısa vadede olumlu bir tablo çizmeye devam ediyor. Hindistan piyasaya dönene kadar fiyatlar üzerindeki baskının sürmesi muhtemel.
FOSFAT (DAP/MAP): Alıcı Direnci Fiyatları Aşağı Çekiyor
Geçen hafta başlayan “düşüş eğilimi”, bu hafta “alıcı direnci” ile daha da netleşti. Yüksek fiyatlar, çiftçinin ve ithalatçıların alım gücünü aştığı için talep yavaşladı ve piyasa güveni düştü. Brezilya’da MAP fiyatları düşerken, ABD piyasasında da MAP ve TSP fiyatlarında düşüşler gözlemlendi.
Çiftçimiz İçin Anlamı: Ekim sezonu öncesi taban gübresi almayı planlayan çiftçilerimiz için iyi bir haber. Fosfatlı gübrelerdeki maliyet artışı frenlenmiş görünüyor ve bir miktar gevşeme yaşanabilir.
POTASYUM, KÜKÜRT ve AMONYAK: Yavaşlama Sinyalleri ve Yükselen Tek Yıldız
Potasyum: “Sakin liman” olarak adlandırdığımız potasyum piyasasında, zayıf küresel talep nedeniyle hafif düşüş sinyalleri başladı.
Kükürt: Geçen hafta tırmanışa geçen kükürtte, bu hafta artış hızının yavaşladığını görüyoruz.
Amonyak: Bu haftanın en dikkat çekici ve alarm veren ürünü yine Amonyak. Diğer tüm piyasalar gevşerken, Amonyak gücünü koruyor. Özellikle Orta Doğu’daki arz kısıtlamaları, fiyatları yukarı yönlü desteklemeye devam ediyor.
BENCE:
Özetle tablo şu Kıymetli Dostlar: Piyasa genelinde bir “bekle-gör” havası ve “fiyat gevşemesi” hakim. Bu durum, ekim sezonu öncesinde gübre alımı yapacak çiftçilerimiz için kısa vadede bir fırsat penceresi yaratıyor. Ancak, geçen hafta işaret ettiğim gizli tehlike hala bertaraf edilmiş değil. Azotlu gübrelerin ana hammaddesi olan Amonyak fiyatlarının gücünü koruması, orta ve uzun vadede maliyetlerin yeniden nihai ürüne yansıma riskini canlı tutuyor. Temkinli ve planlı olmakta fayda var.
Bereketli Bir Ekim Sezonu İçin Taraflara Düşen Sorumluluklar:
Sevgili Çiftçi Dostlarım ve Sektörümüzün Kıymetli Temsilcileri, Hububat ekim sezonunun hemen arefesinde, yukarıdaki tablo doğrultusunda, tüm paydaşların üzerine düşen hayati görevler bulunuyor:
1. Tarım ve Orman Bakanlığı Ne Yapmalı? Bakanlığımızın en acil görevi, mazot ve gübre destek miktarını çiftçi tohumu toprağa atmadan ÖNCE açıklamayı geleneksel hale getirmesidir. TÜİK verilerinin girdi maliyetlerindeki artışı net olarak gösterdiği bir ortamda, ekimden aylar sonra açıklanan desteğin çiftçinin o anki alım gücüne faydası yoktur. Ayrıca, piyasayı anlık takip ederek stokçuluğu önlemek için denetimler sıkılaştırılmalıdır.
2. Gübre Sanayicisi ve Tedarikçisi Ne Yapmalı? Sanayicimiz, bu kritik dönemi bir fırsatçılık aracına dönüştürmekten kaçınmalıdır. Uluslararası piyasalardaki bu gevşemeyi, hızla ve adil bir şekilde iç piyasa fiyatlarına yansıtmalıdır. Arz güvenliğini garanti altına almalı ve çiftçiye “hasatta ödemeli” gibi esnek finansal çözümler sunmalıdır. Unutulmamalıdır ki, çiftçi onların tek ve daimi müşterisidir.
3. Çiftçilerimiz Ne Yapmalı? Çiftçilerimiz maliyetleri samimi olarak düşürmek istiyorlarsa, öncelikle komşunun tavsiyesiyle değil, toprağının raporuyla gübre almalıdır. Bu, maliyetleri düşürmenin ilk kuralıdır. Mümkün olduğunca bir araya gelerek, kooperatifler kanalıyla pazarlık gücünü artırarak toplu alım yapmalıdır.
Tekrar ediyorum; bu sezon, gücünü değil, aklını, planını ve birliğini kullanan çiftçi kazanacak.
“Toprak Senin Özün, Nasıl Bakarsan Öyle Görür Gözün.”
Haftaya görüşmek dileğiyle.
Levent Özdemir
Ziraat Yüksek Mühendisi
Toprak Radyo Televizyon A.Ş.
Yönetim Kurulu Başkanı
