Hakkari Yüksekova Doski Vadisi’nde Tarihi Rekolte: Dik Yamaçlarda Zorlu Ceviz Hasadı Mesaisi!…
-
[YÜKSEKOVA-HAKKARİ]
Doğu Anadolu’nun sarp coğrafyasında zengin meyve çeşitliliği ve mikroklima vadileriyle “saklı cennet” olarak nitelendirilen Hakkari’nin Yüksekova ilçesine bağlı Doski Vadisi’nde, yerli ceviz (Juglans regia) üretiminde tarihinin en bereketli hasat sezonlarından biri yaşanıyor.
Vadinin kayalık yamaçlarında ve engebeli arazilerinde asırlık ceviz ağaçlarından mahsulü indirmek ise büyük bir cesaret ve emek gerektiriyor. Üreticiler onlarca metre yükseklikteki ağaçlara tırmanıp sırıklarla cevizleri dallardan düşürürken, yere dökülen mahsuller kadın emekçilerin gayretiyle dik araziden tek tek toplanarak çuvallara dolduruluyor.
“Perviz Geçirgen: Tarihi Bolluğun Arkasında Emekçi Kadınlarımız Var”
Doski Vadisi’ndeki ceviz bahçelerini yerinde inceleyen ve üreticilerle bir araya gelen Yüksekova Ziraat Odası Başkanı Perviz Geçirgen, sahadaki rekolte artışına ve kadınların tarımdaki rolüne dikkat çekti:
“Doski Vadimiz her mevsim ayrı bir berekete ev sahipliği yapıyor. Bu yıl cevizde gerçekten tarihi bir bolluk yaşıyoruz. Ağaçlarımız meyve yüklü, rekoltemiz üreticimizin yüzünü güldürüyor. Ancak bu tarihi bereketin ardındaki en büyük pay, her zaman olduğu gibi cefakâr ve emekçi kadınlarımıza aittir. Dik yamaçlarda, sarp kayalıklarda saatlerce sırtlarında sepetlerle ceviz toplayan kadınlarımızın gayreti her türlü övgünün üzerindedir. Üreticilerimizin ve kadın emekçilerimizin harmanı bereketli olsun.”
Hasadın zahmetini dile getiren yöre sakinleri ise ağaçlara tırmanıp sırıkla çırpmanın, ardından engebeli arazide tek tek toplamanın zor olduğunu ancak emeğin karşılığını yüksek verimle aldıkları için mutlu olduklarını ifade ettiler.
Toprak TV Olarak;
Yüksekova Doski Vadisi’nin kimyasal gübre ve ilaç değmemiş, tamamen doğal dağ sularıyla beslenen organik yerli cevizlerini; bölgenin en stratejik tarımsal değeri olarak görüyoruz. Ulaşımın zor olduğu sarp yamaçlarda kadınlarımızın sırtında taşınan bu ürünün tarlada kalmaması ve katma değerli hale getirilmesi bölge kalkınmasının anahtarıdır.
Karar vericilere çağrımızdır: Tarım ve Orman Bakanlığı, Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü ve Doğu Anadolu Projesi (DAP) Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı koordinasyonunda; Doski Vadisi için ‘Yüksekova Cevizi Coğrafi İşaret Tescili’ başvurusu başlatılmalıdır. Vadide ağaçtan düşme kaynaklı iş kazalarını sıfırlamak üzere mekanik sarsıcı ve emniyetli hasat ekipmanları sağlanmalıdır. Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı (KKYDP) kapsamında Yüksekova’da ceviz soyma, yıkama ve kurutma istasyonları kurularak üretici kooperatiflerine yüzde 85 oranında doğrudan kamu hibesi verilmelidir.
Tüketicilerimize ve yetiştiricilerimize tavsiyemiz ve çağrımız ise; üreticilerimizin sırıkla dövme sırasında ertesi yılın sürgün gözlerini kırmamaya azami özen göstermeleri, yeşil kabuktan ayrılan cevizleri gölgede ve havadar tel sergilerde kurutmalarıdır. Tüketicilerimizin ise sofralarında ithal cevizler yerine; Doski Vadisi’nin yüksek rakımında, tertemiz dağ havasında yetişen yüksek yağ ve protein oranına sahip şifalı yerli cevizlerimizi tercih etmeleridir.
