Değerli çiftçi dostlarım, sektörümüzün kıymetli paydaşları;
2025’i kapatırken sizlere “Noel Koması” uyarısı yapmış, piyasanın tatil rehavetinde olduğunu ancak “Ayı uyanınca aç olur” diyerek Ocak ayına dikkat çekmiştim. Haklı çıktık. 2026’nın ilk 10 günlük verileri gösteriyor ki; ayı uyandı, piyasalar hareketlendi ve maliyetler yüzünü gösterdi.
(NOT: FOB: Üretildiği limandaki fiyat, CFR: Ülke limanına teslim fiyatıdır.)
İşte 2026’nın ilk fotoğrafı ve cephelerdeki son durum:
ÜRE: Hindistan “Ben Buradayım” Dedi, İbre Döndü!
Geçen ay “Fiyatlar düşüyor” diyenler, talepsizlikten düşüyordu. Şimdi talep geldi. Hem de sert!
Hindistan Şoku: Hindistan’ın (NFL) açtığı ithalat ihalesinde teklifler beklenenin üzerinde geldi. Beklenti daha düşükken, en düşük teklifler batı kıyısı için 424,80 $/ton CFR, doğu kıyısı için 426,80 $/ton CFR seviyelerinde oluştu (Koch Fertilizer en düşük teklif veren oldu). Hedef 1,5 milyon tondu, ama şimdiye kadar yaklaşık 1 milyon ton kabul edildi. Bu da arzın ne kadar sıkışık olduğunu gösteriyor.
Arz Sıkıntısı: İran’da kış doğalgaz kesintileriyle birçok tesis (Pardis hariç) üretimi durdurdu; Şubat’ın ikinci yarısına kadar toparlanma beklenmiyor. Çin ise bahar sezonu zirvesinde, ihracat kapıları kilitli. Nisan-Mayıs’a kadar yeni kota pek görünmüyor, mevcut kargolar sınırlı.
Sonuç:“Üre daha da düşer” beklentisi, yerini “Mal bulma telaşına” bıraktı. ABD (NOLA) mavna değerleri bahar ilgisiyle yükseldi, Brezilya’da teklifler küresel ivmeyle arttı. Arap Körfezi granül üre FOB 405-417 $/ton’a, Mısır 450-455 $/ton FOB’a, İran Pardis 397 $/ton FOB’a çıktı. Yeni işlemler (Brunei, Mısır, İran) önceki seviyelerden 7-20 $/ton yukarıda kapandı. Genel spot fiyatlar son 4 haftada 5-20 $/ton artış gösterdi – yön net yukarı!.
FOSFAT (DAP): Kükürt Rekor Kırdı, Çin Hala Kayıp!
Fosfat tarafında “Çin Kâbusu” bitmediği gibi, maliyet tarafında yeni bir yangın başladı:
Kükürt:
Maliyet Patlaması: Gübre üretiminin ana girdisi olan Kükürt, Orta Doğu’da 516-520 $/ton FOB ile tarihi zirve yaptı (ADNOC Ocak için 520 $/ton’a çekti – 2017’den beri en yüksek seviye). Hammaddesi rekor kıran bir ürünün ucuzlaması mümkün değildir – bu doğrudan DAP maliyetlerini yukarı itiyor.
Çin Kilidi: Çin, iç piyasasını korumak için ihracat kısıtlamalarına devam ediyor. Hindistan, Suudi Arabistan’dan 668 $/ton seviyelerinden DAP alarak piyasanın tabanını belirledi.
AVRUPA’DAN SÜRPRİZ HAMLE: Karbon Vergisi (CBAM) Askıya mı Alınıyor?
2026’nın en büyük sürprizi Avrupa’dan geldi. Avrupa Komisyonu, çiftçilerini korumak ve gıda enflasyonunu önlemek için gübre ithalatındaki Karbon Sınır Vergisini (CBAM) ve gümrük vergilerini geçici olarak askıya almayı değerlendiriyor. Komisyon, piyasa hasarı olursa CBAM’ı (1 Ocak 2026’dan geriye dönük) durdurabileceğini duyurdu; üre ithalatındaki %6,5’lik gümrük vergisinin kaldırılması önerildi ve çiftçiler için 48,7 milyar avro’luk ek destek paketi açıklandı. Fransa ve İtalya’nın baskısıyla hızlanan bu süreç, Kuzeybatı Avrupa FCA granül üre fiyatlarını 460-470 EUR/ton civarında istikrarlı tuttu, ama ticaret hala yavaş. Bu hamle nefes aldırır ancak küresel arz dar iken fiyatları sert aşağı çekmeye yetmeyebilir.
BENCE:
2026’nın İlk Çeyreğinde Ne Yapılmalı?
Kıymetli Dostlar,“Noel uykusu” bitti, gerçeklerle baş başayız.
Tarım ve Orman Bakanlığı: Alarm zilleri çalıyor. Çin ihracatta yok, İran gaz kesintisiyle üretimde yok. Küresel arz daralıyor. Bahar sezonu öncesi “Ulusal Temin Planlaması” her zamankinden daha kritik. Mal bulamama riski var. Avrupa’nın yaptığı gibi, gerekirse gümrük vergileri veya destekler üzerinden üreticiyi koruyacak hamleler şimdiden masada olmalı.
Gübre Sanayicisi: Kükürt fiyatları 520 dolara dayandı, hammadde maliyeti uçuyor. Stok maliyetini yönetmek zorlaşacak ama malı şimdi yerine koymayan, yarın çok daha pahalıya alacak. Hindistan alıma devam edecek, gemiler doluyor. Hammadde bağlantılarını ertelemeyin.
Çiftçimiz:
Üre: Geçen ay “Alım fırsatıdır” demiştim. Alan kazandı. Almayanlar için tren hala kaçmış değil ama makas daralıyor. Hindistan 1.5 milyon ton istedi, 1 milyon ton bulabildi. Mal kıymetli – 424-426 $/ton CFR seviyeleri artık taban gibi duruyor.
DAP/Taban: Kükürt rekor kırmışken, Çin mal vermiyorken“Ucuzlasın” diye beklemek riskli. İhtiyacınızı ertelemeyin.
Sonuç: Ayı uyandı, maliyetler masada. Piyasada yön yukarı, hem de güçlü. Pusulamız şaşmasın:
“Toprak Senin Özün, Nasıl Bakarsan Öyle Görür Gözün.”
Kalın sağlıcakla…
Levent ÖZDEMİR Ziraat Yüksek Mühendisi Toprak Radyo Televizyon A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı
Levent Özdemir Yazdı: Gübrede 2026’nın İlk Raporu “Ayı Uyandı!”
