Çal’da Üzüm Üreticisinden Fiyat İsyanı: Geçen Yıl 30 ₺ Olan Üzüm 17 ₺’ye Düştü, Çözüm Kooperatifleşme!…
-
[ÇAL- DENİZLİ]
Ege Bölgesi’nin ve Türkiye’nin en köklü bağcılık havzalarından Denizli’nin Çal ilçesinde, yeni sezon üzüm alım fiyatlarının 17 ₺ ile 20 ₺ bandında açıklanması üreticilerin sert tepkisine yol açtı. Girdi maliyetlerinin katlandığı bir dönemde ürün taban fiyatının geriye çekilmesine karşı Çal Meydanı Atatürk Parkı’nda bir araya gelen bağ üreticileri ve sivil toplum kuruluşu temsilcileri, hak ettikleri geliri alabilmek için ses yükseltti. Üreticilerin yanında saf tutan Çal Belediye Başkanı Ahmet Hakan, “Üreticinin alın teri bu kadar ucuz değil. Tek çıkış yolumuz kooperatif çatısı altında birleşmektir” mesajı verdi.
“Maliyetler Katlandı, Fiyat Yarı Yarıya İndi”
Geçtiğimiz sezon 30 ₺ seviyesinde işlem gören yaş üzüm fiyatının bu yıl 17 ₺ ile 20 ₺ arasına çekilmesinin hiçbir iktisadi gerekçeyle açıklanamayacağını belirten Çal Belediye Başkanı Ahmet Hakan, bağcının sahipsiz bırakıldığını vurgulayarak şu değerlendirmelerde bulundu:
“Geçen yıl 30 ₺’ye satılan üzümün bu sezon 17 ₺ ile 20 ₺ bandında konuşulmasını vicdan kabul etmez. Bu hesabın içinde bir yıl boyunca bağında çapa sallayan, ilaç atan üreticinin emeği ve alın teri yok. Mazot ucuzlamadı, gübre ve zirai ilaç ucuzlamadı, bağ işçiliği düşmedi; tam tersine tüm girdi kalemleri en az iki kat arttı. Maliyetler katlanırken üzüm fiyatını yarı yarıya düşürmeye çalışmak akıl tutulmasıdır. Bu sadece üzümün fiyatı değil; bir ailenin geçimi, Çal esnafının çarkı ve asırlık bağlarımızın geleceğidir.”
“Bağlar Sökülürse Yarın Üzüm Bulamazlar”
Zararına satış dayatmasının bağcılık kültürünü bitirme noktasına getireceğini kaydeden Belediye Başkanı Ahmet Hakan, ucuza ürün kapatmaya çalışan tüccar ve sanayicilere şu uyarıda bulundu:
“Üretici kazanamazsa gelecek yıl bağın budamasını yapmaz, tarlasını terk eder ve bağlar sökülür. Bugün çiftçinin elinden üç kuruşa üzüm kapatmaya heveslenenler, yarın işleyecek bir salkım üzüm dahi bulamaz. Çal denince akla bin yıllık bağ kültürü gelir. Çal’ın kaybı tüm bölgenin kaybıdır. Bu topraklarda üretim sürecekse önce çiftçi kazanmak zorundadır.”
“Kurtuluş Masaya Güçlü Oturmakta: Birlikte Kooperatifleşeceğiz”
Üreticinin münferit hareket etmesi sebebiyle alıcılar karşısında pazarlık gücünü yitirdiğine işaret eden Belediye Başkanı Ahmet Hakan, nihai kurtuluşun üretici örgütlenmesinde olduğunu belirtti. Çiftçilerin tek tek değil, kooperatifler üzerinden tek yumruk olarak piyasaya girmesi gerektiğini vurgulayan Hakan, kooperatifleşmenin gübre ve ilaç gibi ana girdileri toplu alımla ucuzlatacağını ve ürünün katma değerini artıracağını kaydetti.
Toprak TV Olarak;
Çal havzası, mikroklima yapısıyla sofralık ve sanayilik üzümde Türkiye’nin en nitelikli gen merkezlerinden biridir. Ancak mazot, gübre ve işçilik enflasyonunun zirve yaptığı bir sezonda ürün fiyatının 30 ₺’den 17 ₺ seviyesine geriletilmesi, piyasa dinamikleriyle değil oligopol tüccar baskısıyla açıklanabilir. Çal’da bağların sökülmesini önlemenin yegâne yolu, belediye ve kamu destekli işletme kooperatiflerinin acilen devreye girerek kuru üzüm, pekmez ve sirke işleme tesisleri kurmasıdır. Üreticilerimize çağrımızdır: Ürününüzü yok pahasına tarlada bırakıp değerinin altında tüccara teslim etmek yerine, mahalle bazlı üretici birlikleri kurarak taban fiyat protokolü oluşturmalı; salkımları bekletme ve kurutma olanaklarını kooperatif depolarında birleştirerek pazarlık masasına tek bir gövde halinde oturulmalıdır.
