Türkiye Ürün İhtisas Borsası (TÜRİB) Elektronik Ürün Senedi (ELÜS) piyasasında ve Anadolu’daki ticaret borsalarında arpa fiyatları yüksek seyrini koruyor. Toprak Mahsulleri Ofisi’nin (TMO) 250 bin ton yemlik arpa ithalatı yapacağını açıklaması dahi piyasadaki yukarı yönlü baskıyı azaltmaya yetmedi.
Yemlik Arpada Kriz Kapıda mı? Fiyatlar Neden Düşmüyor?
TÜRİB ELÜS piyasasında 20-24 Ekim haftasında arpanın haftalık işlem ortalaması ton başına 11.910 TL olarak gerçekleşti. Anadolu’daki bazı ticaret borsalarında ise ortalama fiyat 12.300 TL seviyelerinden işlem gördü.
Bu rakamlar, TMO’nun 3 Haziran’da açıkladığı ton başına 11.000 TL‘lik arpa alım fiyatının oldukça üzerinde seyrediyor. Arpa fiyatı, TMO alım fiyatının ton başına 1.300 TL üzerine kadar çıkmış durumda.
Aynı dönemde TÜRİB’de ekmeklik buğdayın ortalama fiyatı 13.730 TL/ton, makarnalık buğdayın ise 12.920 TL/ton oldu. Makarnalık buğday fiyatları, TMO’nun 13.500 TL/ton olan alım fiyatının altında kaldı.
Piyasa uzmanları, TÜİK’in bitkisel üretim tahmininde arpa rekoltesinde beklenen %26’lık düşüşün ve yükselen yem fiyatlarının, arpa üzerindeki fiyat baskısını artırdığını belirtiyor. TMO’nun 30 Ekim’de yapacağı ithalat ihalesinin piyasayı ne ölçüde etkileyeceği ise merak konusu.
Yemlik Arpada Kriz Kapıda mı? Fiyatlar Neden Düşmüyor?
Toprak TV Olarak
Arpa fiyatlarındaki bu inatçı yükseliş, basit bir piyasa dalgalanmasından öte, yaklaşan tehlikenin habercisidir. TÜİK‘in %26’lık üretim düşüşü tahmini ve sahadaki kuraklık gerçeği, arzın talebi karşılamakta zorlanacağını zaten işaret ediyordu. TMO’nun ithalat hamlesi, piyasayı regüle etmek için atılmış doğru bir adım olsa da, fiyatları düşürmeye yetmemesi iki temel sorunu gösteriyor:
Arz Endişesi Derin: Piyasada, ithalatın bile iç talebi (özellikle yem sektörü kaynaklı) karşılamaya yetmeyeceği veya maliyetleri düşürmeyeceği endişesi hakim. Yükselen yem fiyatları, besicinin arpa talebini canlı tutuyor.
Beklentiler Yönetilemiyor: TMO’nun alım fiyatının (11.000 TL/ton) piyasanın çok altında kalması ve üretimdeki düşüş beklentisi, stokçuluğu veya malı elde tutma eğilimini güçlendirmiş olabilir.
Bu durumun en büyük mağduru ise besicidir. Yem maliyetinin ana kalemlerinden olan arpanın bu kadar yüksek seyretmesi, et ve süt üretim maliyetlerini doğrudan artıracak, bu da hem üreticiyi zora sokacak hem de sofradaki enflasyonu körükleyecektir. İthalat sadece geçici bir çözüm olabilir; asıl mesele, gelecek sezon için üretim planlamasını doğru yapmak ve çiftçiyi arpa ekimine teşvik edecek politikaları hayata geçirmektir.
Yemlik Arpada Kriz Kapıda mı? Fiyatlar Neden Düşmüyor?
