-
[HAKKARİ – Yüksekova]
Yüksek rakımlı tarım arazilerinde katma değeri yüksek alternatif ürün modellerinin geliştirilmesi, bitkisel üretim çeşitliliğinin artırılması ve kırsal kalkınmanın yerelde desteklenmesi, makro gıda ekonomimizin geleceği açısından tarihi adımlardır. Hakkari’nin Yüksekova ilçesinde iki yıl önce deneme amacıyla toprakla buluşturulan salep, bu yıl ticari üretime dönüşerek ilk başarılı hasadını verdi. Alternatif ürün arayışındaki üreticiler için yepyeni ve yüksek getirili bir gelir kapısı olan salep yetiştiriciliği, ilçe ziraatinde stratejik bir dönüm noktası olarak kayıtlara geçti.
Yüksekova ilçesine bağlı Yoncalı Köyü bünyesinde yaklaşık 15 yıldır bitkisel üretim faaliyetlerini sürdüren üretici Kerim Erişmiş’in tarlasında gerçekleştirilen hasat programına; Yüksekova İlçe Tarım ve Orman Müdürü Murat İnan ile Yüksekova Ziraat Odası Başkanı Perviz Geçirgen de katılım sağlayarak teknik incelemelerde bulundu. Koruma altındaki endemik bitki türleri arasında yer alan salebin, bölge iklimine ve toprak yapısına tamamen uyum sağladığı ve yüksek verim oranlarına ulaştığı sahada tescillendi.
“Kuru Salebin Kilogramı 15 Bin ₺ Seviyelerine Ulaşıyor”
İlk yıllarda tecrübe eksikliği yaşasalar da zamanla üretim tekniklerini geliştirerek salep, safran ve sarımsak üretiminde başarıyı yakaladıklarını belirten emektar üretici Kerim Erişmiş, hasat alanında yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:
“Bugün gerçekleştirdiğimiz hasatta toprak altındaki tek bir yumrudan üç-four yeni yumru elde ettiğimizi gözlemledik. Bu tablo bizler için son derece sevindirici. Valilik, kaymakamlık ve ilçe müdürlüğü destekleriyle bu yüksek değerli ürünlerin üretimi bölgede daha da artacaktır. İlçe müdürlüğü tarafından birçok üreticimize salep yetiştiriciliği eğitimi verildi. Önümüzdeki yıllarda çok ciddi kazanç kapısı olacağına inandığım bu üretimi tüm çiftçilerimize tavsiye ediyorum.”
“Artık Üretimi Değil, Pazarlama Stratejilerini Konuşuyoruz”
İlçede “salep yetişmez” algısının tamamen yıkıldığını ve bitkisel üretimde yepyeni bir vizyonun önünün açıldığını vurgulayan Yüksekova Ziraat Odası Başkanı Perviz Geçirgen, “Geçen yıl oluşturduğumuz demonstrasyon sahasında bugün ulaştığımız başarılı hasat sonucu, Yüksekova’nın salep üretiminde önemli bir bölgesel merkez olabileceğini kanıtlamıştır. Artık buralarda salep üretilir mi sorusunu değil, bu katma değerli ürünü nasıl pazarlarız konusunu konuşuyoruz” dedi.
Yüksekova İlçe Tarım ve Orman Müdürü Murat İnan ise 2025 yılının kasım ayında başlatılan demonstrasyon projesi kapsamında Yoncalı Köyü sahasında ekimi yapılan ürünlerin verim başarısına değinerek, ürünün ekonomik değerini şu verilerle aktardı:
Yaş Salep Piyasası: Hasat edilen yaş salebin kilogram fiyatı 2.500 ₺ ile 3.000 ₺ arasında işlem görmektedir.
Kuru Salep Değeri: İşlenmiş kuru salebin kilogram fiyatı ise 14.000 ₺ ile 15.000 ₺ seviyelerini bulmaktadır.
Çoğalma Katsayısı: Dikimi yapılan her bir kök yumrudan ortalama üç-four katı yeni yumru hasat edilerek tarımsal verimlilik tescillenmiştir.
Müdürlük olarak hazırlayacakları yeni projelerle ilçede salep ve safran üretimi yapan üretici sayısını artırmayı hedeflediklerini belirten Murat İnan, yüksek katma değerli bu özel bitkinin bölge refahına doğrudan hizmet edeceğini ifade etti.
Toprak TV Olarak;
Hakkari Yüksekova‘nın verimli topraklarında “yetişmez” denilen endemik ve yüksek katma değerli salep bitkisinin ticari hasat noktasına ulaşması, ezberleri bozan milli bir üretim başarısıdır. Kilogram fiyatı 15.000 ₺ seviyelerini bulan kuru salep ve beraberinde üretilen safran hamlesi, küçük aile işletmelerinin makro tarım ekonomisine kazandırılması adına liyakatli bir modeldir. Doğru bilgi, devlet desteği ve üretici azmi birleştiğinde aşılmayacak hiçbir iklim engeli olmadığını gösteren bu kıymetli projeyi tebrik ediyor; Yüksekova’nın üreten, toprağına katma değer katan tüm yiğit ve emektar üreticilerine bereketli, bol kazançlı hasat dönemleri diliyoruz.
