-
[ANKARA]
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), tarımsal üretimin temel maliyet göstergelerinden olan Temmuz 2026 dönemine ait Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi (Tarım-GFE) verilerini kamuoyuyla paylaştı. Açıklanan verilere göre endeks, temmuzda bir önceki aya kıyasla %0,20 oranında sınırlı bir artış kaydederken, yıllık bazda %27,62 yükseldi. Endeksteki on iki aylık ortalamalara göre artış ise %33,39 olarak kayıtlara geçti.
Tarımsal işletmelerin sürdürülebilirliği açısından kritik önem taşıyan girdi maliyetlerinde, geçen yılın aralık ayına göre %17,15 oranında yükseliş hesaplandı. Ana gruplar incelendiğinde; tarımsal üretimde doğrudan kullanılan mal ve hizmetler endeksi aylık bazda %0,01 oranında yatay/düşüş eğilimi gösterirken, tarımsal yatırımlara katkı sağlayan mal ve hizmetler endeksinde %1,48 artış görüldü. Geçen yılın aynı dönemine göre ise tarımda tüketilen mal ve hizmetlerde %28,82, yatırım kalemlerinde ise %20,53 artış kaydedildi.
Gübre Yıllıkta Zirvede, Aylıkta Düşüşte; Enerji Maliyeti Yükselişte
Alt kalemler bazında incelendiğinde, yıllık ölçekte girdi maliyetlerindeki en sert artış gübre ve toprak geliştiricilerde yaşandı. Gübre grubu, yıllık %33,07’lik artışla en çok yükselen kalem olurken, onu %32,96 ile diğer mal ve hizmetler takip etti. Yıllık bazda en ılımlı artış gösteren alt kalemler ise %19,43 ile genel malzemeler ve %22,28 ile makine bakım onarım masrafları oldu.
Aylık değişimlerde ise üreticinin sahadaki hareketliliğini doğrudan etkileyen farklı dinamikler öne çıktı. Temmuz ayında hayvan yeminde %1,64, gübre ve toprak geliştiricilerde ise %3,16 oranında gerileme gerçekleşti. Buna karşılık traktör, biçerdöver ve sulama motorlarının ana gideri olan enerji ve yağlayıcılar grubunda aylık bazda yaşanan %4,82’lik artış, temmuz döneminin en yüksek maliyet baskısı oluşturan kalemi olarak kayıtlara geçti.
Toprak TV Olarak;
Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi’ndeki aylık %0,20’lik durulma üretici bütçesi açısından nefes aldırıcı görünse de yıllık bazda %27,62’lik artış ve özellikle enerji grubundaki aylık %4,82’lik sıçrama sahadaki üretim maliyetlerini doğrudan baskılamaktadır. Bitkisel üretimde hasat ve sulama dönemine denk gelen temmuz ayında akaryakıt ve enerji giderlerinin tırmanması, hayvansal üretimde ise yem fiyatlarındaki gerilemenin henüz perakende maliyetlere tam yansımaması sahadaki üreticinin kar marjını daraltmaktadır.
Karar vericilere çağrımızdır: Tarım ve Orman Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile ilgili resmi kurumlar iş birliğiyle; sulama kooperatiflerine ve tarımsal işletmelere sağlanan tarımsal elektrik ile akaryakıttaki vergi yükü hafifletilmeli, yerli gübre üretim kapasitesi artırılarak dış piyasa dalgalanmalarına karşı tavan fiyat ve doğrudan destekleme modelleri güçlendirilmelidir.
Üreticilerimize tavsiyemiz ise; tarlada toprak analizine dayalı hassas gübreleme yaparak gereksiz girdi kullanımını önlemeleri, enerji tasarruflu basınçlı damla sulama sistemlerine geçiş yapmaları ve kooperatif birlikteliğiyle toplu girdi alımı avantajlarını kullanarak birim maliyetlerini aşağı çekmeleridir.
