-
[EĞİRDİR-ISPARTA]
Türkiye’nin elma üretiminin yaklaşık yüzde 25’ini tek başına karşılayan Göller Yöresi’nin incisi Isparta’da, hasat mevsiminin sonuna yaklaşılırken üretici tarihinin en ağır ekonomik darboğazlarından birini yaşıyor. Başta Eğirdir, Gelendost ve Senirkent havzaları olmak üzere bahçelerde dalını basan binlerce ton kaliteli elma; artan işçilik, mazot, elektrik ve soğuk hava depolama maliyetlerine karşın alıcı fiyatlarının dip yapması sebebiyle dalında kaldı.
Sofralık elmanın tarlada kilogram başına 6 ₺ ila 8 ₺ bandında alıcı bulamaması, sanayilik meyve suyu fabrikalarının ise alım fiyatını maliyetin çok altında 2,5 ₺ ila 3 ₺ seviyelerinde tutması üreticinin elini kolunu bağladı. Toplama ve kasalama masrafını dahi karşılayamayan yüzlerce üretici, ürününü toplamak yerine ağacında çürümeye terk etmek zorunda kalıyor.
“Toplama Maliyeti Ürün Fiyatını Geçti: Çiftçi Bahçeye Giremiyor”
Eğirdir Gölü çevresindeki elma bahçelerinde yaşanan krizi aktaran üreticiler ve ziraat odaları temsilcileri, tablonun vahametini şu teknik verilerle ortaya koyuyor:
“Bir kilogram elmanın sadece dalından toplanması, kasalanması ve nakliyesi üreticiye 4 ₺ ila 5 ₺’ye mal oluyor. Sulama için harcanan elektrik faturaları ve donla mücadele masrafları zaten çiftçinin belini bükmüştü. Tüccar tarlaya gelmiyor, gelen ise vadeli ve maliyetin yarısına fiyat teklif ediyor. Soğuk hava depolarının aylık sandık ve elektrik ücretleri fahiş seviyeye ulaştığı için üretici malını depoya da koyamıyor. Çiftçi elmayı toplasa borçlanacak, toplamasa aylarca verdiği emek heba olacak.”
“Meyve Suyu Sanayisinin Düşük Fiyat Politikası Krizi Derinleştirdi”
Isparta genelinde her yıl 1 milyon tonun üzerinde rekolte elde edildiğini hatırlatan sektör temsilcileri, pazar tıkanıklığının arkasındaki en büyük etkenlerden birinin de sanayilik elma alımındaki tekelci fiyat baskısı olduğuna işaret ediyor. Sofralık vasfını yitiren veya dolu/güneş yanığı zararı gören ürünlerin meyve suyu sanayisi tarafından yok pahasına alınması, üreticinin son sığınağını da elinden aldı. Dalda kalan elmaların yere dökülerek çürümesi, gelecek sezon için dekar başına ciddi fungal hastalık (kara leke ve monilya) riski barındırıyor.
Toprak TV Olarak;
Dünyanın en lezzetli, aroması yüksek Starking ve Golden elmalarının yetiştiği Isparta’mızda; milli servetimiz olan binlerce ton elmanın dalında çürütülmesini kabul edilemez bir tarımsal kriz olarak değerlendiriyoruz. Çiftçinin alın terinin karşılığını bulamaması, üreticimizi bahçesini sökmeye ve üretimden çekilmeye zorlamaktadır.
Karar vericilere çağrımızdır: Tarım ve Orman Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığı ivedilikle Isparta elması için müdahale mekanizmasını işletmelidir. Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) veya Tarım Kredi Kooperatifleri acilen regülasyon alımı başlatmalı, elma taban alım fiyatı maliyetlerin üzerinde doğrudan nakit olarak belirlenmelidir. Soğuk hava depolarında ürününü muhafaza etmek isteyen çiftçilerimize Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı (KKYDP) kapsamında elektrik ve depo kira sübvansiyonu sağlanmalıdır. İhracatçıya verilen DFİF ve navlun primleri ton başına artırılarak Orta Doğu, Hindistan ve Rusya pazarlarına taze elma sevkiyatı hızlandırılmalı; kamu kurumları, okullar ve kışlalarda yerli elma dağıtımı başlatılmalıdır.
Tüketicilerimize ve yetiştiricilerimize tavsiyemiz ve çağrımız ise; üreticilerimizin dalda kalan meyveleri kışa girmeden mutlaka toplayarak bahçeden uzaklaştırmaları, aksi halde ertesi yıl ağaçlarda monilya ve kara leke salgınıyla mücadele etmek zorunda kalacaklarını unutmamalarıdır. Tüketicilerimizin ise marketlerde ithal ve pahalı meyveler yerine Isparta’mızın sulu, çıtır ve şifalı yerli elmasını bolca tüketerek üreticimizin derdine derman olmasıdır.
