-
[SÜLEYMANPAŞA-TEKİRDAĞ]
Trakya’nın kadim hayvancılık kültürünü modern girişimcilikle buluşturan kadın üreticiler, katma değerli hayvansal üretimde örnek modeller inşa etmeye devam ediyor. Tekirdağ’ın Süleymanpaşa ilçesine bağlı Karacakılavuz Mahallesi’nde yaşayan kadın girişimciler Nigar Turan ve Emine Gümüş’ün birkaç mandayla başlattığı yetiştiricilik serüveni, 5 yıllık disiplinli ve özverili çalışmanın ardından mandıra ölçeğinde bir üretim başarısına dönüştü. Manda sütünün yüksek kuru madde ve zengin yağ oranını yoğurt, peynir, ekşimik ve geleneksel sucuğa dönüştüren üreticiler, sabahın seherinden gün batımına kadar süren emekleriyle hem kırsal istihdama hem de aile bütçelerine katkı sağlıyor.
Tekirdağ İl Tarım ve Orman Müdürlüğü teknik ekipleri, Karacakılavuz Mahallesi’ndeki işletmeyi ziyaret ederek manda varlığını, hijyenik sağım standartlarını ve süt işleme aşamalarını yerinde inceledi.
“Sabah 5’te Başlayan Sağım, Akşama Kadar Süren Süt İşleme Mesaisi”
İşletmenin kuruluşunu ve günlük çalışma temposunu anlatan üretici Nigar Turan, manda yetiştiriciliğinin yüksek emek ve sabır gerektirdiğini belirterek şu değerlendirmelerde bulundu:
“Hikâyemiz ilk olarak birkaç mandayla başladı. Manda sütünün kıvamını, yağ oranını ve bu sütten yaptığımız yoğurt ile ekşimiğin lezzetini görünce işimizi büyütmeye karar verdik. 5 yıldır bu tempoyu aksatmadan sürdürüyoruz. Sabah saat 05.00’te kalkıp hayvanlarımızın genel durumunu kontrol ediyoruz. Sağım tamamlandıktan sonra sütü doğrudan satmak yerine kendi imkanlarımızla işliyoruz. Bir kısmını geleneksel yöntemlerle kaynatıp taş gibi manda yoğurdu yapıyoruz, bir kısmından yayık tereyağı ve ekşimik elde ediyoruz; peynir yapacağımız sütü ise özel mandıraya ulaştırıyoruz. Günümüzün neredeyse tamamı sütü mamule dönüştürmekle geçiyor.”
“Sütü İşleyip Trakya Pazarına Sunuyoruz: Yoğurt, Ekşimik ve Manda Sucuğu”
Manda sütünün inek sütüne oranla daha yüksek kuru madde, protein ve kalsiyum barındırdığına dikkat çeken Turan, pazarlama zincirini de doğrudan yönettiklerini aktardı:
“Manda sütü kıymetli ve az bulunan bir ürün. Tüketiciler doğrudan evimize gelip alabildiği gibi, ailemiz vasıtasıyla haftada iki gün Tekirdağ merkezde, bir gün Hayrabolu’da, bir gün de Çorlu pazarlarında satış yapıyoruz. Ayrıca etinden katkısız manda sucuğu üretiyoruz. En çok talep yoğun kıvamlı yoğurdumuza ve ekşimiğimize geliyor. Yorucu bir uğraş olsa da her gün işimize besmeleyle başlayıp şükürle tamamlıyoruz. Sağlığımız el verdikçe mandalarımızla üretime devam edeceğiz.”
Toprak TV Olarak;
Trakya’nın verimli meralarında sayıları giderek azalan Anadolu mandasının (Bubalus bubalis) kadın üreticilerimizin eliyle yeniden canlandırılmasını ve sütün doğrudan çiğ satılmak yerine yoğurt, ekşimik, kaymak ve sucuk şeklinde katma değere dönüştürülmesini fevkalade stratejik bir kırsal kalkınma hamlesi olarak değerlendiriyoruz. Kadın emeğinin sabır ve titizliğiyle işlenen bu ürünler, yerel hayvansal üretimimizin katma değer çıtasını yukarı taşımaktadır.
Karar vericilere çağrımızdır: Tarım ve Orman Bakanlığı, Hayvansal Üretim Genel Müdürlüğü koordinasyonunda yürütülen “Halk Elinde Anadolu Mandası Islahı Ülkesel Projesi” kapsamındaki anaç manda ve malak desteklemeleri, kadın yetiştiriciler için en az yüzde 50 artırımlı ödenmelidir. Karacakılavuz Mahallesi ve çevre köylerdeki kadın yetiştiricilerimizin hijyenik süt işleme kapasitesini artırmak adına Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı (KKYDP) kapsamında paslanmaz çelik süt pişirme kazanları, yoğurt mayalama odaları, soğutma tankları ve vakumlu paketleme üniteleri yüzde 75 hibe ile temin edilmeli; kadın üreticilerimizin sosyal güvenlik primleri devlet tarafından sübvanse edilmelidir.
Tüketicilerimize ve yetiştiricilerimize tavsiyemiz ve çağrımız ise; manda yetiştiricilerimizin sulak alan ve mera amenajmanına dikkat ederek hayvanların refahını ve kaba yem kalitesini en üst düzeyde tutmalarıdır. Tüketicilerimizin ise A2 protein yapısına sahip, sindirimi kolay, kalsiyum ve doğal yağ deposu olan tescilli yerli manda sütü ve geleneksel manda yoğurdunu sofralarına dahil ederek Trakya’daki kadın üreticilerimizin alın terine destek olmalarıdır.
