-
[ULUKIŞLA-NİĞDE]
İç Anadolu’nun kurak ve yarı kurak iklim kuşağında yer alan Niğde’de, doğru planlanan hidrolik altyapı yatırımları tarımsal çehreyi kökten değiştirmeye devam ediyor. Niğde’nin Ulukışla ilçesine bağlı Emirler köyünde devreye alınan modern kapalı sistem sulama tesisleri ve yaygınlaşan damla sulama ağları, daha önce suyun ulaşamadığı yüksek rakımlı arazileri bereketle buluşturdu. Köyde daha önce kısıtlı imkanlarla yaklaşık 5 bin dekar düzeyinde kalan toplam tarımsal üretim alanı, projenin tamamlanmasıyla birlikte 10-12 bin dekar seviyesine kadar yükseldi.
Daha önce büyük motopomplarla dahi suyun çıkarılamadığı kıraç yamaçlar, basınçlı borulu kapalı sistem sayesinde kesintisiz suya kavuştu. Taban arazilerden yüksek kotlardaki parsellere kadar suyun kayıpsız ulaştırılması, bölgede katma değeri en yüksek ürünlerden biri olan sert, sulu ve iri kalibreli sofralık kiraz yetiştiriciliğinde adeta patlama yaşanmasını sağladı.
“Kıraç Tepeler İhraçlık Kiraz Bahçelerine Dönüştü”
Köydeki tarımsal dönüşümü aktaran üretici Muammer Taşdemir, eskiden yüksek kotlardaki tarlaların tamamen susuzluktan çatladığını belirterek, “Geçmişte buralar çok kıraçtı. Suyu sadece ova tabanında kullanabiliyorduk, yukarı kesimlere büyük motorlarla bile basamıyorduk. Kapalı sulama sistemine geçilip damlama boruları döşenince su en yüksek arazilere kadar çıktı ve köylüler bu alanlara meyve bahçeleri kurdu” dedi.
Üretici Zeynep Taşdemir ise suyun hayat verdiği yamaçlarda kirazın ana geçim kaynağı haline geldiğini ifade ederek, “Eskiden su istemeyen yabani meyveler bile burada yetişmezdi. Şimdi her taraf yemyeşil kiraz bahçeleriyle donandı. Ailemizin ve köyümüzün en önemli gelir kapısı kiraz oldu” değerlendirmesinde bulundu.
“5 Bin Dekardan 12 Bin Dekara Katlanan Tarımsal Güç”
Sulama altyapısının köye kazandırdığı ivmeyi rakamlarla paylaşan Emirler Köyü Sulama Kooperatifi Başkanı Cengiz Yüksel, su tasarrufu ile verim artışının bir arada yakalandığını vurgulayarak şu açıklamaları yaptı:
“Kapalı ve damlama sulama şebekesine geçilmesiyle hem dekar başına rekolte arttı hem de sulanabilir arazilerimiz iki kattan fazla genişledi. Daha önce yaklaşık 5 bin dekar olan ekim-dikim alanımız bugün 10-12 bin dekar bandına ulaştı. Buharlaşma ve sızma kaybını sıfırlayan borulu iletimle su yüksek rakımlara ulaştı, kıraç araziler milli ekonomiye kazandırıldı.”
Toprak TV Olarak;
Su kısıtıyla boğuşan Anadolu coğrafyasında vahşi salma sulamayı tarihe gömen, buharlaşma kaybını sıfırlayan ve kıraç arazileri dekara getirisi binlerce lira olan ihraçlık kiraz bahçelerine dönüştüren kapalı şebeke modelini; Türkiye’nin gıda güvenliği ve kırsal refahı adına kutlanması gereken bir başarı olarak değerlendiriyoruz.
Karar vericilere çağrımızdır: Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğü ile Tarım ve Orman Bakanlığı Tarım Reformu Genel Müdürlüğü koordinasyonunda; Ulukışla Emirler köyünde yakalanan bu başarı Toroslar kuşağındaki tüm yamaç köylerine model olarak uyarlanmalıdır. Emirler Sulama Kooperatifi bünyesindeki su iletim hatlarına uzaktan izlemeli dijital sayaç ve otomasyon sistemleri hibe edilmelidir. Ayrıca bölgede rekoltesi katlanan kirazların dalında kalmaması, tüccar baskısından korunması ve doğrudan AB ile Uzak Doğu pazarlarına ihraç edilebilmesi adına Ulukışla’da “Modern Soğuk Hava Deposu ve Boylama-Paketleme Tesisi” için Kırsal Kalkınma (KKYDP) kapsamında %70 hibe desteği sağlanmalıdır.
Kiraz üreticilerimize tavsiyemiz ve çağrımız ise; damla sulama hatlarını kurarken arazinin eğimine uygun basınç ayarlı (basınç dengeleyicili) damlatıcılar kullanmaları, aşırı sulama ile meyvede çatlama ve mantari hastalık riskini tetiklememek adına toprak tansiyometresi kullanarak su vermeleri ve hasat esnasında kiraz sapını kırmadan doğrudan sapıyla toplayarak soğuk zincir kasalarına yerleştirmeleridir.
