-
[KÜTAHYA]
Türkiye’nin en stratejik ve kontrollü tarımsal faaliyetlerinden biri olan haşhaş üretiminde, sürdürülebilirliğin güvence altına alınması ve çiftçinin korunması amacıyla 2026 yılı haşhaş tohumu alım takvimi ve esasları duyuruldu. Kütahya İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından yapılan resmi bilgilendirmede, Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) tarafından üreticilerden satın alınacak mavi, beyaz ve sarı renkli haşhaş tohumu için taban alım fiyatının kilogram başına 140 ₺ olarak tespit edildiği bildirildi.
Kimler Tohum Satabilecek? Teslimat Şartları Netleşti
Açıklanan alım kurallarına göre, üreticilerin tohum satışı yapabilmesi için Haşhaş Üretim Bilgi Sistemi’nde (HÜBAS) beyan edilen tohum rengi ve kapsül teslimatı esas alınacak. Yalnızca 2026 sezonunda TMO’ya haşhaş kapsülü teslim eden üreticiler alım kapsamına dahil edilirken, çiftçiler teslim ettikleri kapsül miktarının en fazla %10 fazlası kadar tohumu TMO kantarlarına verebilecek. Kapsül teslimatı yapmayan üreticilerden tohum alımı kesinlikle gerçekleştirilmeyecek.
Ürünün alımında kalite baremleri uygulanacak olup; kabul edilebilir azami rutubet oranı %9,0, toplam yabancı madde %10, inorganik madde (taş, toprak) %1,0 ve karışık renkli tohum toleransı ise %3,0 olarak belirlendi.
Randevular e-Devlet ve TMO Portallarından Alınacak
Alımlar tamamen randevu usulüyle gerçekleştirilecek. Üreticiler randevularını e-Devlet Kapısı ile www.tmo.gov.tr ve randevu.tmo.gov.tr internet adresleri üzerinden alarak ürünlerini randevu gününde teslim noktalarına ulaştıracak. TMO, üreticiden 140 ₺’ye alacağı tohumları 1 Kasım 2026 tarihinden itibaren kilogramı 160 ₺’den satışa sunacak.
Bölgede açık olacak alım merkezleri ise şu şekilde açıklandı:
Kütahya Ajans Amirliği (Kütahya Merkez)
Kütahya Altıntaş Geçici Alım Merkezi
Kütahya Gediz Geçici Alım Merkezi
Eskişehir Beylikova Geçici Alım Merkezi
Eskişehir Sivrihisar Ajans Amirliği
Toprak TV Olarak;
Haşhaş, hem milli güvenlik hem de tıbbi-endüstriyel değeri bakımından Türkiye’nin vazgeçilmez egemenlik mahsullerindendir. Kapsül alımının ardından tohumun da kamu eliyle güvence altına alınması, üreticinin tüccar karşısında ezilmesini önlemek adına doğru bir piyasa regülasyonudur. Ancak belirlenen 140 ₺’lik taban alım fiyatı, mazot, gübre ve el emeğine dayalı hasat-kırma işçiliği göz önüne alındığında üreticinin kâr marjını sınırlandırmaktadır. TMO’nun üreticiden 140 ₺’ye aldığı tohumu kısa süre sonra 160 ₺’den piyasaya sürecek olması, aradaki 20 ₺’lik farkın doğrudan çiftçinin refah payına eklenmesi gerektiğini göstermektedir. Karar vericilere çağrımızdır: HÜBAS sisteminde uygulanan %10’luk kota sınırlaması esnetilmeli, çiftçinin elinde kalan fazla tohumun serbest piyasada kayıt dışı tüccara ucuza kaptırılması önlenmelidir. Ayrıca Afyonkarahisar, Kütahya ve Eskişehir havzalarında haşhaş tohumunun katma değerli gıda, yağ ve kozmetik sanayiine dönüştürülmesi amacıyla yerel kooperatiflere yönelik işleme ve paketleme hibe teşvikleri acilen hayata geçirilmelidir.
