-
[İSTANBUL]
Küresel tarım sektörü; derinleşen jeopolitik krizler, ekonomik belirsizlikler, tedarik zinciri kırılmaları ve aşırı iklim olaylarının yarattığı çok katmanlı baskı altında üretim mücadelesi verirken, hükümetlerin üreticiyi ayakta tutmak amacıyla sağladığı kamu destekleri tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı. Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü’nün (OECD) Mısır ve Peru’nun da ilk kez dahil edilmesiyle 56 ülkeyi kapsayan “Tarımsal Politikaların İzlenmesi ve Değerlendirilmesi” raporuna göre; küresel tarım sektörüne sağlanan toplam destek tutarı 2025 yılında $950 milyar sınırını aşarak tarihi bir rekora imza attı.
Raporda, söz konusu yükselişle birlikte tarımsal desteklerin toplam üretim değerine oranının 2023’teki yüzde 17,6 seviyesinden 2025’te yüzde 19,1’e çıktığı vurgulanarak, uzun yıllardır devam eden düşüş eğiliminin tersine döndüğü kaydedildi.
“Bireysel Çiftçi Destekleri Yıllık Ortalama 661 Milyar $, Ar-Ge ve Altyapı Harcamaları 118 Milyar $”
OECD’nin 2023-2025 dönemini kapsayan kapsamlı veri analizinde şu kritik tespitler öne çıktı:
İncelenen 56 ülkede doğrudan bireysel çiftçilere aktarılan yıllık ortalama destek tutarı $661 milyar seviyesinde gerçekleşti.
Tarımsal altyapı, araştırma-geliştirme (Ar-Ge), bilgi sistemleri ve inovasyonu kapsayan genel hizmetlere yönelik kamu yatırımları ise yıllık ortalama $118 milyar olarak kayıtlara geçti.
Gelişmekte olan ekonomilerde destek artışları ağırlıklı olarak piyasa fiyatı müdahalelerine dayanırken; OECD üyesi ülkelerde iklim afetlerine karşı sağlanan olağanüstü bütçe yardımları belirleyici oldu.
“Hürmüz Boğazı Krizi ve İklim Şokları 30’dan Fazla Acil Müdahaleyi Tetikledi”
Raporda ayrıca Hürmüz Boğazı’nın kapanmasının küresel gübre ile tarımsal girdi maliyetleri ve gıda piyasaları üzerinde ilave bir baskı oluşturduğuna dikkat çekildi. 2025-2026 döneminde aşırı hava olayları ve doğal afetlere karşı ülkeler genelinde 30’dan fazla acil politika müdahalesi yapıldığı tespit edilirken; OECD uzmanları tarımsal desteklerin piyasa dengesini bozan fiyat müdahalelerinden ziyade inovasyon, risk yönetimi ve ölçülebilir çevresel sürdürülebilirlik hedeflerine yönlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Toprak TV Olarak;
Dünyanın en gelişmiş ekonomilerinden gelişmekte olan ülkelere kadar tüm hükümetlerin tarımsal destekleri $950 milyar eşiğini aşırarak rekor seviyeye çıkarmasını; tarımın artık basit bir ticari sektör değil, doğrudan milli güvenlik ve beka meselesi olarak görüldüğünün en somut kanıtı olarak değerlendiriyoruz. Hürmüz Boğazı’ndaki jeopolitik krizlerin ve iklim afetlerinin gıda arzını tehdit ettiği bir dünyada, çiftçisini desteklemeyen hiçbir ülkenin tam bağımsız kalması mümkün değildir.
Karar vericilere çağrımızdır: Tarım ve Orman Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı koordinasyonunda; dünya genelinde üretim değerinin yüzde 19,1’ine yükselen tarımsal destekleme ortalaması dikkate alınarak Türkiye’de Tarım Kanunu’nun 21. maddesinde öngörülen gayrisafi milli hasılanın en az yüzde 1’i oranındaki tarımsal destek bütçesi eksiksiz ve zamanında üreticilere ödenmelidir. Gübre, mazot ve sertifikalı tohum destekleri girdi fiyatlarındaki artışa endekslenmeli; Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı (KKYDP) kapsamında su tasarrufu sağlayan basınçlı sulama, yenilenebilir tarımsal enerji ve iklim dirençli modern sera yatırımlarına yüzde 85 doğrudan kamu hibesi sağlanmalıdır.
Tüketicilerimize ve yetiştiricilerimize tavsiyemiz ve çağrımız ise; üreticilerimizin küresel girdi şoklarına karşı kendi işletmelerinde münavebeli üretim, toprak analizine dayalı dengeli gübreleme ve organik madde artırıcı uygulamalarla dışa bağımlılıklarını azaltmalarıdır. Tüketicilerimizin ise küresel tedarik krizleri karşısında ülkemizin gıda güvencesini omuzlayan Anadolu çiftçisinin ürettiği yerli bitkisel ve hayvansal ürünlere sofralarında sahip çıkmalarıdır.