-
[BEŞİKTAŞ-İSTANBUL]
Küresel tarımsal emtia piyasalarında yönü belirleyen yağlı tohumlar grubunda soya fasulyesi, rekor üretim beklentileri ve kuzey yarımkürede hasat hızının mevsim normallerinin üzerine çıkmasıyla sert bir fiyat düzeltmesine sahne oldu. Yıl içerisinde Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimler ve Hürmüz Boğazı kaynaklı gübre tedarik endişeleriyle kile başına $13,35 seviyesine kadar tırmanarak Aralık 2023’ten bu yana en yüksek noktasını test eden soya fasulyesi, ekim ayında yüzde 4,5 oranında değer kaybederek Aralık 2025’ten bu yana en hızlı aylık düşüşünü kaydetti ve ayı $12,34 seviyesinden kapattı.
Yıl genelinde dalgalı bir seyir izleyen kile başına soya fiyatları; ocakta yüzde 1,6, şubatta yüzde 10, martta yüzde 0,02 ve nisanda yüzde 2,1 yükseldikten sonra mayıs ve haziranda sınırlı geri çekilmiş, temmuz ve ağustostaki sert artışlarla zirveyi görmüştü.
“Sadi Kaymaz: ABD’de Hasadın Yüzde 88’i Tamamlandı, Piyasaya Hızlı Arz Girdi”
Küresel yağlı tohum piyasalarındaki arz-talep dengesini değerlendiren Asya piyasaları analisti Sadi Kaymaz, fiyat düşüşünün temel dinamiklerine ilişkin şu teknik tespitlerde bulundu:
“Amerika Birleşik Devletleri’nde bu yıl soya fasulyesi rekoltesinin tarihi rekor kırması bekleniyor. Ülkede hasat süreci de takvimin önünde ilerleyerek yüzde 88 seviyesine ulaştı; oysa son 5 yıllık hasat ortalaması yüzde 84 düzeyindeydi. Piyasaya çok kısa bir zaman diliminde yüklü miktarda taze ürün girmesi ve ABD’nin kış dönemine yüksek stoklarla girmesi fiyatları aşağı çekti. Ayrıca Çin’in ABD’den gerçekleştirdiği soya alımlarının hız kesmesi de bu baskıyı artırdı.”
“Brezilya Realindeki Değer Kaybı Güney Amerika Soyasını Ucuzlattı”
Analist Sadi Kaymaz, fiyat gerilemesinde yalnızca Kuzey Amerika arzının değil, Güney Amerika kaynaklı kur ve lojistik faktörlerinin de belirleyici olduğuna işaret ederek; ekim ayında Brezilya realinin dolar karşısında değer kaybetmesi ve ABD’deki yüksek iç navlun maliyetlerinin Brezilya menşeli soya fasulyesini uluslararası alıcılar nezdinde daha rekabetçi ve ucuz hale getirdiğini vurguladı.
Toprak TV Olarak;
Karma yem sanayimizin ve kanatlı ile büyükbaş hayvansal üretimimizin en temel protein hammaddesi olan soya fasulyesi ve soya küspesinde küresel fiyatların gerilemesini, iç piyasada yem maliyetlerinin dizginlenmesi açısından kritik bir fırsat olarak görüyoruz. Dış borsalarda düşen hammadde fiyatlarının yurt içi yem torbası fiyatlarına da eş zamanlı ve şeffaf bir şekilde yansıtılması şarttır.
Karar vericilere çağrımızdır: Tarım ve Orman Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığı koordinasyonunda; küresel borsalarda $12,34 bandına gerileyen soya fasulyesi fiyatlarının yurt içindeki karma yem fabrikaları tarafından üreticilerimize indirim olarak yansıtılıp yansıtılmadığı sıkı biçimde denetlenmelidir. Aynı zamanda yurt içi yağlı tohum üretimimizi artırmak ve dışa bağımlılığı kırmak amacıyla Çukurova ve Karadeniz havzalarında ikinci ürün soya ekimi yapan çiftçilerimize dekar başına ödenen fark ödemesi (prim) desteği en az yüzde 60 oranında artırılmalı; Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı (KKYDP) kapsamında yerli soya işleme ve tam yağlı soya ekstrüzyon tesislerine yüzde 85 doğrudan kamu hibesi verilmelidir.
Tüketicilerimize ve yetiştiricilerimize tavsiyemiz ve çağrımız ise; besicilerimizin ve süt üreticilerimizin yem tedarikinde yalnızca ithal soya küspesine bağımlı kalmayarak rasyonlarında yerli ayçiçeği küspesi, pamuk tohumu küspesi ve yüksek proteinli yonca kuru otuna dengeli yer vermeleridir. Tüketicilerimizin ise dengeli yem maliyetleriyle sürdürülebilirliği korunan yerli et, süt ve yumurta ürünlerimizi güvenle tüketerek yerli hayvancılığa destek olmalarıdır.
