-
[SUSUZ-KARS]
Doğu Anadolu’nun kış gastronomisinde Türkiye’nin en kıymetli tescilli değerleri arasında yer alan ve Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından coğrafi işaret belgesiyle koruma altına alınan geleneksel Kars kazında, kış öncesi yoğun besi mesaisi resmen başladı. Kars’ın Susuz ilçesinde önceki dönem belediye başkanlığı görevini tamamladıktan sonra kurduğu çiftlikte 6 yıldır profesyonel kaz yetiştiriciliği yapan Ali Yeğin, meralardan dönen sürülerin arpa ile yoğun besiye alındığı kritik süreci ve sektörün karşılaştığı haksız rekabeti aktardı.
İlkbaharda kuluçkadan çıkan ve yaz boyunca Kars’ın yüksek rakımlı çayırlarında serbestçe otlayan kazlar, yaklaşık 6 aylık doğal büyüme evresinin ardından kesim öncesi arpa ile beslenmeye alınıyor. Yörenin kadim üretim kuralına göre kazlar, bölgeye ilk kar düştükten ve kar suyunu içip soğuk havada deri altı yağ dokusunu olgunlaştırdıktan sonra kesime gönderiliyor.
“Dışarıdan Getirilen Fabrika Artığı Kazlar, Kars Kazı Adıyla Satılarak Üreticiyi Vuruyor”
Geleneksel yetiştiricilik ile endüstriyel üretim arasındaki derin lezzet ve maliyet farkına dikkat çeken önceki dönem Susuz Belediye Başkanı ve yetiştirici Ali Yeğin, sahada yaşanan haksız rekabeti şu sözlerle dile getirdi:
“Görev süremin ardından 6 yıldır kendi çiftliğimde kaz yetiştiriyorum. Kuluçkadan kesime 6 aylık meşakkatli bir süreç var. Yazın merada gezen kazlarımızı şu anda tamamen doğal arpa ile besiye aldık. Kaz soğuğu, ayazı gördükçe ve karı yedikçe etine lezzet veren doğal yağını bağlar. Ancak son yıllarda Kars kazının ününü fırsat bilenler, il dışından endüstriyel atıklarla hızla yağlandırılmış kazları hatta ördekleri kente getirip ‘Kars kazı’ etiketiyle piyasaya sürüyor. Bizim 6 ayda saf arpayla binbir emekle ürettiğimiz kazla, dışarıdan gelen bu kalitesiz etler bir tutulamaz. Kiloyla satmaya kalktığımızda bizim maliyetimiz kurtarmıyor. Tescilli ürünümüzün itibarını korumak için denetimlerin artırılması şarttır.”
Bölgedeki yetiştiriciler de tüketicilere çağrıda bulunarak, coğrafi işaret logosu ve menşe doğrulama barkodu taşımayan açıkta satılan kaz etlerine karşı dikkatli olunmasını tavsiye ediyor.
Toprak TV Olarak;
Kars yaylalarının florasıyla beslenen ve kar ayazında olgunlaşan Kars kazını, Anadolu’nun genetik ve gastronomik bir milli serveti olarak görüyoruz. Emek yoğun yürütülen bu kadim hayvansal üretimin, sanayi atıklarıyla şişirilmiş taklit ürünlerle baltalanmasını kabul edilemez bir piyasa ihlali sayıyoruz.
Karar vericilere çağrımızdır: Ticaret Bakanlığı, Tarım ve Orman Bakanlığı ile Kars Valiliği koordinasyonunda; 3 Ekim 2023 tescil tarihli “Kars Kazı Coğrafi İşareti” amblem denetimleri sıkılaştırılmalıdır. İl dışından şehre karkas veya canlı olarak sokulan kanatlıların il giriş kontrol noktalarında menşe belgeleri sorgulanmalı; coğrafi işaret hologramı bulunmayan ürünlerin “Kars Kazı” adıyla satılmasına ağır cezai yaptırımlar uygulanmalıdır. Ayrıca Susuz ve çevre ilçelerdeki yerel kaz yetiştiricilerine yönelik modern kesimhane, şoklama ve vakumlu ambalajlama entegre tesisi devlet desteğiyle hayata geçirilmelidir.
Tüketicilerimize ve yetiştiricilerimize tavsiyemiz ve çağrımız ise; tüketicilerin satın aldıkları karkas kazlarda Türk Patent onaylı coğrafi işaret karekodunu mutlaka aramaları, yetiştiricilerimizin ise arpa besisinde dane nemine dikkat ederek küflü yemden kaçınmaları ve geleneksel tuzlama-kurutma aşamasında hava akımı olan temiz ayazlı askılama yöntemini tavizsiz uygulamalarıdır.
