-
[ANKARA]
Türkiye’nin hayvansal üretim ve su ürünleri sektöründe üreticilerin karşılaştığı maliyet artışları ile gıda arz güvenliği politikaları, Türkiye Büyük Millet Meclisi gündeminde kapsamlı bir teknik değerlendirmeye tabi tutuldu. Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkan Yardımcısı ve Bursa Milletvekili Orhan Sarıbal, düzenlediği basın toplantısında su ürünleri avcılığı yapan balıkçıların operasyonel giderlerini, çiğ süt tavsiye fiyatı ile üretim maliyeti arasındaki makası ve 2027 yılı besilik sığır ithalatı projeksiyonunu ele aldı.
Su ürünleri avcılığı ile et ve süt üretiminin birbirini doğrudan tamamlayan stratejik alanlar olduğunu ifade eden Orhan Sarıbal, üreticinin artan girdi fiyatları karşısında zorlandığı bir tabloda tüketicinin de dengeli ve kaliteli gıdaya erişiminin güçleştiğini bildirdi.
“Balık Avı Artıyor Ancak Akaryakıt ve Bakım Masrafları Seferleri Sınırlandırıyor”
Av sezonunun açılmasıyla birlikte İstanbul Gürpınar Su Ürünleri Hali verilerine değinen Sarıbal; işlem gören su ürünleri miktarının geçen yılın aynı dönemine göre 920 tondan 1.884 tona çıktığını, bu miktarın 904 tonunu palamut, 552 tonunu hamsinin oluşturduğunu, istavrit miktarının ise 226 tondan 76 tona gerilediğini aktardı. Av miktarındaki dönemsel artışın balıkçıların geçim şartlarını tek başına düzeltmediğini belirten Sarıbal, akaryakıt fiyatlarının bir yılda yaklaşık %73 arttığını, Hatay başta olmak üzere birçok kıyı bölgesinde küçük ölçekli teknelerin seferlerini durdurmak zorunda kaldığını ifade etti. 12 metrenin altındaki teknelerin filo içindeki oranının %51 olmasına karşın ÖTV destekleme paylarının düşüklüğüne dikkat çekilerek, destekleme dağılımlarının şeffaf biçimde yayımlanması gerektiği vurgulandı.
“Çiğ Süt Tavsiye Fiyatı Üretim Maliyetleri Gözetilerek Güncellenmelidir”
Hayvansal üretimde anaç süt sürülerinin korunmasının gelecekteki kırmızı et arzının yegane teminatı olduğunu hatırlatan Sarıbal, Ulusal Süt Konseyi tarafından açıklanan 24,30 ₺/litre seviyesindeki çiğ inek sütü tavsiye fiyatının, sahadaki fiili maliyetlerin gerisinde kaldığını kaydetti. TÜSEDAD verilerine göre 100 baş sağmal kapasiteli işletmelerde sıcak çiğ süt üretim maliyetinin 28,50 ₺/litre olarak hesaplandığını belirten Sarıbal, çiğ süt tavsiye fiyatının üreticinin gerçek masrafları ve kış riskleri dikkate alınarak 1 Ekim itibarıyla güncellenmesi çağrısında bulundu.
“2027 İthalat Planında 380 Bin Baş Büyük Kapasiteli İşletmelere Ayrıldı”
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın 2027 yılı için planladığı 480 bin baş besilik erkek sığır ithalatının 380 bin başlık bölümünün 200 baş ve üzeri büyük işletmelere, 100 bin başının ise küçük işletmelere tahsis edildiğini belirten Sarıbal; 2010 yılından bu yana canlı hayvan ve karkas et ithalatına 15 milyar $’ı aşan kaynak aktarıldığını dile getirdi. Hayvansal üretim desteklerinin toplam tarımsal desteklemeler içindeki payının gerilediğini ifade eden Sarıbal, çözümün ithalat kotalarında değil; meraların ıslah edilmesinde, yerli yem bitkileri üretiminin teşvik edilmesinde, buzağı kayıplarının sıfırlanmasında ve küçük aile işletmelerinin korunmasında olduğunu vurguladı.
Toprak TV Olarak;
Milli hayvansal üretimin ve balıkçılık sektörünün sürdürülebilirliği; günübirlik karkas ve besilik ithalatıyla değil, meraların tescil ve ıslah edilmesiyle, yem bitkisi üretiminin sübvanse edilmesiyle ve balıkçının ana girdisi olan akaryakıt yükünün hafifletilmesiyle mümkündür. Damızlık anaç varlığı kesime giden bir ülkenin et fiyatlarında istikrar yakalayamayacağını her platformda savunuyoruz.
Karar vericilere çağrımızdır: Ulusal Süt Konseyi, sahadaki yem paritesini (1 litre süt = 1,5 kg yem) sağlayacak şekilde çiğ süt referans fiyatını acilen 28,50 ₺ maliyet bandının üzerine taşımalı ve üretici refah payı eklemelidir. Geleneksel kıyı balıkçılarına yönelik ÖTV’siz yakıt desteği kotaları tekne boyuna göre adil şekilde yeniden düzenlenmelidir. 2027 yılı için planlanan besilik erkek sığır kotalarında öncelik büyük entegre tesislere değil, kırsalda üretimi sırtlayan 200 baş altı küçük aile işletmelerine ve üretici kooperatiflerine verilmelidir.
Üreticilerimize ve yetiştiricilerimize tavsiyemiz ve çağrımız ise; anaç hayvanları piyasa dalgalanmaları sebebiyle elden çıkarmaktan kaçınmaları, kendi arazilerinde silaj ve kaliteli kaba yem üretimini azami seviyeye çıkararak dışa bağımlılığı azaltmaları ve su ürünleri avcılığında deniz ekosistemini koruyan sürdürülebilir avlanma kurallarına titizlikle uymalarıdır.
