-
[MERKEZ-ELAZIĞ]
Yukarı Fırat Havzası’nın zengin gastronomi kültürüne ve kadim tarımsal mirasına ev sahipliği yapan Elazığ’da, kış hazırlıklarının vazgeçilmez simgesi olan kurutmalık sebzeler Tarihi Kapalı Çarşı’daki tezgahlarda yerini aldı. Yaz aylarında tarlalardan derlenip içleri tek tek oyulduktan sonra iplere dizilerek güneş altında kurutulan biber, patlıcan, kabak ve acurlar; yöre halkının “kofik” adını verdiği geleneksel formuyla çarşıyı adeta renk cümbüşüne çevirdi.
Yerli halkın büyük çoğunluğunun kendi bahçesinde veya köyünde kışlık ihtiyacını hazırladığı Elazığ’da, tarihi çarşıdaki tezgahlara en yoğun ilgiyi il dışından gelen ziyaretçiler ile Avrupa’da yaşayan gurbetçiler gösteriyor. Çarşıda 50’li diziler halinde satılan yerli biber, patlıcan ve kabak kofikleri 230 ₺ ila 250 ₺ arasında alıcı bulurken, Amasya yöresinden getirilen kurutulmuş çiçek bamyanın kilogramı 2 bin 500 ₺ ile 3 bin ₺ arasında satışa sunuluyor.
“Ahmet Gül: Yağışlar Sebebiyle Kurutma Dönemi Sona Erdi”
Tarihi Kapalı Çarşı esnaflarından Ahmet Gül, sonbahar yağışlarının erken başlamasıyla köylerden ürün gelişinin tamamlandığını belirterek şu değerlendirmelerde bulundu:
“Artık kurutmalık dönemi bitti, tezgahlarımızda sadece elimizde kalan partiler var. Bu sene sonbahar yağmurları erken başladı; yüksek nem ve küflenme riski sebebiyle köylerde yeni kurutma yapılamıyor. Bu sezon patlıcan kofikleri bol gelirken, taze biber fiyatlarının tarlada yüksek seyretmesi sebebiyle biber kurutması biraz daha az geldi. Tezgâhlarımızda Elazığ’ımızın meşhur beyaz biberi, Keban biberi ve etli kapya kurutması var. 50 adetlik bağlar ebadına göre 230 ₺ ile 250 ₺ arasında satılıyor. Bamya ise bölgemize ait bir kültür değil, Amasya’dan temin edip dışarıdan gelen memurlara ve misafirlere satıyoruz.”
“İmam Gündoğdu: Gurbetçi İlgisi Satışları Artırdı”
Bu sezon satışların oldukça hareketli geçtiğini ifade eden çarşı esnaflarından İmam Gündoğdu ise, “Kırmızı biber, acur, kabak ve Arnavut kurusunda verim ve kuruma kalitesi çok güzel oldu. Geçen senelere nazaran satışlarımız daha yüksek. Özellikle yurt dışından memleketine gelen gurbetçi hemşehrilerimiz kışlık kofiklerini buradan paket yaptırıp götürüyor. Ürünlerimiz kendi köylerimizin yerli mahsulü olduğu için fiyatları 250 ₺ bandında sabit tuttuk” dedi.
Toprak TV Olarak;
Güneş enerjisiyle kurutulan, hiçbir kimyasal koruyucu içermeyen geleneksel kofik kültürümüzü; sıfır atıklı yerel gıda muhafazasının ve kırsal aile ekonomisinin en değerli gastronomi hazinelerinden biri olarak görüyoruz. Keban ve Elazığ ovalarında üretilen sebzelerin kadın emeğiyle oyulup ipe dizilmesi, tarımsal katma değerin köyde kalmasını sağlayan canlı bir üretim modelidir.
Karar vericilere çağrımızdır: Tarım ve Orman Bakanlığı, Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü ve Fırat Kalkınma Ajansı (FKA) koordinasyonunda; Elazığ kofiği için “Coğrafi İşaret Tescili” süreci hızlandırılmalıdır. Yağışlı havalarda yaşanan küflenme ve kuruma kayıplarının önüne geçebilmek adına, sebze üreticisi köylere Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı (KKYDP) kapsamında güneş enerjili hijyenik kurutma tünelleri ve modern fırınlama tesisleri için yüzde 85 doğrudan kamu hibesi verilmelidir. Kapalı Çarşı esnafına vakumlu ambalajlama ve e-ticaret lojistik destekleri sağlanmalıdır.
Tüketicilerimize ve yetiştiricilerimize tavsiyemiz ve çağrımız ise; üreticilerimizin kurutma yaparken sebzeleri doğrudan tozlu yol kenarlarına sermemeleri, yerden yüksek tül kerevetler üzerinde gölgede havadar şekilde kurutmalarıdır. Tüketicilerimizin ise fabrikasyon ve kimyasal kükürt uygulamalarına maruz kalmış ürünler yerine; Elazığ köylerinde geleneksel yöntemlerle ipe dizilip güneşte kurutulan, lif ve aroma zengini doğal yerli kofikleri tercih etmeleridir.
