-
[ÇAMELİ-DENİZLİ]
Ceviz üretiminde Denizli’nin ve Ege Bölgesi’nin zirve merkezlerinden biri olan Çameli ilçesine bağlı Kolak Mahallesi’nde, hummalı ceviz (Juglans regia) hasadının ardından ürünün kalitesini ve raf ömrünü belirleyen kritik kurutma süreci başladı. Bahçelerde uzun sırıklarla yeni sürgün gözlerine zarar vermeden çırpılan ve kadın emeğiyle tek tek yerden toplanan cevizler, yeşil kabuk soyma makinelerinden geçirildikten sonra sonbahar yağışlarına karşı korumaya alınıyor.
İlkbahar ve yaz aylarında sebze üretimi yapılan plastik seraları sonbaharda kurutma tesisine dönüştüren üreticiler, tel kerevetler ve vantilatörlü hava sirkülasyon sistemleriyle küflenme riskinin önüne geçerek rekoltede yüzde 15 artış yakaladı. 91 yaşındaki Zeynep Akkuş’un da bahçede bilfiil yer aldığı hasat sezonunda, Çameli Belediyesi tarafından 300 ₺ olarak işaret edilen referans fiyatın piyasada gerilemesi ise üreticilerin temel endişesi haline geldi.
“Fatma ve Yasef Nebiçavuşoğlu: Kurutma İyi Olmazsa Bir Yıllık Emek Heba Olur”
Bahçelerdeki hasat ve sera kurutma aşamalarını aktaran üreticilerden Fatma Nebiçavuşoğlu, “Erkekler sırıklarla çırpıyor, biz kadınlar topluyoruz. Yeşil kabuklu olanları soyma makinesine verip ardından kurutmak için seriyoruz” derken; sebze serasını kurutma alanına çeviren Yasef Nebiçavuşoğlu sürecin hassasiyetine dikkat çekti:
“Şimdi hem değişken sonbahar havasıyla hem de yaban hayatıyla yarışıyoruz. Cevizleri soyduktan sonra seralara serip günde 3 ila 5 defa altüst ederek karıştırıyoruz. Cevizde yetiştirmekten daha mühimi kurutmadır. Nemli kalırsa küflenir, müşteri şikayet eder. Belediyemiz 300 ₺ fiyat açıkladı ancak piyasa sürekli aşağıya çekilmek isteniyor.”
“Muhtar Yılmaz Nebiçavuşoğlu ve Abdi Adak: Gelecek Yılın Gözlerini Korumak Zorundayız”
Kolak Mahallesi Muhtarı Yılmaz Nebiçavuşoğlu, doluya rağmen rekoltenin geçen yıla göre yüzde 15 arttığını belirterek, “Geçen yıl yağışlar yüzünden kurutmada çok zorlandık. Bu sene seralarda tel kerevetler ve vantilatörle havalandırma yaparak kayıpların önüne geçtik” dedi. Üreticilerden Abdi Adak ise sırıkla hasat yaparken yeni filizlere vurulmaması gerektiğini hatırlatarak, “Dala rastgele vurursanız gelecek yılın ceviz gözlerini öldürürsünüz. Çocuk bakar gibi suladığımız, gübrelediğimiz ceviz iyi kurutulmazsa içi kararır, bir yıllık emek ziyan olur” ifadelerini kullandı.
91 yaşındaki asırlık çınar Zeynep Akkuş ise Chandler ve yerli çeşitlerin toplama mesaisine bizzat katılarak toprağa bağlılığın en güzel örneğini sergiledi.
Toprak TV Olarak;
Yüksek rakımlı Çameli platosunda üretilen, dolgun iç randımanı ve beyaz iç rengiyle öne çıkan cevizlerimizin; modern kurutma tesislerinin yokluğu nedeniyle seralarda vantilatörlerle kurutulmaya çalışılmasını üreticimizin takdire şayan bir azmi ancak çözülmesi gereken yapısal bir altyapı eksikliği olarak değerlendiriyoruz. Cevizde aflatoksin ve iç kararmasının önlenmesi, hasat sonrası teknolojilerin devreye girmesine bağlıdır.
Karar vericilere çağrımızdır: Tarım ve Orman Bakanlığı, Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü ve Güney Ege Kalkınma Ajansı (GEKA) koordinasyonunda; Denizli genelinde ve Çameli ilçesinde ‘Merkezi Ceviz Soyma, Yıkama, Boylama ve Sıcak Havalı Otomatik Kurutma Tesisleri’ kurulmalıdır. Çameli Ceviz Üreticileri Tarımsal Kalkınma Kooperatifi çatısı altında kurulacak bu altyapıya Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı (KKYDP) kapsamında yüzde 85 doğrudan kamu hibesi verilmelidir. Fiyat istikrarını sağlamak adına Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) veya Tarım Kredi Kooperatifleri, kabuklu kuru cevizde üretici maliyetlerini koruyan taban alım fiyatı belirlemeli ve piyasaya regülasyon müdahalesi yapmalıdır.
Tüketicilerimize ve yetiştiricilerimize tavsiyemiz ve çağrımız ise; üreticilerimizin sırıkla dövme yerine ağaç sarsıcı (vibratör) makineler kullanarak ertesi yılın meyve gözlerini korumaları; ceviz iç nem oranını yüzde 8’in altına düşürene kadar doğrudan toprakla temas ettirmeden tel kerevetlerde kurutmalarıdır. Tüketicilerimizin ise ithal, menşei belirsiz ve bayat cevizler yerine; Denizli Çameli yaylalarında binbir emekle kurutulan taze, omega-3 zengini yerli cevizleri tercih etmeleridir.
