-
[ÇANKAYA-ANKARA]
Milli tarımın sürdürülebilirliğini sağlamak, girdi maliyetleri karşısında üreticiyi korumak ve gıda arz güvenliğini teminat altına almak amacıyla Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yürütülen 2026 yılı tarımsal destekleme ödemelerinin ilk 9 aylık bilançosu açıklandı. Bakanlığın resmi istatistik bülteninden derlenen verilere göre; Ocak-Eylül döneminde Türkiye genelindeki 3 milyon çiftçinin hesaplarına toplam 115 milyar 496 milyon ₺ nakdi destek aktarıldı.
2026 yılı için toplam 167,6 milyar ₺ olarak tahsis edilen tarımsal destekleme bütçesinin yaklaşık yüzde 69’luk kısmı ilk 9 ayda üreticilerle buluşturulurken, ödemelerin sektörel dağılımında aslan payı bitkisel ve hayvansal üretime ayrıldı.
“Bitkisel Üretime 84,6 Milyar ₺, Hayvansal Üretime 27,1 Milyar ₺ Aktarıldı”
Yılın ilk 9 ayında gerçekleştirilen 115,5 milyar ₺’lik toplam ödemenin sektörel oranları ve parasal karşılıkları şu şekilde gerçekleşti:
Bitkisel Üretim Desteği: Toplam bütçenin yüzde 73,3’ünü oluşturarak 84 milyar 655 milyon ₺ seviyesine ulaştı. Bu kalemde en büyük payı yaklaşık 44 milyar 593 milyon ₺ ile temel üretim destekleri aldı.
Hayvansal Üretim Desteği: Yüzde 23,5’lik payla 27 milyar 136 milyon ₺ olarak gerçekleşti. Bu alanda büyükbaş buzağı desteklemeleri 12 milyar 14 milyon ₺ ile ilk sırada yer aldı.
Kırsal Kalkınma Yatırımları: Yüzde 2,6 pay alarak 3 milyar 13 milyon ₺ oldu.
Tarımsal AR-GE: 407 milyon ₺ kaynak tahsis edildi (yüzde 0,3).
Su Ürünleri Üretimi: 285 milyon ₺ ödeme yapıldı (yüzde 0,2).
“Üçüncü Çeyrekte Lisanslı Depo Kirası ve Aşı Tazminatları Öne Çıktı”
Yılın Temmuz-Ağustos-Eylül aylarını kapsayan üçüncü çeyreğinde ise hasat dönemiyle birlikte lisanslı depolarda muhafaza edilen tarımsal ürünler için çiftçilere 47 milyon ₺ kira desteği ödendi. Hayvansal üretim tarafında ise üçüncü çeyrekte; büyükbaş hayvancılık için 4 milyar 51 milyon ₺, hayvan ve sürü sağlığı aşı uygulamaları için 1 milyar 325 milyon ₺, hayvan hastalıkları tazminatları için 1 milyar 139 milyon ₺ ve küçükbaş hayvancılık (kuzu-oğlak) için 1 milyar 95 milyon ₺ üretici hesaplarına yatırıldı. Kırsal kalkınma yatırımlarına ise bu dönemde 1 milyar 232 milyon ₺ nakit aktarıldı.
Toprak TV Olarak;
Tarlada mazotun, gübrenin ve tohumun; ahırda ise yemin ve ilacın ateş pahası olduğu bir üretim sezonunda, 9 ayda 115,5 milyar ₺’lik kaynağın doğrudan üreticiye ulaşmasını kıymetli buluyoruz. Ancak enflasyonist baskı ve artan girdi maliyetleri karşısında, çiftçimizin borç sarmalına girmeden ekim yapabilmesi için destekleme ödemelerinin sezon ortasında veya hasat sonrasında değil; tohum tarlaya düşmeden önce avans olarak ödenmesi gerektiğinin altını çiziyoruz.
Karar vericilere çağrımızdır: Tarım ve Orman Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı koordinasyonunda; 5488 sayılı Tarım Kanunu’nun 21. maddesinde yer alan ‘Tarımsal desteklemeler milli gelirin yüzde 1’inden az olamaz’ amir hükmü eksiksiz uygulanmalı, 2027 tarımsal destek bütçesi en az 300 milyar ₺ seviyesine çıkarılmalıdır. Yılın son çeyreğinde kalan yaklaşık 52 milyar ₺’lik bütçe, kışlık hububat ekim döneminde çiftçiye gübre ve tohum desteği olarak derhal avans şeklinde dağıtılmalıdır. Mazot ve gübrede vergi muafiyeti sağlanmalı, Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı (KKYDP) kapsamındaki sulama ve makineleşme hibeleri yüzde 85 seviyesine yükseltilmelidir.
Tüketicilerimize ve yetiştiricilerimize tavsiyemiz ve çağrımız ise; çiftçilerimizin Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) ve TÜRKVET kayıtlarını güncel tutarak hak kaybına uğramamaları, buzağı ve kuzu desteklemelerinde aşı ve küpeleme takvimlerini aksatmamalarıdır. Tüketicilerimizin ise sofralarına gelen her lokma ekmeğin, sütün ve etin arkasında devlet destekleriyle ve binbir zahmetle ayakta duran 3 milyon cefakâr Türk çiftçisinin olduğunu unutmayarak yerli üretime sahip çıkmasıdır.