-
[AHLAT-BİTLİS]
Van Gölü Havzası’nın volkanik ve verimli topraklarına sahip Bitlis, stratejik bakliyat üretiminde Türkiye’nin tohum ambarı konumuna yükseldi. Türkiye genelinde kullanılan tohumluk kuru fasulyenin (Phaseolus vulgaris) yüzde 75’ini tek başına karşılayarak zirvede yer alan Bitlis; yemeklik kuru fasulye üretiminde de yıllık yaklaşık 30 bin tonluk rekolte ve yüzde 15’lik pazar payıyla Türkiye genelinde en çok üretim yapan beşinci il unvanını koruyor.
Özellikle Ahlat ilçesinde yoğunlaşan, Tatvan ve Adilcevaz ilçelerine de yayılan üretim modeli; bölgede kurulan modern boylama, eleme ve paketleme tesisleriyle entegre bir sanayi ekosistemine dönüştü. Sözleşmeli üretim modeli sayesinde çevre illerdeki çiftçileri de kapsayan geniş bir üretim ağı oluşturuldu.
“Kenan Örken: Türkiye’deki Sertifikalı Tohumun Yüzde 65’ini Tek Başımıza Karşılıyoruz”
Bölgede kuru fasulye üretimini kalıcı bir sanayi koluna dönüştüren Örkenler Tarım Yönetim Kurulu Başkanı Kenan Örken, yürütülen çalışmalar ve tohumluk başarısı hakkında şu teknik detayları paylaştı:
“Bakliyat ve tohumculuk alanında 2013 yılından bu yana bölgemizde büyük bir emek ortaya koyduk. 2017 yılında Ahlat’ta kurduğumuz entegre işleme ve paketleme tesisimizle üretimi kalıcı bir sektöre dönüştürdük. Yemeklik kuru fasulyede yıllık yaklaşık 30 bin tonluk hacimle Türkiye’nin ilk beş ili arasındayız. Tohumluk üretiminde ise tartışmasız Türkiye birincisiyiz. Son 5-6 yıldır Türkiye’de çiftçilerimizin tarlasına ektiği sertifikalı fasulye tohumunun yüzde 65’ini işletme olarak tek başımıza karşılıyoruz. Bitlis’in yanı sıra çevre illerde sözleşmeli üretim yaptırdığımız çiftçilerimizin hasadını alıyor, işliyor ve 81 ilimize hem lezzetli yemeklik fasulye hem de yüksek çimlenme kabiliyetine sahip tohum ulaştırıyoruz.”
“Bin 800 Metre Rakım ve Serin Yayla Havası İnce Kabuk ve Pişme Kolaylığı Sağlıyor”
Bitlis’in coğrafi ve mikroklimatik üstünlüklerine işaret eden Örken, fasulye tarlalarının deniz seviyesinden bin 650 ile bin 800 metre yükseklikte yer aldığını vurguladı:
“Türkiye’de kuru fasulye tohumu ekimi yapılan 22 il arasında en yüksek rakıma sahip havzayız. Fasulye aşırı sıcakları sevmeyen, 32 derecenin üzerinde çiçek döken hassas bir bitkidir. Bitlis’te yaz aylarında sıcaklığın 29-30 derecede dengelenmesi tane doldurma döneminde büyük avantaj sağlıyor. Yüksek rakım, bol güneşlenme ve serin yayla geceleri fasulyemizin kabuğunu incecik yapıyor. Çabuk pişen, dağılmayan, aroması ve protein değeri yüksek Ahlat fasulyesi bu sayede sofralarda ayrıcalıklı bir yere sahip oluyor.”
Toprak TV Olarak;
Dışa bağımlılığın ve tohum ithalatının konuşulduğu bir dönemde, Bitlisli üreticilerimizin ve sanayicilerimizin el ele vererek Türkiye’nin fasulye tohumu ihtiyacının yüzde 75’ini yerli imkanlarla üretmesini; milli tarım bağımsızlığımız adına gurur verici bir başarı olarak değerlendiriyoruz. Ahlat’ın volkanik topraklarında tohumu ekilen fasulyenin çevre illere yayılan sözleşmeli modellerle işlenmesi, kırsal istihdamın ve yerinde kalkınmanın en somut kanıtıdır.
Karar vericilere çağrımızdır: Tarım ve Orman Bakanlığı, Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü ve Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü (TİGEM) koordinasyonunda; Bitlis Ahlat “Milli Bakliyat Tohumu Üretim ve Islah İhtisas Merkezi” olarak tescil edilmelidir. Sertifikalı bakliyat tohumu ekimi yapan üreticilere verilen dekar başına tohum kullanım destekleri iki katına çıkarılmalıdır. Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı (KKYDP) kapsamında Bitlis ve ilçelerinde kurulacak optik renk ayırıcı (sortex) temizleme, azotlu vakumlu paketleme ve tohum işleme tesislerine yüzde 85 doğrudan kamu hibesi sağlanmalıdır. Ayrıca yüksek rakımlı arazilerde yer altı su seviyesini korumak için basınçlı güneş enerjili (GES) damla sulama altyapılarına sıfır faizli yatırım kredisi verilmelidir.
Tüketicilerimize ve yetiştiricilerimize tavsiyemiz ve çağrımız ise; üreticilerimizin sertifikasız tohum kullanımından uzak durmaları, ekim nöbetinde (münavebe) toprağa doğal azot bağlayan kuru fasulyeye mutlaka yer vermeleri ve hasat sırasında tohum zarını çatlatmayacak ayarlı biçerdöverler kullanmalarıdır. Tüketicilerimizin ise paket arkası etiketlerini kontrol ederek ithal iri daneli ürünler yerine; Van Gölü Havzası’nın temiz sularıyla beslenen, ince kabuklu, çabuk pişen tescilli yerli Bitlis ve Ahlat kuru fasulyesini sofralarından eksik etmemeleridir.
