-
[ANKARA]
İçme suyu iletim hatlarındaki fiziki sızıntılar ve şebeke kayıpları hem doğal su kaynaklarını kurutuyor hem de milyarlarca liralık ekonomik zarara yol açıyor. Tarım ve Orman Bakanlığı koordinasyonunda kentlerde bütüncül, verimli ve sürdürülebilir su yönetimi sağlamak amacıyla yürütülen çalışmalar sonucunda; 2004 yılında ülke genelinde yüzde 60 seviyelerinde olan ortalama şebeke su kaybı oranı, 2025 yılı sonu itibarıyla yüzde 31 düzeyine çekildi.
Belediyeler arasında teknik dayanışmayı ve bilgi aktarımını güçlendiren “Belediye Su Kardeşliği” uygulaması kapsamında, 62 belediye ile su ve kanalizasyon idaresi sahada ortak çalışma yürüttü.
“62 Belediyeden 47’sine Teknik Destek: Yüzde 66’sında Somut İyileşme”
İmzalanan iş birliği protokolleri doğrultusunda yürütülen programda, kurumsal tecrübesi yüksek ve kayıp oranları düşük olan 15 deneyimli belediye, teknik altyapısını geliştirmek isteyen 47 belediyeye saha rehberliği yaptı. Yürütülen ortak uygulamalar sonucunda destek alan 47 belediyenin 31’inde su kayıp oranlarında doğrudan gerileme kaydedildi. Böylece program dahilinde teknik destek verilen yerel yönetimlerin yaklaşık yüzde 66’sında içme suyu kayıplarının önlenmesi yönünde somut ve ölçülebilir bir iyileşme elde edildi.
“SCADA Merkezleri, Akustik Dinleme ve Gece Debisi Taraması”
Program kapsamında uzman ekiplerce düzenlenen saha incelemelerinde; SCADA uzaktan kontrol merkezleri, izole alt bölge (DMA) odaları ve malzeme laboratuvarları yerinde incelendi. Şebekelerdeki görünmeyen kılcal çatlakların tespiti için akustik dinleme mikrofonları ve minimum gece debisi analizleri gibi ileri mühendislik teknikleri uygulandı.
Protokol çerçevesinde; sayısal hidrolik modelleme, izole sayaçlı alt bölgelerin kurulması, aktif sızıntı taraması, abone sayaç otomasyonu, kaçak ve izinsiz kullanımların önüne geçilmesi ile eskiyen boru hatlarının yenilenmesi konularında ortak projeler devreye alındı.
Toprak TV Olarak;
İklim krizinin kuraklık döngülerini sıklaştırdığı bir dönemde, barajlarımızdan ve yer altı akiferlerimizden çekilen suyun yüzde 60’ının şebeke borularında toprağa karışmasını; hem tarımsal sulama hem de kentsel içme suyu güvenliği açısından kabul edilemez bir milli servet kaybı olarak görüyorduk. Yürütülen sistemli çalışmalarla bu oranın yüzde 31’e indirilmesi ve 62 belediyenin “Su Kardeşliği” çatısı altında güç birliği yapması, Türkiye Yüzyılı’nın su verimliliği hamlesinde tarihi bir dönüm noktasıdır.
Karar vericilere çağrımızdır: Tarım ve Orman Bakanlığı Su Yönetimi Genel Müdürlüğü, İller Bankası (İLBANK) ve belediyeler koordinasyonunda; içme suyu şebekelerinde yüzde 25’lik yasal nihai hedef için “Ulusal Şebeke Yenileme Fonu” devreye sokulmalıdır. Su kayıp oranı yüzde 30’un üzerinde kalan belediyelere; SCADA, izole alt bölge ve basınç kırıcı vana yatırımlarında yüzde 85 oranında doğrudan geri ödemesiz hibe desteği sağlanmalıdır. Tarımsal sulama birlikleri ile belediyelerin arıtılmış kentsel atıksu kullanımı protokolleri hızlandırılmalı; park, bahçe ve yeşil alan sulamalarında içme suyu şebekesi yerine gri su ve arıtılmış suların kullanımı kanunla zorunlu hale getirilmelidir.
Tüketicilerimize ve yetiştiricilerimize tavsiyemiz ve çağrımız ise; vatandaşlarımızın cadde ve sokaklarda gördükleri şebeke boru patlaklarını ve sızıntılarını 185 arıza hatlarına anında bildirmeleri, evlerinde damlatan musluk ve rezervuarları hızla onarmalarıdır. Çiftçilerimizin ise kentsel arıtma tesislerinden çıkan güvenli ve analiz edilmiş suların yem bitkisi üretiminde kullanımını teşvik eden bölgesel çalışmalara destek vererek kıymetli yer altı su rezervlerimizi korumalarıdır.
