-
[EFELER-AYDIN]
Türkiye’nin kestane üretim üssü Aydın’da, Avrupa Birliği (AB) coğrafi işaret tescilli Aydın kestanesinde (Castanea sativa) 2026 hasat sezonunun ilk alımı törenle gerçekleştirildi. Aydın Ticaret Borsası ev sahipliğinde düzenlenen geleneksel ilk ürün alım töreninde; Köşk, Eğrikavak ve Umurlu mahallelerinden 16 üreticinin getirdiği toplam 160 kilogram kestane, üretici emeğine dikkat çekmek amacıyla kilogramı sembolik olarak 600 ₺ fiyatla satın alındı.
Aydın Valisi Osman Varol, Aydın Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Fevzi Çondur, Aydın İl Tarım ve Orman Müdürü Ayhan Temiz, meslek odası başkanları ve kestane üreticilerinin katıldığı törende; kestanenin ihracattaki ağırlığı, ağaç varlığı ve hasat verimliliği değerlendirildi.
“Vali Osman Varol: 880 Bin Ağaç Varlığı ve 25 Bin 500 Ton Rekolteyle Türkiye Lideriyiz”
Kestanenin kent ve ülke ekonomisindeki stratejik rolünü vurgulayan Aydın Valisi Osman Varol, şu bilgileri paylaştı:
“Ülkemizin yıllık yaklaşık 83 bin tonluk kestane üretiminin 25 bin 500 tonu, yani yüzde 31’i Aydın’ımızda üretilmektedir. 880 bin toplam ağaç varlığımızla bu alanda Türkiye lideriyiz. Çiftçi Kayıt Sistemi’ne (ÇKS) kayıtlı 5 bin 700 üreticimiz kestaneyle hayatını kazanıyor, geçimini sağlıyor. Sarp dağ yamaçlarında büyük zahmetle yürütülen hasat döneminin kazasız tamamlanmasını ve çiftçimizin emeğinin tam karşılığını almasını diliyorum. Sezonun ilk alımını sembolik 600 ₺ ile başlattık; bereketli olsun.”
“Fevzi Çondur: Üretimin Yüzde 60’ı İhraç Ediliyor”
Aydın Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Fevzi Çondur, kestanenin incirden sonra AB coğrafi işaret tescili alan ikinci Aydın ürünü olduğuna dikkat çekti:
“Avrupa kestanesi olarak bilinen ürünün genetik kaynağı bu topraklardır. İnce kabuğu, meyvesinin iriliği ve kabuktan kolay ayrılması Aydın kestanesinin ayırt edici niteliğidir. Aydın’da üretilen kestanenin yaklaşık yüzde 60’ı yurt dışına ihraç edilmektedir. Türkiye kestane ihracatının neredeyse yarısını tek başımıza karşılıyoruz. Geçen yıl ortalama üretici satış fiyatı 171,8 ₺ düzeyindeydi. Bu sezon ise döküntü kestaneler dahi 180 ₺ bandından satılmaya başladı; rekolte ve kalibre açısından çok verimli bir dönem yaşıyoruz.”
Üreticilerden Ersöz Özcan meyve boyunun ve kalibresinin sevindirici olduğunu belirtirken, İsmail Bacak ise yağışların etkisiyle hasadın yüzde 80’inin tamamlandığını ve mahsulün kaliteli olduğunu ifade etti.
Toprak TV Olarak;
Aydın dağlarının dik yamaçlarında, metrelerce yükseklikte sırıkla çırpılarak ve dikenli yumaklardan tek tek ayıklanarak toplanan kestaneyi; yalnızca bir meyve değil, orman köylümüzün geçim kaynağı ve katma değeri yüksek bir milli servet olarak görüyoruz. Üretilen mahsulün yüzde 60’ının ihraç edilerek ülkeye döviz kazandırması, Aydın kestanesinin dünya pazarındaki gücünü tescillemektedir.
Karar vericilere çağrımızdır: Tarım ve Orman Bakanlığı, Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü ve Aydın Valiliği koordinasyonunda; kestane ağaçlarını tehdit eden kestane dal kanseri (Cryphonectria parasitica) ve gal arısı (Dryocosmus kuriphilus) zararlısına karşı biyolojik mücadele ve dayanıklı yerli aşılı fidan dikimi destekleri hızlandırılmalıdır. Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı (KKYDP) kapsamında Köşk, Sultanhisar ve Nazilli havzalarına kestane boylama, fırınlama, soyma ve kestane şekeri işleme entegre tesisleri kurulması için üretici birliklerine yüzde 85 doğrudan kamu hibesi verilmelidir. Sarp arazilerde hasat işçiliğini güvenli kılacak mekanik ekipman ve güvenlik donanımları hibe kapsamına dahil edilmelidir.
Tüketicilerimize ve yetiştiricilerimize tavsiyemiz ve çağrımız ise; üreticilerimizin hasat sonrasında kestaneleri nemli ve havasız naylon çuvallar yerine hava geçiren doğal jüt çuvallarda gömüye alarak muhafaza etmeleridir. Tüketicilerimizin ise kış sofralarında ithal ve sert kabuklu ürünler yerine; Aydın yaylalarında yetişen, ince kabuklu, kolay soyulan, besleyici ve tescilli yerli Aydın kestanesini tercih etmeleridir.
