-
[ANTALYA]
Antalya Ticaret Borsası (ATB) ve Antalya Tarım Konseyi (ATAK) Yönetim Kurulu Başkanı Ali Çandır, Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı Mart 2026 Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi’ni (Tarım-GFE) değerlendirdi. Genel Başkan Ali Çandır, Tarım-GFE’nin mart ayında aylık yüzde 3,89, yıllık bazda ise yüzde 34,26 oranında yükseliş gösterdiğini belirterek, “Aylık bazda gerçekleşen bu artış, endeksin ölçülmeye başlandığı 2015 yılından itibaren mart ayları ortalamasının yüzde 75 üzerinde ilan edilmiştir. Yıllık rakam ise son 10 yılın mart ayları ortalamasının yüzde 8 üzerine çıkmıştır” dedi.
“Enerji ve Gübre Kalemlerinde Küresel Risk Gerçekleşti”
Tarım-GFE’nin alt kalemlerini kurumsal verilerle inceleyen Genel Başkan Ali Çandır, tarımda kullanılan mal ve hizmetlerin fiyatlarında aylık yüzde 4,39 ve yıllık yüzde 35,82 artış olduğunu kaydetti. Aylık bazda enerjide yüzde 9,55, gübrede yüzde 9,60 ve tarımsal ilaçlarda yüzde 3,60 yükseliş yaşandığına dikkat çeken Çandır, yıllık değişimlerde ise gübrenin yüzde 48,33, hayvan yeminin yüzde 35,86, veteriner hizmetlerinin yüzde 35,59 ve tohumun yüzde 33,58 oranında arttığını belirtti. Mart ve nisan aylarında yaşanan uluslararası konjonktürün maliyetleri tetiklediğini vurgulayan Çandır, şu önemli değerlendirmede bulundu:
“Mart ve nisan aylarında yaşanan küresel olaylar dikkate alındığında, özellikle enerji ve gübre kalemleri başta olmak üzere, tarımsal girdi kalemlerinde ciddi artışların yaşanma riski yükselmiş durumdadır. Nitekim ilan edilen mart ayı rakamları, bu riskin gerçekleştiğini göstermektedir. Üretici düzeyindeki gıda kalemi ise aylık yüzde 2,30 ve yıllık yüzde 34,32 artmıştı. Bu durum, mart ayında tarıma dayalı imalat sanayiindeki enflasyonun, tarımdan daha düşük seyrettiğini göstermektedir.”
“Son Bir Yıllık Eğilim Üretici Aleyhine Seyretti”
Mart ayı tarımsal üretici fiyat endeksi Tarım-ÜFE’nin aylık yüzde 3,85, yıllık yüzde 36,09 arttığını hatırlatan ATB Başkanı Ali Çandır, “Tarımsal faaliyetlerde bulunanlar açısından son bir yıllık eğilim, genel olarak üretici aleyhine seyretmiştir. Ancak mayıs, haziran, eylül ve ocak aylarındaki lehte durum, mart ayında tekrar etmiştir. Tüketici taraftaki gıda enflasyonu martta aylık yüzde 1,79 ve yıllık yüzde 32,36; yaş meyve sebze enflasyonu ise aylık yüzde 3,08 ve yıllık yüzde 36,86 artış olarak ilan edilmiştir” ifadelerini kullandı.
Toprak TV Olarak;
Antalya Ticaret Borsası Genel Başkanı Ali Çandır‘ın Tarım-GFE verileri üzerinden yaptığı bu makroekonomik analizi, bitkisel üretim ve hayvansal üretim hatlarımızın geleceği açısından son derece stratejik bir uyarı olarak görüyoruz. Özellikle gübredeki yıllık yüzde 48,33’lük ve enerjideki aylık yüzde 9,55’lik artışların küresel risklerle birleşerek sahaya yansıması, üretim ekonomimizin acil olarak desteklenmesi gerektiğini kanıtlamaktadır. Üretici aleyhine gelişen fiyat makasının bitkisel üretim motivasyonunu kırmaması adına, yerel bazda borsa ve konsey iş birlikleriyle üreticinin girdi tedarik kanallarının sübvanse edilmesi ve tarım ekonomisinde iklim-küresel kriz koruma kalkanlarının devreye alınması şarttır.