-
[ÇANKAYA-ANKARA]
Binlerce yıllık köklü su mühendisliği mirasıyla tarihe yön veren Türkiye, uluslararası sulama ve hidrolik alanında tarihi bir başarıya daha imza attı. Fransa’nın Marsilya kentinde gerçekleştirilen Uluslararası Sulama ve Drenaj Komisyonu (ICID) 2026 Kongresi’nde, Tarım ve Orman Bakanlığı Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğü tarafından aday gösterilen iki abidevi eser; Mardin Dara Antik Kenti Su Sistemi ile Gaziantep Oğuzeli Halep Arığı Su Sistemi, küresel ölçekte verilen “Dünya Mirası Sulama Yapıları” (World Heritage Irrigation Structures – WHIS) Ödülü’ne layık görüldü.
Anadolu’nun asırlara meydan okuyan su iletim kanalları, sarnıçları, bendleri ve antik sulama ağları; mühendislik zekâsı ve tarihi sürdürülebilirliğiyle dünya sahnesinde tescillendi.
“Bakan İbrahim Yumaklı: Dünya Mirası Listesindeki Eser Sayımız 5’e Yükseldi”
Türkiye’nin kadim su medeniyetinin uluslararası alanda taçlandırılmasından duyduğu gururu paylaşan Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, konuya ilişkin yaptığı açıklamada şu ifadelere yer verdi:
“Fransa’da düzenlenen ICID 2026 Kongresi’nde kadim su medeniyetimizin iki eşsiz eseri; Mardin Dara Antik Kenti Su Sistemi ile Gaziantep Oğuzeli Halep Arığı Su Sistemi uluslararası ödüle layık görüldü. Bu iki kıymetli tescille birlikte, ülkemizin Dünya Mirası Sulama Yapıları Listesi’ndeki tescilli eser sayısı 5’e yükselmiş oldu. Ecdadımızın suyu yönetme aklını, doğayla uyumlu hidrolik dehasını koruyarak yarınlara taşıyan ve bu başarıyı ülkemize kazandıran Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü ekiplerimizi ve emeği geçen tüm çalışma arkadaşlarımı yürekten tebrik ediyorum. Aziz milletimize ve ülkemize hayırlı olsun.”
“Dara’nın Antik Mühendisliği ve Halep Arığı’nın Asırlık Akışı”
Mardin’in Artuklu ilçesi sınırlarında yer alan Dara Antik Kenti Su Sistemi; kayalara oyulmuş devasa sarnıçları, baraj bendleri, su kuleleri ve kilometrelerce uzanan dağıtım kanallarıyla kurak Mezopotamya coğrafyasında hayata can veren antik bir mühendislik şaheseri olarak kabul ediliyor.
Gaziantep’in Oğuzeli ilçesinde yüzyıllardır tarımsal sulamada kullanılan Halep Arığı Su Sistemi ise; yer altı ve yer üstü su kaynaklarını cazibeyle taşıyarak verimli Sacır Havzası topraklarını yeşerten, geleneksel tarımsal sürdürülebilirliğin ve yerel su imecesinin en diri örnekleri arasında yer alıyor.
Toprak TV Olarak;
Su fakiri olma sınırında bulunan ülkemizde, binlerce yıl öncesinden günümüze kadar ulaşan Dara’nın sarnıçları ile Oğuzeli’nin Halep Arığı gibi yapılar; atalarımızın her damla suyu bir can bilip nasıl akılla, sanatla ve adaletle yönettiğini bizlere hatırlatan en büyük ders niteliğindedir. Bu eşsiz yapıların ICID tarafından tescillenmesi, suyun hafızasını geleceğe taşıyan DSİ teşkilatımızın vizyonunu ortaya koymaktadır.
Karar vericilere çağrımızdır: Tarım ve Orman Bakanlığı, Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğü ile Kültür ve Turizm Bakanlığı koordinasyonunda; Türkiye genelindeki tüm tarihi su kemerleri, bentler, antik sarnıçlar ve arık sistemleri “Milli Su Mirası Envanteri” kapsamına alınarak koruma kalkanıyla güvence altına alınmalıdır. Başta Mardin Dara ve Gaziantep Oğuzeli olmak üzere tescillenen bu su yapıları için özel restorasyon fonları ayrılmalı; Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı (KKYDP) kapsamında havzadaki çiftçilere modern damla sulama altyapısı kurularak tarihi arıkların su iletim verimliliği yüzde 100 korunmalıdır. Bu antik güzergâhlar agro-turizme ve su temalı kültür rotalarına kazandırılmalıdır.
Tüketicilerimize ve yetiştiricilerimize tavsiyemiz ve çağrımız ise; çiftçilerimizin atalarımızın bize emanet ettiği bu kadim kanalları ve su yollarını kirletmeden, debisini bozmadan ve aşırı vahşi sulamayla tüketmeden korumalarıdır. Tüketicilerimizin ise binlerce yıldır su medeniyetiyle yoğrulan Mezopotamya ve Güneydoğu ovalarında yetiştirilen yerli ve milli tarımsal ürünlerin değerini bilerek, suyuna ve toprağına sahip çıkmasıdır.
