-
[BRÜKSEL]
Avrupa Birliği (AB), jeopolitik gerilimler, enerji maliyetlerindeki tırmanış ve tedarik zincirlerindeki aksaklıklar nedeniyle yükselen gübre fiyatlarının üreticiler üzerindeki finansal baskısını hafifletmek amacıyla dev bir mali paket hazırladı. AB Komisyonu tarafından yapılan resmi açıklamada, bitkisel üretimde rekolte kayıplarını engellemek ve kıtasal gıda arz güvenliğini korumak adına çiftçilerin gübre satın alımlarına yönelik doğrudan 540 milyon € tutarında kaynak sağlanacağı bildirildi. Hazırlanan makro planlama kapsamında, AB üyesi ülkelerin kendi ulusal fonlarından %200’e kadar ek katkı sunabilmesinin önü açılırken, sahaya yansıyacak toplam destek hacminin 1,5 milyar € seviyesine kadar ulaşabileceği belirtildi.
Ortak Tarım Politikası’nda Likidite ve Avans Reformu
AB Komisyonu, krizin derinleşmesini önlemek amacıyla Ortak Tarım Politikası (CAP) mevzuatında hedefli ve radikal değişiklikler yapılmasını önerdi. Üye ülke çiftçilerine daha hızlı, esnek ve proaktif destek mekanizmaları sunmayı amaçlayan paket kapsamında; kırsal kalkınma fonları bünyesinde yeni bir kriz likidite mekanizması kurulması, doğrudan tarım desteklerinin üreticilere çok daha erken takvimlerde ödenebilmesi ve üye ülkelerin 2027 yılı doğrudan ödeme bütçelerinde esnek düzenlemeler yapabilmesi kararlaştırıldı. Yeni agro-ekonomik nizam uyarınca üye devletler, çiftçilere yönelik doğrudan ödemelerin avanslarını normal yasal tarih olan 16 Ekim’den önce ve çok daha yüksek oranlarda serbest bırakabilecek. Söz konusu finansal reform paketinin yürürlüğe girmesi için Avrupa Parlamentosu ve AB Konseyi’nin resmi onayı bekleniyor.
Avrupa Tarımında Gübre ve Hammaddede Dışa Bağımlılık Krizi
Mali destek kararının arkasında, Avrupa bitkisel üretim hatlarını tehdit eden küresel hammadde krizleri yer alıyor. Orta Doğu’daki kronik çatışmalar, Hürmüz Boğazı lojistik hattındaki belirsizlikler, doğalgaz endeksli enerji fiyatlarındaki yükseliş ile Rusya ve Belarus’tan yapılan gübre ithalatına getirilen yaptırım kısıtlamaları, Avrupa genelinde gübre maliyetlerini tırmandırmış durumda. Mevcut agronomik verilere göre gübre girdisinde yüksek oranda dışa bağımlı olan AB, azotlu gübre ihtiyacının yaklaşık %30’unu, fosfat bazlı gübre ihtiyacının ise yaklaşık %70’ini ithalat enstrümanlarıyla karşılıyor. Yaşanan bu küresel şoklar, birlik tarım ekonomisini kırılgan hale getirirken, komisyonun likidite hamlesiyle üretim nizamının korunması amaçlanıyor.
Toprak TV Olarak;
AB Komisyonu tarafından ilan edilen 540 milyon €’luk gübre ve girdi destek paketi, bitkisel üretim ekonomisinde hammadde tedarik sürekliliğinin küresel kriz anlarında ne denli hayati olduğunu gösteren çok rasyonel bir koruma kalkanıdır. Azotlu gübrede %30, fosfatlı gübrede ise %70 oranında küresel tedarik zincirine bağımlı olan bir tarım modelinin, jeopolitik riskler ve enerji şokları karşısında ne kadar kırılganlaştığı net şekilde görülmektedir. CAP sisteminde revizyona gidilerek destekleme avanslarının 16 Ekim tarihinden öne çekilmesi, üreticinin tarladaki nakit akışını yönetebilmesi adına stratejik bir hamledir. Küresel gıda arz güvenliğinin ve tarladaki rekolte istikrarının finansal enstrümanlarla tahkim edilmesini yakından takip ediyoruz. Girdi maliyetlerinin kontrolü, sürdürülebilir üretimin temelidir.