Çarşamba Ovası’nda Tarımsal Çatışma: Dron ile Çeltik İlaçlaması On Binlerce Kavak Fidanını ve Bahçeleri Vurdu!…
-
[SAMSUN – Çarşamba]
Türkiye’nin en verimli tarım havzalarından biri olan Samsun’un Çarşamba ilçesinde, uzun yıllardır bitkisel üretim dengelerini sarsan “dron ile çeltik ilaçlaması” krizi yeniden tırmandı. Yalı Mahallesi ve Çınarlık Mahallesi’nde yoğun olarak kavak fidanı yetiştiriciliği ve bahçe ziraatı yapan yerel üreticiler, çevredeki çeltik arazilerinde insansız hava araçları (dron) vasıtasıyla havadan uygulanan yabancı ot ve haşere ilaçlarının, rüzgar sürüklenmesi neticesinde on binlerce fidan ile sebze ve meyve bahçelerine telafi edilemez zararlar verdiğini iddia etti.
Bilirkişi Raporları Zararı Tescilledi, Hukuk Mücadelesi Sürüyor
Saha verilerine ve adli kayıtlara yansıyan bilgilere göre; bölgede 2023 yılında yaklaşık 100 bin, 2025 yılında ise yaklaşık 60 bin kavak fidanının zirai ilaç kontaminasyonu nedeniyle kuruduğu gerekçesiyle yargıya başvuruldu. Açılan tazminat ve ceza davalarında hazırlanan resmi adli bilirkişi raporlarında, fidanlardaki kuruma ve deformasyonların doğrudan çeltik tarlalarında kullanılan yabancı ot kimyasallarından kaynaklandığı tescil edildi. Kabul edilen bir tazminat davası istinaf aşamasına taşınırken, 2026 yılı üretim sezonunda da dron destekli ilaçlamaların devam etmesi nedeniyle on binlerce yeni fidanın zarar gördüğü bildirildi. Mahalle sakinleri, TİGEM’e ait olan ve özel bir firma tarafından kiralanarak işletilen Yalı Mahallesi sınırlarındaki geniş çeltik arazilerinde havadan yürütülen bu mekanize uygulamaların acilen durdurulmasını talep ediyor.
Muhtar Selami Şahin: “Ucu Yanan Kavak Fidanının Ekonomik Değeri Kalmıyor”
Bölgedeki tarımsal üretimin sürdürülebilirliğinin tehlikeye girdiğini belirten Yalı Mahallesi Muhtarı Selami Şahin, son dört yıldır aynı kronik mağduriyetle karşı karşıya kaldıklarını ifade etti. Mahalle Muhtarı Selami Şahin, sahadaki vahim tabloyu şu sözlerle aktardı:
“Dört yıldır maalesef bu bölgede üretim yapmamız artık neredeyse imkansız hale geldi. Yalı Mahallemizde insanların en önemli geçim kaynağı kavak fidanı yetiştiriciliği ve karpuz üretimiydi. İlaçların havadan yayılması sebebiyle önce karpuz üretimi tamamen durma noktasına geldi. Ardından çeltik üreticilerinin, özellikle havalimanı bölgesine yakın arazilerde dron ile ilaçlama yapmaya başlamasının ardından kavak fidanlarımız da büyük darbe aldı. Fidanların tepe tomurcukları ve uç kısımları kimyasaldan dolayı yanıyor. Ucu yanan bir kavak fidanının boy büyümesi ve gelişimi durur; gelişse bile kereste değeri kalmaz. Hiçbir üretici ucu yanmış fidanı alıp dikmez, dolayısıyla çiftçinin bir yıllık emeği tamamen heba oluyor.”
Ürünlerde %40 Kayıp: “Alevle Değil, Kimyasalla Kuruyorlar”
Bu yıl mahalle genelindeki tarımsal ürünlerin ve fidanların yaklaşık %40’ının zarar gördüğünü vurgulayan Muhtar Selami Şahin; domates, üzüm, salatalık gibi ailelerin öz tüketim ve ticari amaçla yetiştirdiği tüm bitkisel üretim kollarının olumsuz etkilendiğini söyledi. Zararın boyutunun bilirkişi raporlarında yansıtılandan çok daha büyük olduğunu belirten Şahin, havadan püskürtülen kimyasalların insan sağlığını da tehdit ettiğini belirterek, bölgenin uluslararası havalimanı uçuş güvenliği sahası içerisinde yer alması sebebiyle normal şartlarda dron uçurulmasının yasak olduğunu, ancak ilaçlamaların gece yarısı saat 02.00-03.00 sularında gizlice yapıldığını, jandarma ekipleriyle birlikte sabaha kadar nöbet tuttuklarını ifade etti.
Üreticiler İsyan Etti: “Salatalıklar Armut Şeklini Aldı, Bir Yıllık Emek Boşa Gitti”
Saha incelemelerinde mağduriyetlerini dile getiren üreticilerden Hasan Torun, mahkemeleri kazanmalarına rağmen somut bir önlem alınmadığını ve havalimanı yanı başındaki 12 bin adet fidanının yukarıdan aşağıya adeta kuruyarak kül olduğunu belirtti. Üreticiler Şaban Akman ve Emine Akman da iki yıldır mahsullerinin yandığını, fidanların su yürüme kanallarının kimyasalla tıkandığını ifade ederken; üretici Hacer Salgın ise resmi kurumlardan sertifikalı ve kaliteli aldıkları tohumların bile ilaçlama nedeniyle heba olduğunu, salatalık fidelerinin gelişim gösteremeyerek meyvelerinin deforme olduğunu ve armut şeklini alarak pazarlanabilirlik özelliğini tamamen yitirdiğini söyledi.
Toprak TV Olarak;
Çarşamba Ovası gibi bitkisel üretimin kalbi sayılan bir coğrafyada, bir tarımsal üretim kolunun (çeltik) geliştirilmeye çalışılırken, diğer stratejik alt kolların (kavakçılık ve sebzecilik) ve binlerce çiftçinin hakkının havadan sıkılan kimyasallarla yok edilmesini kabul edilemez buluyoruz. Dron teknolojisi tarımda rasyonel ve kontrollü kullanıldığında bir devrimdir; ancak komşu tarlalara zirai ilaç sürüklenmesi (drift) oluşturacak şekilde kontrolsüzce ve yasak havalimanı sahalarında gece yarıları uygulanması, tarım hukukuna ve üretim ahlakına aykırıdır. Toprak TV olarak; Çarşamba İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Samsun Valiliği yetkililerini bu kronik krize kalıcı, bilimsel ve adil bir çözüm bulmaya davet ediyor; on binlerce fidanı gözü gibi büyüten Çarşambalı emektar üreticilerimizin sonuna kadar sesi olacağımızı beyan ediyoruz.
